Юсуф Хос Хожиб асарларининг тарбиявий ахамияти. Режа


(Д. Солихов “Шарқ мутафаккирлари асарларида таълим тарбияга оид қарашлари ” БМИ 2004.)



Download 35,94 Kb.
bet4/5
Sana02.03.2022
Hajmi35,94 Kb.
#477404
1   2   3   4   5
Bog'liq
yusuf xos xojib asarlarining tarbiya

(Д. Солихов “Шарқ мутафаккирлари асарларида таълим тарбияга оид қарашлари ” БМИ 2004.)
Юсуф Хос Ҳожиб оилавий маиший турмуш муаммоларига ҳам катта эътибор беради. У кишиларни ўйланиб, оила қуришдан бошлаб, фарзанд тарбия этиш, оиланинг моддий таъминотини юритишгача бўлган энг зарур вазифаларни бирма-бир баён этади. Шунингдек, йигитлик ва кексалик фасллари ҳақида ҳам фикр юритиб, йигитликни эҳтиёт қилиш, йигитлик даврида қарликни \амини ейиш каби энг зарур нарсалар ҳақида ҳам тавсиялар беради.
Юсуф Хос Ҳожиб инсоннинг ҳақиқий камолга етишида ақлий ва ахлоқий томондангина эмас, жисмоний томондан ҳам со\лом бўлиши кераклигини катта эътибор беради.
Шунингдек, олим инсоннинг турли маросимлар, йи\инлар, учрашувлар, зиёфатларда ўзини тутиш, хулқ-одоб қоидаларига риоя этиши ҳақида ҳам фикр юритиб, инсоннинг мезбонлик ва меҳмонлик овозлик қоидалари, шартлари, тартиб интизомлари ҳақида ҳам муҳим ў\итлар беради. Масалан, “+утад\у билиг”даги элчилар (дипломатлар) ҳузурида, шохлар саройда, тўй ва азаларда қилинадиган меҳмондорчликларда киши ўзини қандай тутиши, ҳатти-ҳаракати, одоби масалалари хозирги даврда ҳам ўта долзарбдир.
Юсуф Хос Ҳожибнинг ўзи кишиларга муносабатда ўртамиёна йўл тутишни тавсия этади. Шунда дўст душманга айланмайди, эзгу ишлар амалга оша боради, деб таълим беради.
“+утад\у билиг”да яна жумбоқларни ечиш услубидан ҳам фойдаланилган. Бу услуб ўқувчини асарга қизиқтиради, уни ўқимишли қилади. Ҳозирги даврда муаммоли таълим деб юритилади. .
Юқоридагилардан кўриниб турибдики, асар инсонни бахт-саодатга йўлловчи барча эзгуликларнинг йўллари. Усуллари, услубларини баён этиши билан таълим тарбия тарихида биринчи ва йирик дарслик сифатида ўз ўрнига эга.
Хулоса қилиб айтганда Юсуф Хос Ҳожибнинг биз таҳлил этган мазкур асари инсонни ҳар томонлама камолга етказишнинг барча масалалари ўзининг бадий ифодасини топган йирик таълимий-ахлоқий достондир. Олим инсонни камолга етиши учун қуйидагиларни назарда тутади:

  1. Ақлий камолот-билим ва заковат. Ўқув эга бўлиш.

  2. Ахлоқий камолат.

  3. Жисмоний камолат.

Юсуф Хос Ҳожиб инсоннинг камолга етишининг йўл-йўриқлари, усуллари, чора-тадбирларини юксак бадиий маҳорат билан ёритиб беради. Бу усул йўл-йўриқлар, фуқародан тортиб, юрт бошли\и Элиггача зарур бўлган, ҳозиргача ўз аҳамиятини йўқотмай келмоқда. Шунинг учун ҳам бу асар ўзининг илмий, маърифий, тарбиявий аҳамияти билан беқиёсдир.


+исқа хулоса.
Ушбу мавзуда Юсуф хос Хожибнинг хаётий фаолияти, унинг машхур «Кутад\у билиг» асарини яратилиш тарихи хакида маълумот берилади. Юсуф Хос Хожибнинг «Кутад\у билиг» асари узбек халк педагогикаси тарихида таълимий — ахлокий усулда ёзилган барча асарларнинг тамал тоши булиб хизмат килиши сохасида тулик маълумотлар берилган ва энг асосан талабаларга тушунарли тарзда баён этилган.



Download 35,94 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish