Mavzu: Tinchlik davrida radiatsion zararlanish



Download 1,11 Mb.
bet1/6
Sana16.03.2022
Hajmi1,11 Mb.
#493749
  1   2   3   4   5   6
Bog'liq
XDT
Хусусий корхона тўғрисидаги Қонунни ўрганамиз, 6, GNU Classpath Exception, счётлар режаси, ma\'lumotnoma, ёритлганлик-Ma'ruza, Mexanik ventilyatsiya turlari, o'quv qo'llanma, Mavzu bozor iqtisodiyotini tartibga solishda davlatning iqtisod, Xitoy tili grammatikasi (2), 2, sport

Mavzu: Tinchlik davrida radiatsion zararlanish

Tayyorladi: Tibbiy-pedagogika fakulteti 2-bosqich 203-b guruh talabasi Qo’shbaqov Nuriddin

Fan: Harbiy dala terapiyasi

Inson uchun alfa, betta va gamma nurlanish ancha xavfli bo‘lib, ular ancha jiddiy kasalliklarga (nur kasali, genni buzilishi, farzandsizlik va hatto o‘lim) sabab bo‘lishi mumkin. Inson sog‘ligiga ta’sir etadigan radiatsiya darajasi uning zararlanish turi, vaqti va chastotasiga bog‘liq. Insonni nurlanishi radioaktiv moddalar bilan bog‘liq ishlab chiqarishda, uylarda saqlanadigan ayrim antikvar predmetlarni (ular radiatsion ishlov berish bilan tayyorlanadi) saqlashdan, mahsulotlardan hatto kiyimlar orqali sodir bo‘lishi mumkin. Ionlashtiruvchi radiatsiyaning o‘ziga xos biologik ta’siri uning ko‘rinmasligi va sezilmasligidir. Shuning uchun u xavfli hisoblanadi. Odam uni aniqlolmasligi mumkin. Odam radioto‘lqin va ma’lum darajadagi optik nurning ta’sirini to‘qimalarni qizishi, issiqlikni sezilishi orqali bilishi mumkin. Radiatsiyaning mohiyati nimada? Atom yadrosi proton va neytrondan iborat. Ularning nobarqarorligi sodir bo‘ladi va ortiqcha energiyadan xoli bo‘lishga harakat qiladi, uni quyidagicha ifodalash mumkin: -ikkita proton va neytrondan (alfa parchalanish) kichik bo‘lakcha chiqaradi; -yadroda proton neytronga aylanadi va teskarisi. Bunda beta zarracha chiqaradi, u elektronlar sifatida yoki uning teskari ishorali sherigi-antielektronlar; -yadrodan elektromagnit to‘lqin ko‘rinishida ortiqcha energiya chiqishi sodir bo‘ladi (gamma parchalanish). Bundan tashqari yadro protonlarni va neytronlarni nurlantirishi mumkin va to‘liq bo‘laklarga bo‘laklashi mumkin. Shunday qilib, radiatsiyaning har qanday turi va hosil bo‘lishi katta tezlikdagi (o‘nlab, yuzlab km/sek) yuqori energetik zarrachalar oqimidir. U organizmni bo‘g‘adi va hatto o‘ldiradi. Odam radiatsiya okeanida yashaydi deb aytadi soha olimlari. Hamma joyda tabiiy radioaktivlik mavjud. Uning miqdori hamma joyda bir xil bo‘lmasada ruxsat etiladigan me’yorlardan past. Shu joyda doimiy yashaydigan odamlar organizmi shu fonga ma’lum darajada moslashadi.

  • Inson uchun alfa, betta va gamma nurlanish ancha xavfli bo‘lib, ular ancha jiddiy kasalliklarga (nur kasali, genni buzilishi, farzandsizlik va hatto o‘lim) sabab bo‘lishi mumkin. Inson sog‘ligiga ta’sir etadigan radiatsiya darajasi uning zararlanish turi, vaqti va chastotasiga bog‘liq. Insonni nurlanishi radioaktiv moddalar bilan bog‘liq ishlab chiqarishda, uylarda saqlanadigan ayrim antikvar predmetlarni (ular radiatsion ishlov berish bilan tayyorlanadi) saqlashdan, mahsulotlardan hatto kiyimlar orqali sodir bo‘lishi mumkin. Ionlashtiruvchi radiatsiyaning o‘ziga xos biologik ta’siri uning ko‘rinmasligi va sezilmasligidir. Shuning uchun u xavfli hisoblanadi. Odam uni aniqlolmasligi mumkin. Odam radioto‘lqin va ma’lum darajadagi optik nurning ta’sirini to‘qimalarni qizishi, issiqlikni sezilishi orqali bilishi mumkin. Radiatsiyaning mohiyati nimada? Atom yadrosi proton va neytrondan iborat. Ularning nobarqarorligi sodir bo‘ladi va ortiqcha energiyadan xoli bo‘lishga harakat qiladi, uni quyidagicha ifodalash mumkin: -ikkita proton va neytrondan (alfa parchalanish) kichik bo‘lakcha chiqaradi; -yadroda proton neytronga aylanadi va teskarisi. Bunda beta zarracha chiqaradi, u elektronlar sifatida yoki uning teskari ishorali sherigi-antielektronlar; -yadrodan elektromagnit to‘lqin ko‘rinishida ortiqcha energiya chiqishi sodir bo‘ladi (gamma parchalanish). Bundan tashqari yadro protonlarni va neytronlarni nurlantirishi mumkin va to‘liq bo‘laklarga bo‘laklashi mumkin. Shunday qilib, radiatsiyaning har qanday turi va hosil bo‘lishi katta tezlikdagi (o‘nlab, yuzlab km/sek) yuqori energetik zarrachalar oqimidir. U organizmni bo‘g‘adi va hatto o‘ldiradi. Odam radiatsiya okeanida yashaydi deb aytadi soha olimlari. Hamma joyda tabiiy radioaktivlik mavjud. Uning miqdori hamma joyda bir xil bo‘lmasada ruxsat etiladigan me’yorlardan past. Shu joyda doimiy yashaydigan odamlar organizmi shu fonga ma’lum darajada moslashadi.

Download 1,11 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4   5   6




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
axborot texnologiyalari
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
guruh talabasi
O’zbekiston respublikasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
davlat pedagogika
toshkent axborot
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
Ўзбекистон республикаси
pedagogika instituti
haqida tushuncha
таълим вазирлиги
tashkil etish
O'zbekiston respublikasi
махсус таълим
toshkent davlat
vazirligi muhammad
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
respublikasi axborot
saqlash vazirligi
vazirligi toshkent
bilan ishlash
Toshkent davlat
fanidan tayyorlagan
uzbekistan coronavirus
sog'liqni saqlash
respublikasi sog'liqni
vazirligi koronavirus
koronavirus covid
coronavirus covid
risida sertifikat
qarshi emlanganlik
vaccination certificate
covid vaccination
sertifikat ministry
Ishdan maqsad
o’rta ta’lim
fanidan mustaqil
matematika fakulteti
haqida umumiy
fanlar fakulteti
pedagogika universiteti
moliya instituti
ishlab chiqarish
fanining predmeti