Mavzu: O'lchashlar natijasini qayta ishlashda metrologik qonuniyatlar


Aksioma. Har qanday o’lchash - taqqoslash (solishtirish) demakdir



Download 375,2 Kb.
bet4/18
Sana30.05.2022
Hajmi375,2 Kb.
#620716
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   18
Bog'liq
MetrologiyaniOlchashlarnatijasiqaytaishlash

Aksioma.



Har qanday o’lchash - taqqoslash (solishtirish) demakdir.

Endi ikkinchi aksiomaning izohiga o’tamiz.


O’lchash degani, sodda qilib aytganda olingan ob’ektda tekshirilayotgan kattalik qanchalik ko’p yoki kam tadbiq etganligini
aniqlash hisoblanadi. Masalan, ko’z oldimizda turgan ixtiyoriy bir narsani, aytaylik stolni olaylik. Uning tomonlarini uzunligini aniqlash kerak bo’lsa, bizning ko’z oldimizga bir metrga teng bo’lgan uzunlik keladi va unga nisbatan qiyos qilib taxminiy tarzda eni va bo’yi to’g’risidagi ma’lumotlarni olishimiz mumkin. Lekin bu shunday tez va g’ayri oddiy bir tarzda yuz beradiki, biz bu haqda o’ylashga ulgurmaymiz ham, ko’z oldimizga keltira olmaymiz ham. Boshqa bir kattalik, masalan, tanavvul qilayotgan ovqatning mazasini ko’raylik.
Bu kattalik hozircha o’lchab bo’lmaydigan kattaliklardan. Uni odatda faqat baholanadi. Baholash esa, individual tarzda bo’lib muayyan mezon asosida amalga oshiriladi. Bunda mezonlarning soni birdan tortib, bir nechtagacha bo’lishi mumkin. Masalan, "yaxshi" va "yomon" (2 mezon); "yaxshi", "yomon" va "o’rtacha" (3 mezon); "yaxshi", "yomon", "o’rtacha", "juda yaxshi" va "juda yomon" (5 ta mezon) va hokazolar. Agar ovqatning faqat mazasi yoki soddaroq bo’lishi uchun tuzning yaxshi-yomonligini ko’rib chiqaylik. Bunda biz xuddi shu kattalikiing (ya’ni tuz mikdorining) yaxshi bo’lgan qiymatini olamiz va shu qiymatga nisbatan yuqorida yoki pastda bo’lgan holatga shahodat keltiramiz.

        1. Aksioma.



O’lchash amalidan olingan natija tasodifiydir.

Endi uchinchi aksioma xususida. Bir uchi ochilmagan qalam olamiz va shu qalamning 10 marta chizg’ich yordamida uzunligini aniqlaymiz. Natijalarni yozib boramiz. Shunda eng kami bilan ikki yoki uch marta olgan qiymatlarimiz boshqacharoq bo’ladi. Xo’sh, nima uchun bunday bo’lyapti? Axir ob’ekt va sub’ekt o’zgargani yo’q-ku!


Bu narsa tasodifiylik degan tushuncha bilan bog’liq. Bu tushuncha xususida bir oz keyin izoh beriladi.
Biz yuqorida qayd etilgan aksiomalarni faqat oddiygina o’lchash- lar vositasida tushuntirishga harakat qildik. Agar nisbatan murakkabroq o’lchashlarga o’tadigan bo’lsak bu aksiomalarning kuchini yaqqolroq sezishimiz, ko’rishimiz va anglashimiz mumkin bo’ladi.

Download 375,2 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   18




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish