Doston va uning turlari



Download 13,77 Kb.
Sana30.04.2020
Hajmi13,77 Kb.
#48358
Bog'liq
Doston va uning turlari
taqriz Usmonov Dilshod, taqriz Usmonov Dilshod, taqriz Usmonov Dilshod, taqriz Usmonov Dilshod, oq kema, Bank huquqi. Bank hisobvarag'i. Masharipov Shoxrux, Xorijiy investitsiyalar haqida tushuncha va ~, Umumiy tilshunoslik, 6-vaq jurnal, Yorug’lik interferensiyasi va difraksiyas (1), ma`ruza1, 6-vazifa, 6-vazifa, Боборавшанов Дадажон Абдумавлон ўғли

Aim.uz

Doston va uning turlari

Doston, asosan, uch: lirik doston, epik doston, dramatik doston turlariga bo‘linadi. Bulardan tashqari lirik va epik xususiyatlarning birikuvidan tashkil topgan liro-epik doston turi ham mavjud.

Lirik doston boshqalariga qaraganda, hajm jihatidan kichikroq bo‘ladi. Voqea, qahramon xarakteri, asosan, lirik yo‘sinda ochiladi. Obrazlar aksar hollarda, bir, ikki kishi bilan chegaralanadi. Lirik qahramon sifatida ko‘pincha shoirning o‘zi ishtirok etadi. Muallif «men» ostida o‘zga personaj nomidan gapirishi ham, o‘zga qahramonni tasvirlashi ham mumkin. Lirik poeziyada voqea, hayot, xarakter, ko‘pincha, lirik qahramonning ichki dunyosi, ruhiyati, voqeadan hissiy ta’sirlanishi yoki voqelikka munosabati orqali yoritiladi.

Lirik dostonga Mirtemirning «Surat», Abdulla Oripovning «Yuzma-yuz» dostonlari misol bo‘la oladi.

Epik dostonda hayot manzaralari, ko‘tarilgan muammo keng va chuqur yoritiladi. Qahramonlar ko‘payadi, hajm kengayadi. Unga xalq hayotining, qahramon taqdirining muayyan katta bosqichlari asos qilib olinadi. O‘y-fikrlar, ichki dunyo, bevosita voqea va hodisalarning o‘zi, qahramon harakati, xarakter keng miqyoslarda aks ettiriladi. Oybekning «Davrim jarohati», Shayxzodaning «Toshkentnoma», Erkin Vohidovning ”Istambul fojiasi» epik doston turiga kiradi.

«Shaytonning tangriga isyoni» (Fitrat), «Jannatga yo‘l» (A. Oripov) asarlari dramatik dostondir.

Dramatik doston bilan she’riy dramaning farqi bor. Dramatik doston ham sahnada qo‘yilishi mumkin, lekin u, asosan sahnalashtirishdan ko‘ra, o‘qish uchun mo‘ljallab yozilgan bo‘ladi. Unda doston janrining xususiyatlari ustunlik qiladi. She’riy drama esa she’riy shaklda yozilib, janr tabiatiga ko‘ra sahnalashtirish uchun mo‘ljallanadi. Uning she’r kabi sahnadan tashqarida deklamatsiya qilish, ijro etish imkoniyatlari ham bo‘ladi.

Lirik ruhdan qat’iy nazar dramatik dostonda epik xususiyatlar kuchliroq. Lekin drama janrlarining xususiyatlari mavjud bo‘lgani bois unda voqelik, muammo, hodisalar bevosita o‘zi ko‘rsatilishidan ko‘ra, qahramon harakati, ichki dunyosi, xarakterida tajassum topadi.

Dostonning mumtoz adabiyotimizdagi Alisher Navoiyning «Farhod va Shirin», «Layli va Majnun» singari mahobatli epik turi ham mavjud. Ular XX asr o‘zbek adabiyotida yaratilgan dostonlarning epik turidan ko‘ra, epos turidagi she’riy-roman janriga yaqinroq turadi.
Download 13,77 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
axborot texnologiyalari
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
guruh talabasi
O’zbekiston respublikasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
davlat pedagogika
toshkent axborot
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
Ўзбекистон республикаси
pedagogika instituti
haqida tushuncha
таълим вазирлиги
tashkil etish
O'zbekiston respublikasi
махсус таълим
toshkent davlat
vazirligi muhammad
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
respublikasi axborot
saqlash vazirligi
vazirligi toshkent
bilan ishlash
Toshkent davlat
fanidan tayyorlagan
uzbekistan coronavirus
sog'liqni saqlash
respublikasi sog'liqni
vazirligi koronavirus
koronavirus covid
coronavirus covid
risida sertifikat
qarshi emlanganlik
vaccination certificate
covid vaccination
sertifikat ministry
Ishdan maqsad
o’rta ta’lim
fanidan mustaqil
matematika fakulteti
haqida umumiy
fanlar fakulteti
pedagogika universiteti
moliya instituti
ishlab chiqarish
fanining predmeti