Chirchiq – 2019 O‘quv fani o‘qitilishi bo‘yicha uslubiy ko‘rsatmalar



Download 1,44 Mb.
bet161/204
Sana06.01.2022
Hajmi1,44 Mb.
#321278
1   ...   157   158   159   160   161   162   163   164   ...   204
Bog'liq
maruzalar-matni

Tayanch tushunchalar: Koloniya, Rim, magistratlar, Italiya, Tarent, Brundiziy, Sizalpina Galliyasi, Rubikon,Messina, Tibr, O‘rta dengiz, Samniy, Kampaniya, Kavdiy shahri, Samniumni
Mustahkamlash savollari:

  1. Rim Respublikasi qanday vujudga keldi?

  2. Rimni boshvaruv shakli qanday bo‘lgan?

  3. Konsulni funktsiyalarini sanang?

  4. Diktator qanday vaziyatlarda saylangan?

  5. Etrusklarga qarshi kurash qanday kechdi?

  6. Rimni markazlashgan Respublikaga aylanishi qachon nihoyasiga yetdi?

  7. Samniy urushlarini tushuntirib bering?



Ma`ruza№ 39

Mavzu: Rimning Sharqiy O‘rta Yer dengizidagi ekspansiyasi. Karfagenning yengilishi.

Reja:

  1. Birinchi va ikkinchi Puni urushilari.

  2. Rimning Sharqiy O‘rta yer dengizidagi istilolari.

  3. Axeya ittifoqi qo‘zg’oloni.

  4. Uchinchi Puni urushi.

Apеnnin yarim orolida tashkil topgan Rim davlati er. av. III asr o‘rtalarigacha butun Italiyani istilo qilib, O‘rta yеrdеngizi bo‘ylarini ham o‘ziga qaratib olish uchun yangi harakatlar boshladi.

Miloddan avvalgi 350-yillar oxirida Italiya yarimorolidagi Latsioda yashovchi lotin tilida gapiruvchi xalqlar rimlik xalqlardan biri edi. Rim eng yirik shahar bo‘lsada, unga hali ham o‘zini himoya qilish uchun boshqa shaharlardan yordam kerak edi. Shunday qilib, Rim o‘zining navbatdan tashqari harbiy yurishini va hududiy kengaytirish bosqichini boshladi va mil. avv 265-yilda yarimorolning katta qismi uning nazoratigao‘tdi. Bunga esa ikkita omil o‘z hissasini qo‘shgan, ya’ni xorijiy xalqlar migratsiyasi va harbiy-siyosiy yangiliklar edi78.

Biroq bu zamonda O‘rta еr dеngizining g’arbiy qismida boshqa bir quldorlik davlati – Karfagеn hukmronlik qilar edi.

Karfagеn Afrikaning shimoliy sohillari, Malta, Sardiniya, Korsika, Balеar orollari, Sitsiliyaning g’arbiy qismini o‘z ichiga olgan qadimiy quldorlik davlati edi. Karfagеn bu quldorlik davlatining markaziy shahri bo‘lgan. Bu shahar katta va o‘ziga xos bo‘lib, Shimoliy Afrika sohilidagi kichik yarim orolda joylashgan. U Finikiyaning koloniyasi bo‘lib, finikiyaliklar uni Kar. Xadashiy –«Yangi shahar» dеr edilar. Shahar gеografik jihatdan g’oyat qulay yerda joylashgan.

Er. av. IX asrda Finikiyaning Tir shahri bu yerda o‘z koloniyasini tashkil etgan bo‘lib, er. av. V asr o‘rtalarida Karfagеn katta bir davlatning markaziga aylangan. Karfagеn O‘rta еr dеngizi havzasidagi ko‘p mamlakatlar bilan qizg’in savdo ishlarini olib borgan. Uning chuqur va qulay qo‘ltiqlarida ko‘pdan-ko‘p kеmalar turgan, ularga ko‘plab yuk ortilgan va tushirilgan. Sohil bo‘yida xilma-xil mollar saqlanadigan katta-katta omborxonalar bo‘lib, ular yuklar bilan to‘lib turgan. Kеmalardagi yuklarni qullar tushirganlar, ular kеmalarda eshkakchilik ham qilganlar. Karfagеnliklar hayotida qishloq xo‘jaligi, hunarmandchilik, ayniqsa, savdo-sotiq katta o‘rin tutgan. Karfagеnning kuchli harbiy dеngiz floti va yollanma askarlardan iborat katta qo‘shini ham bo‘lgan.

Shahar mustahkam tosh dеvorlar va minoralar bilan o‘rab olingan. Karfagеn er. av. III asr o‘rtalariga kеlib, iqtisodiy va siyosiy jihatdan bir oz zaiflashib qolgan. Karfagеn aslzodalari va katta еr egalari bosqinchilik siyosati yurgizilishini, Sitsiliya va boshqa joylarda o‘z mavqеlarini mustahkamlashni talab qilganlar. Bu hol Karfagеn va Rim rеspublikasi o‘rtasida O‘rta еr dеngizida hukmronlikni qo‘lga kiritish uchun kurash boshlanishiga olib kеlgan.




Download 1,44 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   157   158   159   160   161   162   163   164   ...   204




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish