Axborot soati materiallari 24 iyun 2014 yil



Download 52.12 Kb.
Sana12.01.2017
Hajmi52.12 Kb.

Ахборотни мазкур веб-сайтдан кўчириб олинг www.mtm.buxdu.uz

AXBOROT SOATI MATERIALLARI

24 iyun 2014 yil
O‘ZBEKISTON – JANUBIY KOREYA: STRATEGIK HAMKORLIKNI YANADA RIVOJLANTIRISH YO‘LIDA

O‘zA, Anvar Boboyev, Anvar Samadov, Sarvar O‘rmonov (surat), 17.06.2014 22:16



O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Islom Karimovning taklifiga binoan Koreya Respublikasi Prezidenti Pak Kin Xe 16-iyun kuni ilk davlat tashrifi bilan mamlakatimizga keldi.

O‘zbekiston bilan Tong bokiraligi o‘lkasi o‘rtasida katta masofa bo‘lsa-da, xalqlarimizni yaqin qadimiy do‘stlik rishtalari bog‘lab turadi. El-yurtga sadoqat, ajdodlar merosi va qadriyatlarini e’zozlash, mehr-oqibat, bag‘rikenglik, ochiqko‘ngillik, saxovat, kattaga hurmat, kichikka izzat, mehnatsevarlik kabi fazilatlar o‘zbek va koreys xalqlari uchun birdek xosdir. Bir paytlar taqdir taqozosi bilan yurtimizga kelib qolgan o‘n minglab koreyslarga o‘zbek xalqi mehr-oqibat va oliyhimmatlik bilan boshpana berganini koreys xalqi hech qachon unutmaydi.

Bugungi kunda izchil muloqotlar va mushtarak intilishlar tufayli davlatlarimiz o‘rtasida ochiqlik, o‘zaro hurmat va ishonch, yaqin strategik hamkorlikka asoslangan munosabatlar qaror topgan va bu aloqalar kundan- kunga yangi-yangi mazmun bilan boyib bormoqda.

Uzoq muddatli hamkorlik mobaynida bosib o‘tilgan samarali yo‘lga xolisona baho berib, shuni aytish mumkinki, Koreya Respublikasi O‘zbekiston Respublikasi uchun iqtisodiy va ijtimoiy rivojlanish bo‘yicha milliy dasturlarni amalga oshirishda hamda jahon hamjamiyatiga bosqichma-bosqich integratsiyalashishda mamlakatimizni keng qo‘llab-quvvatlagan, vaqt sinovidan o‘tgan va har jihatdan ishonchli strategik sherikdir.

Tashrifning asosiy voqealari 17-iyun kuni Ko‘ksaroy qarorgohida bo‘lib o‘tdi. Dastlab Koreya Respublikasi Prezidentini rasmiy kutib olish marosimi bo‘ldi. Oliy martabali mehmon sharafiga faxriy qorovul saf tortdi. Prezidentlar Islom Karimov va Pak Kin Xe shohsupaga ko‘tarildilar. Ikki mamlakatning davlat madhiyalari yangradi. Prezidentlar faxriy qorovul safi oldidan o‘tdilar.

Islom Karimov bilan Pak Kin Xening tor doiradagi uchrashuvida ikki tomonlama munosabatlarga doir masalalar, dolzarb mintaqaviy va xalqaro muammolar yuzasidan atroflicha fikr almashildi.

– Biz Koreya Respublikasi Prezidenti Pak Kin Xening mamlakatimizga ilk davlat tashrifini O‘zbekiston – Janubiy Koreya hamkorligi tarixidagi muhim siyosiy voqea, tomonlarning oliy darajadagi an’anaviy muloqotlarni davom ettirishga, do‘stlik va strategik hamkorlik munosabatlarini rivojlantirishga qat’iy intilishi ifodasi, deb bilamiz. O‘zbekiston Koreya Respublikasiga yuksak darajada rivojlangan, ulkan iqtisodiy, innovatsion va intellektual salohiyatga ega davlat sifatida qaraydi. Taraqqiyotning har tomonlama o‘ylangan, uzoq muddatli strategiyasi tufayli Janubiy Koreya haqli ravishda jahon iqtisodiyoti va xalqaro munosabatlarda yetakchi o‘rinlardan birini egallab kelmoqda, – dedi Islom Karimov.

Muzokarada ta’kidlanganidek, bu uchrashuv ko‘p qirrali munosabatlarni yanada rivojlantirish jarayonidagi muhim bosqich, hamkorlikning bugungi holatini har tomonlama tahlil qilish, istiqboldagi ustuvor yo‘nalishlarni belgilab olish hamda faol rivojlanib borayotgan strategik sheriklikni yangi amaliy mazmun bilan boyitish uchun yaxshi imkoniyatdir.

– Buyuk Ipak yo‘li markazi sifatida azaldan rivojlangan O‘zbekiston bugungi kunda jadal iqtisodiy taraqqiyoti, qulay sarmoyaviy muhiti bilan dunyo mamlakatlarini o‘ziga jalb etmoqda. O‘zbekiston Janubiy Koreyaning Markaziy Osiyodagi eng yirik hamkoridir. Bu yerda ilk bor mehmon bo‘lib turgan esam-da, do‘stona munosabat, ochiqlik va samimiylik tufayli o‘zimni uzoq yillik do‘stlarim huzuriga kelgandek his etmoqdaman. Bunday qulay muhit va yaxshi kayfiyat davlatlarimiz o‘rtasidagi strategik sheriklik aloqalarining belgisi va uning muntazam rivojlanib borishining dalolatidir, – dedi Pak Kin Xe.

O‘zbekiston bilan Janubiy Koreya o‘rtasidagi siyosiy munosabatlar strategik sheriklik an’analariga mos tarzda o‘zaro ishonch, manfaatlarni hurmat qilish, xalqaro maydonda bir-birini keng qo‘llab-quvvatlash tamoyillari asosida rivojlanmoqda. Global va mintaqaviy ahamiyatga molik barcha dolzarb masalalar bo‘yicha tomonlarning nuqtai nazari va yondashuvlari o‘xshash va yaqindir.

Mamlakatlarimiz BMT va boshqa xalqaro tashkilotlar hamda moliyaviy institutlar doirasida yaqindan hamkorlik qilib kelmoqda.

Oliy darajadagi uchrashuvlar muntazamlik kasb etgani strategik hamkorlikni izchil rivojlantirishga xizmat qilmoqda. Prezident Islom Karimovning 2012-yil sentabr oyidagi Koreya Respublikasiga davlat tashrifi doirasida umumiy qiymati 5 milliard AQSh dollariga teng 60 sarmoyaviy loyiha imzolandi.

Parlamentlararo aloqalar rivojlanmoqda, hukumat delegatsiyalari maqomidagi tashriflar izchil kengaymoqda. Tashqi siyosat mahkamalari o‘rtasidagi siyosiy maslahatlashuvlar muntazamlik kasb etgan. Joriy yil aprel oyida Seulda maslahatlashuvlarning 10-davrasi bo‘lib o‘tdi.

Muzokarada siyosiy muloqotlarni izchil davom ettirish, erishilgan kelishuvlarni hayotga tatbiq etishni monitoring qilib borish, axborot texnologiyalari, quyosh energetikasi, qishloq xo‘jaligi, ta’lim kabi sohalarda hamkorlikni yanada kengaytirishga kelishib olindi. Tomonlar bundan buyon ham xalqaro tashkilotlar va mintaqaviy tuzilmalar, jumladan, “Koreya Respublikasi – Markaziy Osiyo” hamkorlik forumi doirasida bir-birini qo‘llab-quvvatlaydi. Xavfsizlik va barqarorlikni mustahkamlash, terrorizm, diniy ekstremizm, uyushgan transmilliy jinoyatchilik va narkotik moddalarning noqonuniy aylanishiga qarshi kurashishda izchil hamkorlik qiladi.

Prezidentlar muloqoti ikki mamlakat rasmiy delegatsiyalarining kengaytirilgan tarkibdagi muzokarasida davom etdi. Tomonlar savdo-iqtisodiy, sarmoyaviy, madaniy-gumanitar sohalardagi hamkorlikni kengaytirishga oid masalalarni muhokama qildilar.

Savdo-sotiq sohasida mamlakatlarimiz o‘rtasida 1992-yildan buyon eng ko‘p qulaylik yaratish tartibi amal qiladi. 2013-yilda o‘zaro tovar ayirboshlash hajmi 2,1 milliard dollardan oshdi. Joriy yilning yanvar-aprel oylarida bu boradagi ko‘rsatkich 669,3 million dollarga yetdi.

Savdo-iqtisodiy hamkorlik bo‘yicha hukumatlararo qo‘mita muntazam majlislar o‘tkazib kelmoqda. O‘tgan oyda uning navbatdagi majlisiga Toshkent mezbonlik qildi. Shuningdek, moliya vazirlarining, Energetika va tabiiy resurslar bo‘yicha idoralararo qo‘mitaning yig‘ilishlari o‘tkazilmoqda. 2012-yildan Axborotlashtirish bo‘yicha kengash faoliyat olib bormoqda.

“Koreya Respublikasi – Markaziy Osiyo” hamkorlik forumi doirasida savdo-iqtisodiy, sarmoyaviy, transport, madaniy-gumanitar sohalarda mintaqaviy hamkorlik masalalari muhokama qilinmoqda.

Koreya Respublikasining mamlakatimiz iqtisodiyotiga kiritgan sarmoyasi hajmi 5 milliard dollardan oshadi. O‘zbekistonda janubiy koreyalik sarmoyadorlar bilan hamkorlikda tashkil etilgan 412 korxona, ushbu mamlakatdagi 81 kompaniyaning vakolatxonalari faoliyat ko‘rsatmoqda.

O‘zbekiston va Janubiy Koreya muvaffaqiyatli iqtisodiy hamkorlik borasida katta tajriba to‘plagan. Surg‘il koni negizida barpo etilayotgan Ustyurt gaz-kimyo majmuasi ko‘lami jihatidan g‘oyat yirik loyiha sifatida xalqaro miqyosda e’tirof etildi. Koreya gaz korporatsiyasi, “Lotte grupp” va “Es-Ti-Iks Enerji” kompaniyalari konsorsiumi ishtirokida qurilayotgan bu majmua kelgusida 4,5 milliard kub metr gazni qayta ishlash va buning natijasida 3,7 milliard kub metr gaz, 387 ming tonna polietilen, 83 ming tonna polipropilen, 102 ming tonna piroliz benzini va boshqa qimmatbaho mahsulotlar ishlab chiqarish imkonini beradi. Janubiy Koreya kompaniyalari mamlakatimizning turli mintaqalarida istiqbolli uglevodorod konlarini aniqlash, geologiya-razvedka ishlarini amalga oshirish, o‘zlashtirish borasida faoliyat ko‘rsatmoqda.

Tog‘-kon sanoati sohasida “Shindong Risorsez” kompaniyasi bilan volfram koni o‘zlashtirilayotganini, “Neoplant” kompaniyasi bilan hamkorlikda texnik kremniy ishlab chiqaruvchi zavod ishga tushirilganini ta’kidlash joiz.

Avtomobilsozlik – janubiy koreyalik sheriklar bilan birgalikda O‘zbekistonda o‘zlashtirilgan yuqori texnologiyali eng mashhur ishlab chiqarish sohasi. Ayni paytda Andijon va Xorazm viloyatlari hamda Toshkent shahrida avtomobilsozlik korxonalari faoliyat ko‘rsatmoqda. O‘zbekistonda sanoatning bu sohasiga Janubiy Koreyaning 20 kompaniyasi jalb qilingan, 18 qo‘shma korxona tuzilgan.

To‘qimachilik ham hamkorlikning ustuvor sohalaridan biridir. Bu yo‘nalishda O‘zbekistonda koreyalik sheriklar bilan birgalikda umumiy qiymati 212 million dollarga teng 10 qo‘shma loyiha amalga oshirildi. Xususan, “DEU Interneshnl” kompaniyasi bilan Farg‘ona va Buxoro viloyatlarida, “Shindong Enerkom” va “Tekstayl Teknolojiz” kompaniyalari bilan Surxondaryo viloyatida to‘qimachilik korxonalari ishga tushirildi. Ayni paytda Toshkent to‘qimachilik va yengil sanoat instituti negizida To‘qimachilik texnologiyalarining innovatsion markazini ochish loyihasi ishlab chiqilmoqda.

Koreya Respublikasi bilan hamkorlikda yurtimizda “elektron hukumat” tizimi joriy etilmoqda. Toshkent axborot texnologiyalari universitetida Axborot texnologiyalari markazi va Axborot olish markazi ochilgan. Joriy yil mart oyida O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining farmoni bilan poytaxtimizda Janubiy Koreyadagi yetakchi oliy o‘quv yurtlaridan biri – Inxa universitetining filiali tashkil etildi.

“Korean Eyr” kompaniyasi bilan hamkorlikda “Navoiy” intermodal logistika markazi faol rivojlantirilmoqda. Bugungi kunda markaz bir kecha-kunduzda 1000 tonnagacha yukni qayta ishlash, yuk terminalida 300 tonna yukni qayta ishlash va saqlash, yigirmata samolyotga xizmat ko‘rsatish quvvatiga ega. Ayni paytda ushbu aviaxabdan Seul, Milan, Bryussel, Vena, Parij, Dehli, Mumbay, Istanbul, Xanoy kabi shaharlarga haftada 29 parvoz amalga oshirilmoqda.

Janubiy Koreya xalqaro hamkorlik agentligi (KOIKA) hamda Iqtisodiy taraqqiyot va hamkorlik jamg‘armasi bilan birgalikda moliyaviy-texnik hamkorlik rivojlantirilmoqda. Beg‘araz asosda asbob-uskuna taqdim etish, kadrlar tayyorlash va malakasini oshirish, koreyalik mutaxassislarni O‘zbekistonga yo‘naltirish KOIKA bilan hamkorlikning asosiy yo‘nalishlaridir. Bu borada sog‘liqni saqlash, ta’lim, axborot texnologiyalari, kommunal xo‘jalik, qishloq va suv xo‘jaligi, energetika kabi sohalarda umumiy qiymati 54,5 million dollardan ziyod 21 loyiha amalga oshirildi. Yana to‘rt loyihaning ijrosi davom etmoqda. Iqtisodiy taraqqiyot va hamkorlik jamg‘armasi bilan hamkorlikda qiymati 114,1 million dollarga teng to‘rt sarmoyaviy loyiha amalga oshirildi.

Muzokarada tovar ayirboshlash hajmini oshirish va nomenklaturasini diversifikatsiya qilish, ikki mamlakatning yetakchi kompaniya va korxonalari ishtirokida muntazam ravishda biznes-forumlar o‘tkazish, shuningdek, yuqori texnologiyali ishlab chiqarish obyektlarini ishga tushirish borasida yangi qo‘shma loyihalar ishlab chiqish va amalga oshirishga kelishib olindi.

Bugungi kunda O‘zbekiston-Janubiy Koreya munosabatlari davlatlararo va hukumatlararo darajada, iqtisodiy va tijoriy tuzilmalar, firma va kompaniyalar hamkorligi nuqtai nazaridan, jumladan, gumanitar sohada ham tom ma’noda yetuklik, har tomonlama puxtalik kasb etib, o‘zaro manfaatdorlik asosida rivojlanmoqda va mamlakatlarimiz xalqlari manfaatlariga xizmat qilmoqda.

1992-yildan buyon Toshkentda Koreys ta’lim markazi faoliyat ko‘rsatmoqda. Qator oliy o‘quv yurtlarida koreys tili va madaniyati markazlari ochilgan. 13 oliy ta’lim hamda 28 maktab va litseyda koreys tili o‘rganiladi. Umuman, O‘zbekiston universitetlari Janubiy Koreyadagi o‘ttizdan ziyod oliy o‘quv yurti va ilmiy-ishlab chiqarish tashkilotlari bilan hamkorlik qilib kelmoqda.

2012-yil mart oyida Navro‘z bayrami va mamlakatlarimiz o‘rtasida diplomatiya munosabatlari o‘rnatilganining 20-yilligi munosabati bilan Seulda o‘zbek estrada artistlarining konserti tashkil qilindi. 2013-yilda yurtimizda “KBS” milliy teleradiokompaniyasi tomonidan koreys qo‘shiqlari tanlovi o‘tkazilib, uning finaliga chiqqan “Alladin” guruhi keyinchalik 15 mamlakat vakillari ishtirokida Janubiy Koreyada o‘tkazilgan “Korean POR World Festival – 2013” festivalida Gran-pri sohibi bo‘ldi. 2014-yilning muhim voqealari – O‘zbekiston yoshlar teatri Bolalar va yoshlar teatrlari uyushmasining “Osiyo uchrashuvlari – 2014” xalqaro festivalida “Shum bola” spektakli bilan qatnashdi, Toshkentda Seul bog‘i tashkil qilindi. O‘zbek va koreys xalqlari uchun qadrli bo‘lgan bu bog‘ O‘zbekiston poytaxtining eng so‘lim go‘shalaridan birida ko‘hna Koreya madaniyati yog‘du taratadigan go‘zal maskan vazifasini o‘tamoqda.

Tomonlar shularni qayd etib, madaniyat, musiqa, san’at va sport sohalarida aloqalarni yanada faollashtirish, qo‘shma madaniy festivallar, ko‘rgazmalar tashkil etish, o‘quv yurtlari o‘rtasidagi bevosita aloqalarni kengaytirishga kelishib oldilar. O‘zbekistonda Koreys madaniyati va san’ati markazini ochish masalasi ko‘rib chiqildi.

Muzokaralar yakunida Prezident Islom Karimov va Prezident Pak Kin Xe O‘zbekiston Respublikasi bilan Koreya Respublikasi o‘rtasida Strategik sheriklikni yanada rivojlantirish va chuqurlashtirish to‘g‘risidagi qo‘shma deklaratsiyani imzoladilar. Shuningdek, 2014-2017-yillarga mo‘ljallangan Iqtisodiy taraqqiyot va hamkorlik jamg‘armasi kreditlari to‘g‘risidagi hukumatlararo hadli kelishuv, Ikki tomonlama investitsiyaviy hamkorlik to‘g‘risida o‘zaro anglashuv memorandumi, O‘zbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy faoliyat milliy banki va Koreya Respublikasi Eksport-import banki o‘rtasida moliyaviy bitim va boshqa hujjatlar imzolandi.

Ommaviy axborot vositalari vakillari bilan uchrashuvda Islom Karimov va Pak Kin Xe muzokaralar samarali, o‘zaro ishonch va hurmat ruhida o‘tganini, erishilgan kelishuvlar O‘zbekiston-Janubiy Koreya munosabatlarini yanada rivojlantirish va samaradorligini tubdan oshirishga, ikki mamlakat xalqlarining farovonligini yuksaltirishga xizmat qilishini ta’kidladilar.

Kunning ikkinchi yarmida Koreya Respublikasi Prezidenti Pak Kin Xe O‘zbekiston Respublikasi Bosh vaziri Shavkat Mirziyoyev hamrohligida Mustaqillik maydoniga tashrif buyurdi.

Davlatimiz rahbarining tashabbusi bilan bu yerda amalga oshirilgan ulkan bunyodkorlik va obodonlashtirish ishlari tufayli O‘zbekistonning bosh maydoni nafaqat xalqimiz faxru g‘ururiga xos zamonaviy qiyofa kasb etdi, ayni paytda uning yurtimiz hayotidagi ahamiyati ham yuksaldi.

Koreya Respublikasi Prezidenti xalqimizga hurmat-ehtiromini izhor etib, hurriyatimiz, porloq istiqbolimiz, ezgu niyatlarimiz ramzi bo‘lgan Mustaqillik va ezgulik monumenti poyiga gul qo‘ydi.

Pak Kin Xe bu maydon muhtasham binolari, ko‘rkam bog‘lari, go‘zal favvoralari bilan yaxlit ansambl hosil qilganini ta’kidladi. Bu yerda yaratilgan me’moriy asarlar tabiatning go‘zal in’omlari bilan mohirona uyg‘unlashtirilgani o‘zida katta taassurot qoldirganini alohida qayd etdi.

Koreya Respublikasi Prezidenti Pak Kin Xening O‘zbekiston Respublikasiga davlat tashrifi davom etmoqda.



PREZIDENTLAR SAMARQANDGA TASHRIF BUYURDI

O‘zA, Iroda Umarova, G‘olib Hasanov, A'lo Abdullaev (surat), 18.06.2014 18:52



O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Islom Karimov va Koreya Respublikasi Prezidenti Pak Kin Xe 18-iyun kuni Samarqand shahriga tashrif buyurdilar.

Oliy martabali mehmon qadim shaharning muazzam tarixiy obidalari bilan tanishuvni Mirzo Ulug‘bek rasadxonasidan boshladi. Jahon sivilizatsiyasi rivojiga ulkan hissa qo‘shgan buyuk alloma Mirzo Ulug‘bek bunyod etgan mazkur inshoot ajdodlarimiz zakosi, yurtimiz ilm-fanining chuqur ildizlaridan dalolat beradi. Pak Kin Xega mashhur olim va davlat arbobi hayoti va ilmiy faoliyati haqida so‘zlab berildi.

Rasadxonaga kirishim bilan Mirzo Ulug‘bekning qanchalar buyuk daho va ulkan iqtidor egasi bo‘lganini his etdim, – dedi Koreya Respublikasi Prezidenti.

O‘zbekiston va Janubiy Koreya rahbarlari “Afrosiyob” muzeyida bo‘ldilar. Undagi eksponatlar xalqimiz davlatchilik tarixidan, mamlakatimizda qadimdan hunarmandchilik va savdo-sotiq rivojlangani, xalqaro aloqalar keng yo‘lga qo‘yilganidan hikoya qiladi. Devoriy suratlardan birida Afrosiyob (qadimgi Samarqand) hukmdorining turli mamlakatlar elchilarini qabul qilish marosimi aks etgan. Ular orasida Choson (Koreya) elchisining ham borligi xalqlarimiz o‘rtasidagi munosabatlar ildizi bir necha asrlarga borib taqalishidan dalolat beradi.

“Afrosiyob” muzeyi hududida tashkil etilgan “Buyuk ipak yo‘lidan” deb nomlangan bog‘ mamlakatlarimiz o‘rtasidagi yaqin do‘stlikning yana bir namunasidir. Bu yerda jadal rivojlanayotgan O‘zbekiston va Janubiy Koreya do‘stligi va hamkorligi ramzi sifatida yodgorlik o‘rnatilgan.

Koreya Respublikasi Prezidenti Registon majmuini diqqat va hayajon bilan tomosha qildi. Prezident Islom Karimov rahnamoligida buyuk ajdodlarimiz boy merosini chuqur o‘rganish, tarixiy obidalarni asrab-avaylash borasida amalga oshirilayotgan betimsol ishlarga yuksak baho berdi.

Pak Kin Xe Registon majmuida milliy hunarmandlik buyumlari ko‘rgazmasini ko‘zdan kechirdi, Samarqand gilamlarining to‘qilish jarayoni bilan qiziqdi.

Janubiy Koreya rahbari Amir Temur maqbarasini ziyorat qilib, Sohibqironning so‘nmas xotirasiga hurmat bajo keltirdi.

Oliy martabali mehmon qadim madaniyatimiz va milliy davlatchiligimiz tarixining timsoli, me’morlik san’atimizning yuksak namunasi bo‘lgan Samarqand shahridagi betakror obidalar o‘zida unutilmas taassurot qoldirganini alohida ta’kidladi.

Koreya Respublikasi Prezidenti Pak Kin Xening O‘zbekiston Respublikasiga davlat tashrifi samarali bo‘ldi. Tashrif asnosida davlatlararo, vazirlik va idoralar darajasida qator manfaatli kelishuvlarga erishildi. Imzolangan hujjatlar O‘zbekiston bilan Janubiy Koreya o‘rtasidagi o‘zaro hamkorlik aloqalarini yanada yuqori bosqichga ko‘tarishga xizmat qilishi qayd etildi.

Shu bilan Koreya Respublikasi Prezidenti Pak Kin Xening O‘zbekiston Respublikasiga ilk davlat tashrifi yakuniga yetdi. Janubiy Koreya rahbari O‘zbekistonga tashrifi juda samarali va foydali bo‘lganini ta’kidlab, samimiy qabul uchun Prezident Islom Karimovga chuqur minnatdorlik bildirdi.

O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI PREZIDENTI ISLOM KARIMOV JANOBI OLIYLARIGA

19.06.2014 18:37

Janobi Oliylari!

“O‘rta asrlar Sharq allomalari va mutafakkirlarining tarixiy merosi, uning zamonaviy sivilizatsiya rivojidagi roli va ahamiyati” mavzusidagi xalqaro ilmiy konferensiya munosabati bilan O‘zbekistonga tashrifim davomida menga ko‘rsatilgan hurmat-ehtirom va mehmondo‘stlik uchun Sizga chin dildan samimiy minnatdorlik izhor etishga ruxsat bergaysiz.

Siz bilan birga ushbu g‘oyat muhim konferensiyaning ochilish marosimida ishtirok etish men uchun ulkan sharaf bo‘ldi. Anjuman yuksak saviyada tashkil etilgani va teran mazmunli ma’ruzalar bilan meni hayratga soldi. Ayniqsa, Sizning nutqingiz menda katta taassurot qoldirdi. O‘rta asrlarda Sharqning buyuk allomalari va mutafakkirlari qilgan kashfiyotlar, bugungi kunda Sizning rahnamoligingizda ilm-fan va ta’lim sohasida erishilayotgan ulkan yutuq va marralar haqida juda ko‘p foydali ma’lumotga ega bo‘ldim.

O‘zbekistonga qisqa tashrifim davomida Xalqaro quyosh energiyasi instituti, Botanika bog‘i, Toshkent irrigatsiya va melioratsiya instituti, Alisher Navoiy nomidagi Milliy kutubxonada bu yutuqlarning ayrimlari bilan bevosita tanishdim. Olimlar va ilm-fan arboblari bilan fikr almashish, muloqotlar asnosida O‘zbekistonda ilm-fan va ta’limni rivojlantirishga katta e’tibor qaratilayotganiga, o‘rta asrlar Sharq olimlarining ilmiy an’analarini davom ettirgan holda, chuqur bilim va tafakkur mamlakatingiz kelajagini ta’minlashga yo‘naltirilayotganiga amin bo‘ldim. Fursatdan foydalanib, Siz, Janobi Oliylariga, ushbu ezgu ishlarga rahbarlik qilayotganingiz va bu boradagi sa’y-harakatlaringizdan hayratga tushganimni yana bir bor izhor etmoqchiman.

YuNESKO O‘zbekiston bilan doimo har tomonlama yaqin hamkorlik qilib kelgan. Mamlakatingizda o‘tkazilgan samarali muloqotlardan so‘ng O‘zbekiston va YuNESKO o‘rtasida barcha sohalarda o‘zaro manfaatli hamkorlikni bundan-da mustahkamlash uchun ulkan imkoniyatlar mavjudligiga ishonchim yanada oshdi.

Janobi Oliylari, samimiy minnatdorligim va chuqur hurmatimni qabul qilgaysiz.



Xubert GIZEN,¶YuNESKO Bosh direktorining o‘rinbosari,¶Osiyo va Tinch okeani mamlakatlaridagi¶ilm-fan bo‘yicha mintaqaviy¶vakolatxonasi direktori

OLIY MAJLIS QONUNCHILIK PALATASIDA

20.06.2014 20:39



Davlat byudjetining ijrosi ko‘rib chiqildi

20-iyun kuni O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasining navbatdagi majlisi bo‘lib o‘tdi.

Qonunchilik palatasi Kengashi tomonidan taklif etilgan kun tartibi tasdiqlanganidan keyin deputatlar Vazirlar Mahkamasining O‘zbekiston Respublikasi Davlat byudjetining 2013-yildagi ijrosi to‘g‘risidagi hisobotini ko‘rib chiqdilar. Ushbu masala yuzasidan O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining birinchi o‘rinbosari – moliya vaziri R.Azimov ma’ruza qildi.

Mamlakatimizning asosiy moliyaviy hujjati ijrosi ustidan parlament nazorati Qonunchilik palatasining ustuvor vazifalari jumlasiga kiradi, shu sababli u deputatlar korpusining diqqat markazida turadi.

Qonunchilik palatasining majlisida ta’kidlandiki, mamlakatimizning asosiy moliyaviy hujjati 2013-yilda ilgari Oliy Majlis tomonidan tasdiqlangan parametrlarga muvofiq, daromadlar xarajatlardan oshirilgan holda ijro etildi. Iqtisodiy dasturning eng muhim ustuvorliklari aniq maqsadni ko‘zlab va tizimli amalga oshirilishi natijasida jahon moliyaviy-iqtisodiy inqirozi davom etayotganiga qaramay, o‘tgan yilda O‘zbekiston iqtisodiyotining yuqori sur’atlarda o‘sishi, makroiqtisodiy muvozanatlilikni saqlash, modernizatsiya va diversifikatsiya qilish ta’minlandi. Mamlakatimizning yalpi ichki mahsuloti 8 foizga, sanoat mahsuloti ishlab chiqarish hajmi 8,8 foizga, qishloq xo‘jaligi mahsuloti 6,8 foizga, chakana tovar aylanishi 14,8 foizga o‘sdi.

2011-2015-yillarda sanoatning ustuvor sohalarini rivojlantirish dasturi va ishlab chiqarishni modernizatsiya qilish, texnik va texnologik yangilashga doir tarmoq dasturlarining izchil amalga oshirilishi natijasida sanoat tarkibida yuqori qo‘shimcha qiymatga ega bo‘lgan raqobatdosh mahsulotlar tayyorlanayotgan qayta ishlash tarmoqlarining o‘rni tobora ortib bormoqda. Bugungi kunda ushbu tarmoqlar mamlakatimiz sanoat mahsulotining 78 foizdan ortig‘ini ishlab chiqarmoqda.

Ish o‘rinlarini tashkil etish va aholi bandligini ta’minlash bo‘yicha mintaqaviy dasturlarning amalga oshirilishi natijasida 2013-yilda qariyb 970 ming kishi ish bilan ta’minlandi. Bundan 60 foizdan ortig‘i qishloq joylarida ishga joylashtirildi. Shu jumladan, kichik korxonalar, mikrofirmalar va yakka tartibdagi tadbirkorlikni rivojlantirish hisobiga 480 mingdan ortiq, kasanachilikni kengaytirish hisobidan esa 210 mingdan ziyod ish o‘rni tashkil etildi.

O‘tgan yili hukumat ijtimoiy sohani yanada rivojlantirish, mamlakatimiz aholisining daromadlari va turmush darajasini muttasil oshirib borish masalalariga katta e’tibor qaratdi. 2013-yilda xalqimizning real daromadlari 16 foizga oshdi, byudjet tashkilotlari xodimlarining o‘rtacha oylik ish haqi, pensiya, ijtimoiy nafaqa va stipendiyalar 20,8 foizga ko‘paydi. 2013-yilda ijtimoiy soha va aholini ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash xarajatlari O‘zbekiston Respublikasi Davlat byudjetining 58,7 foizini tashkil etdi. Ta’lim, sog‘liqni saqlash, fan, madaniyat, sport, ommaviy axborot vositalarini saqlab turish va rivojlantirish uchun talay mablag‘lar yo‘naltirildi.

Daromadlar va jamg‘armalarning o‘sishi aholining xarid qilish imkoniyatlari oshib borishini ta’minladi. 2000-2013-yillarda aholining iste’mol xarajatlari 9,5 baravar oshdi. Eng muhim iste’mol mahsulotlari turlari sifat jihatidan o‘zgardi. Bunda keyingi yillarda jon boshiga to‘g‘ri keladigan eng muhim oziq-ovqat tovarlari bo‘yicha iste’mol hajmi muttasil o‘sib bordi, ayni vaqtda nooziq-ovqat mahsulotlarini xarid qilish va xizmatlar uchun to‘lanadigan sarf-xarajatlar miqdori sezilarli ravishda ko‘paymoqda. Masalan, mamlakatimizning mustaqillik yillarida go‘sht iste’moli – 1,4 baravarga, sut – 1,3 baravarga, sabzavot va poliz mahsulotlari – 2,6 baravarga, kartoshka – 2 baravarga, mevalar iste’moli – 6,4 baravarga oshdi.

Yurtimizda uzoq muddat foydalanishga mo‘ljallangan nooziq-ovqat tovarlar bilan ta’minlash borasidagi ahvol ham tubdan o‘zgardi. Oilalarning zamonaviy maishiy-texnika, shu jumladan, xolodilnik, konditsioner, shaxsiy komputer, televizor, mobil telefonlar bilan ta’minlanganlik darajasi oshdi. Ayniqsa, mamlakatimizda ishlab chiqarilgan yengil avtomobillar bilan aholining ta’minlanishi e’tiborlidir. Agar 2000-yilda har 100 ta oilaga o‘rtacha 20 ta yengil avtomobil to‘g‘ri kelgan bo‘lsa, bugungi kunda bu raqam 41,4 taga yetdi.

O‘zbekiston Respublikasi Davlat byudjetining 2013-yildagi ijrosi to‘g‘risidagi hisobotni har tomonlama muhokama qilish jarayonida barcha siyosiy partiyalar fraksiyalarining hamda O‘zbekiston Ekologik harakatidan saylangan deputatlar guruhining vakillari so‘zga chiqdilar.

Tadbirkorlar va ishbilarmonlar harakati – O‘zbekiston Liberal-demokratik partiyasi fraksiyasi deputatlari ta’kidladilarki, kichik biznes va xususiy tadbirkorlikning roli tobora oshib borayotganligi mamlakatimiz iqtisodiyoti tarkibiy tuzilishidagi ijobiy o‘zgarishlardan dalolatdir. Faqat o‘tgan yilning o‘zida 26 mingdan ziyod kichik biznes subyektlari o‘z ishini ochdi, ushbu sektordagi ishlab turgan korxonalarning umumiy soni yil oxiriga kelib 190 mingtani tashkil etdi. Mazkur sohada 2000-yildagi 31 foiz o‘rniga YaIMning 55,8 foizga yaqini ishlab chiqarilmoqda. Hozirgi vaqtda ishlab chiqarilayotgan sanoat mahsuloti butun hajmining 23 foizi, bozor xizmatlarining deyarli butun hajmi, mahsulot eksportining 18 foizi, iqtisodiyot tarmoqlarida band bo‘lganlarning 75 foizi kichik biznes ulushiga to‘g‘ri kelmoqda.

O‘z mahsulotining eksportga yetkazib berilishini kengaytirish borasida kichik biznes korxonalariga doimiy e’tibor qaratilayotganligi ham partiya elektoratining manfaatlariga javob beradi. Faqat «O‘ztadbirkoreksport» ixtisoslashtirilgan tashqi savdo kompaniyasi tomonidan kichik biznes korxonalarining 208,6 million AQSh dollarlik mahsuloti eksport qilinishi tashkil etildi. Bularning barchasi eksportning jadal rivojlantirilishini va eksport tarkibi diversifikatsiya qilinishini ta’minlash, mahsulotni realizatsiya qilish uchun yangi tashqi bozorlarni faol o‘zlashtirish imkonini beradi.

O‘zbekiston Xalq demokratik partiyasi fraksiyasi nomidan so‘zga chiqqanlar ijtimoiy sohani yanada rivojlantirish, mamlakatimiz aholisining daromadlari va turmush darajasini muttasil oshirib borish masalalari o‘tgan yili hukumatning diqqat markazida bo‘lganligini ta’kidlab o‘tdilar. 2013-yilda fuqarolarning ish haqi, pensiyalari, ijtimoiy nafaqalari va stipendiyalari oshdi. Shu bilan birga, O‘zXDP vakillari qayd etib o‘tdilarki, hisobot davrida ayrim byudjet tashkilotlarida mablag‘larni maqsadsiz sarflashga, ulardan qonunga xilof ravishda foydalanish bilan bog‘liq buzilishlarga yo‘l qo‘yilgan. Ayrim tarmoqlarda to‘lov intizomiga rioya etilmayapti, natijada debitorlik va kreditorlik qarzdorliklari o‘sib bormoqda. Shu munosabat bilan deputatlar byudjet mablag‘lari samarali va maqsadli sarflanishini ta’minlash, byudjet tashkilotlarida moliya intizomiga rioya etilishini, shuningdek, Byudjet kodeksi talablarining bajarilishi ustidan nazorat yanada kuchaytirilishini ta’minlash uchun tegishli vazirliklar va idoralarning, hokimliklarning mas’uliyatini oshirish yuzasidan amaliy takliflar kiritdilar.

O‘zbekiston «Milliy tiklanish» demokratik partiyasi fraksiyasi a’zolari taqdim etilgan materiallar tahlili Davlat byudjetining daromad qismi barcha soliqlar va boshqa majburiy to‘lovlar bo‘yicha bajarilganligini tasdiqlashini ta’kidlab o‘tdilar. Jumladan, hisobot yilida qo‘shilgan qiymat solig‘i bo‘yicha daromadlarda tushumlarning 74,1 foizi bajarilgan ishlar va ko‘rsatilgan xizmatlarga to‘g‘ri keladi, bu mamlakatimiz iste’mol bozori aniq maqsadni ko‘zlab himoya qilinayotganidan, u sifatli va xaridorgir tovarlar bilan to‘ldirilayotganidan dalolat beradi. Hukumatning bu yo‘nalishdagi faoliyati partiyaning ustuvor vazifalariga to‘la mos keladi.

«Milliy tiklanish» demokratik partiyasi vakillari, shuningdek, e’tiborni joylarda xo‘jalik yurituvchi subyektlar tomonidan soliq to‘g‘risidagi qonun hujjatlariga rioya etish va yaratilgan afzalliklardan samarali foydalanish, mavjud imkoniyatlar va rezervlardan mahalliy davlat hokimiyati va boshqaruv organlari tomonidan to‘la foydalanish asosida mahalliy byudjetlarning daromad qismi mustahkamlanishini, byudjetlararo munosabatlar yanada takomillashtirilishini ta’minlash zarurligiga qaratdilar. Notiqlar iqtisodiy muhitni bozor talablari darajasida tashkil etishga, hududlarning ishlab chiqarish va resurs salohiyatidan oqilona foydalanishga, qishloqlarda mahalliy xomashyoni, meva-sabzavot mahsulotlarini qayta ishlash, qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini yetishtirishning muhim tarkibiy qismi bo‘lgan tomorqa va dehqon xo‘jaliklarida xizmatlar tizimini yo‘lga qo‘yish va rivojlantirish sohasida yuqori texnologiyali kichik sanoat bazasini rivojlantirishga alohida e’tibor berdilar.

O‘zbekiston «Adolat» sotsial demokratik partiyasi fraksiyasi a’zolarining fikricha, 2013-yilda iqtisodiy dasturlarni tizimli ijro etish yakunlari bo‘yicha makroiqtisodiy muvozanat saqlandi, shuningdek, mamlakat iqtisodiyotini modernizatsiya va diversifikatsiya qilish ishlari ta’minlandi. Ular alohida ta’kidladilarki, hisobot davrida Vazirlar Mahkamasi ilm-fanni rivojlantirishga katta e’tibor qaratdi, bu esa partiyaning dasturiy vazifalariga to‘la mosdir. Xususan, 2013-yilda ilm-fanni rivojlantirishga 164,7 milliard so‘m ajratildi, bundan 100,1 milliard ilmiy-texnika dasturlarini moliyalashtirishga, 17,3 milliard innovatsiya loyihalarini moliyalashtirishga, 37 milliard so‘m fanni rivojlantirishga xizmat qiladigan noyob obyektlar va muassasalarni muhofaza qilishga yo‘naltirildi. «Adolat» sotsial demokratik partiyasi vakillari iqtisodiyotni innovatsion rivojlantirish va mamlakatimizning ilmiy-texnika salohiyatini oshirish tarafdori ekanliklarini bildirdilar.

O‘zbekiston Ekologik harakatidan saylangan deputatlar guruhi a’zolari ta’kidladilarki, mamlakatimizda atrof-muhitni muhofaza qilish va aholi sog‘lig‘ini saqlash davlat siyosatining asosiy ustuvor yo‘nalishlaridan biridir. Mustaqillikka erishilgan paytdan e’tiboran mamlakatimizda atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish tizimini takomillashtirish bo‘yicha qabul qilinayotgan qarorlar samaradorligini oshirib borgan holda aniq maqsadli ishlar olib borilmoqda. O‘zbekiston atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasidagi asosiy xalqaro konvensiyalar, shartnomalar va bitimlarga qo‘shilgan.

Ekologik muammolarni bartaraf etish va oldini olish bo‘yicha samarali chora-tadbirlarni ro‘yobga chiqarish maqsadida atrof-muhit va tabiiy resurslardan foydalanish holatini kompleks baholash amalga oshirilmoqda. 2013-yilda ushbu sohaga Davlat byudjetidan 122,8 milliard so‘m ajratildi, bu 2012-yildagi ko‘rsatkichdan 1,47 baravar ko‘pdir. Qishloq aholi punktlarini ichimlik suvi bilan ta’minlashni yaxshilashga Davlat byudjetidan 177 milliard so‘m yo‘naltirildi, bu 2012-yil ko‘rsatkichidan 1,61 baravar yuqoridir. Aholi punktlarini obodonlashtirish xarajatlari 526,9 milliard so‘mni tashkil etdi, bu oldingi yildagidan 1,88 baravar ko‘pdir.

Oliy Majlis Qonunchilik palatasi muhokama jarayonida bildirilgan fikr va mulohazalarni inobatga olgan holda O‘zbekiston Respublikasi Davlat byudjetining 2013-yildagi ijrosi to‘g‘risidagi hisobotni tasdiqladi va tegishli qaror qabul qildi.

* * *


Kunning ikkinchi yarmida deputatlar O‘zbekiston Respublikasi Davlat byudjetining 2014-yil 1-choragidagi ijrosi to‘g‘risidagi hisobotni ko‘rib chiqdilar. Ushbu masala yuzasidan O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirining o‘rinbosari M.Mirzayev ma’ruza qildi.

Ta’kidlandiki, Davlat byudjeti 2014-yilning 1-choragida ham mamlakatimizning Byudjet kodeksi asosida avval O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi tomonidan tasdiqlangan parametrlarga muvofiq, profitsit bilan ijro etildi.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Islom Karimov tomonidan belgilab berilgan eng muhim ustuvorliklar va vazifalarning amalga oshirilishi 2014-yilning birinchi choragida ham mamlakat iqtisodiyoti o‘sishining ijobiy dinamikasi saqlanishini ta’minladi. Joriy yilning uch oyida yalpi ichki mahsulotning o‘sishi 7,5 foizni tashkil etdi, sanoat mahsulotlari ishlab chiqarish hajmlari – 8,9 foizga, qishloq xo‘jaligi mahsulotlari yetishtirish – 6,2 foizga, chakana savdo aylanmasi – 14,3 foizga o‘sdi.

Ish o‘rinlarini tashkil etish va aholi bandligini ta’minlash dasturini amalga oshirish doirasida joriy yilning birinchi choragida 227,9 mingta ish o‘rni, shu jumladan, qishloq joylarida 137 mingtadan ziyod ish o‘rni yaratildi. «Sog‘lom bola yili» Davlat dasturida belgilangan jismonan sog‘lom, ma’naviy yetuk, barkamol avlodni tarbiyalashga doir chora-tadbirlarni faollik bilan amalga oshirish boshlandi. Ana shu maqsadlar uchun joriy yilning birinchi choragida barcha moliyalashtirish manbalari hisobidan bir trillion so‘mga yaqin mablag‘ yo‘naltirildi.

O‘zbekiston Respublikasi Davlat byudjetining 2014-yil 1-choragidagi ijrosi to‘g‘risidagi hisobotni har tomonlama muhokama qilish jarayonida barcha siyosiy partiyalar fraksiyalarining hamda O‘zbekiston Ekologik harakatidan saylangan deputatlar guruhining vakillari so‘zga chiqdilar. Ular mamlakatimizning joriy yilgi asosiy moliyaviy hujjati parametrlari barcha davlat va xo‘jalik organlari tomonidan aniq ijro etilishi zarurligini alohida qayd etdilar.

Oliy Majlis Qonunchilik palatasi O‘zbekiston Respublikasi Davlat byudjetining 2014-yil 1-chorakdagi ijrosi to‘g‘risidagi hisobotni tasdiqladi va tegishli qaror qabul qildi.



O‘zbekiston Respublikasi

Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi

Axborot xizmati
Buxoro davlat universiteti huzuridagi

viloyat Mintaqaviy tadqiqot Markazi (MTM)

www.mtm.buxdu.uz





Do'stlaringiz bilan baham:


Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2017
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa