Antiseptika



Download 69 Kb.
bet1/3
Sana29.04.2022
Hajmi69 Kb.
#593116
  1   2   3
Bog'liq
ANTISEPTIKA. ASEPTIKA. SHIKASTLANISH, JAROHATLANISH
kurash, RAJABIY HAYOTI, Tarix yakuniy to\'liq javoblari, R.Muslima taqriz, R.Muslima taqriz, R.Muslima taqriz, glossariyyy, 8кл сурет, Орта асир батыс филосоиясы, radioda reklama sanati, portal.guldu.uz-JAHON VA TURKIY XALQLAR ADABIYOTI o’quv-uslubiy majmua, @mustaqilishlar O\'zbR yuridik xizmat (Foziljon Otaxonov), ИСТОРИЧЕСКОЙ ПОЭТИКИ А.Н. ВЕСЕЛОВСКОГО, Местоимение, Частица как служебная часть речи. Разряды частиц

SHIKASTLANISHLAR VA ULARDA BIRINCHI YORDAM


REJA:


1.Antiseptika.
2.Aseptika.
3.Shikastlanish, jarohatlanish haqida tushuncha.
4.Shikastlanish (jarohatlanish) turlar:
a) Yopiq shikastlanish.
b) Ochiq shikastlanish.

Antiseptika - jarohatga tushgan mikroblarga qarshi kurashishdir. Antiseptikaning mexanik, fizik, kimyoviy va biologik usullari bo`ladi:


1.Mexanik usul - jarohatning atrofi toza suv bilan yuviladi, uning nobud bo`lgan to`qimalari kesib olib tashlanadi;
2.Kimyoviy usul - jarohat yod, spirt, lyugol, vodorod peroksidi, margansovka, furatsilin, rivanol kabi dezinfeksiyalovchi kimyoviy moddalar bilan yuviladi, ular jarohat atrofiga surtiladi;
3.Fizik usul - ultrabinafsha, kvarts va boshqa nurlar bilan jarohat maydoniga ta`sir qilinadi;
4.Biologik usul - antibiotiklar, antitelasi bor zardoblar jarohatga sepiladi.
Aseptika – barcha tibbiy muolajalarda qo`llaniladigan tibbiy asboblar va buyumlar, ya`ni skalpel, qaychi, shprits, igna, xalat, maska, qo`lqop, choyshab, bint va boshqa asbob, buyum hamda jihozlarni mikroorganizmlardan zararsizlantirshdir.
Aseptika uch usulda amalga oshiriladi:
1.Mexanik usul - qoqish, changini artish, yuvish yordamida zararsizlantirsh;
2.Fizik usul - qaynatish, bug`lash, ultrabinafsha, kvarts nurlari ta`sirida zararsizlantirsh;
3.Kimyoviy usul – 70-90є lik etil spirti, sulema, lizol va boshqa dezinfeksiyalovchi kimyoviy moddalar bilan yuvish, ular ichiga ma`lum vaqtga botirib qo`yish yordamida zararsizlantirsh.
Shikastlanish (jarohatlanish). Tashqi zarba ta`sirida odam tanasi to`qimalarining butunligi va ish faoliyati buzilishidir.
Sabablari. 1.Mexanik sabablar: avtotransport hodisalari, yiqilish, urilish, chopilish, tirnalish, o`q tegish, sanchilish, kesilish.
2.Fizik sabablar: kuyish, sovuq urish, elektr tokidan shikastlanish, nurlar ta`siri.
3.Kimyoviy sabablar: kislota, ishqorlar ta`siri.
Shikastlanish turlari. Shikastlanish 2 turda bo`ladi:
a) Yopiq shikastlanish.
b) Ochiq shikastlanish.
Yopiq shikastlanishlarteri butunligi buzilmagan holda, uning ostidagi to`qima va a`zolarning zararlanishi tushuniladi.
Yopiq shikastlanishlarni quyidagi turlari farqlanadi:
1.Lat yeyish.
2.Pay va muskullarning cho`zilishi.
3.Uzoq vaqt bosilish sindromi.
4.Bosh miya chayqalishi.
Lat yeyishda teri butunligi buzilmagan holda to`qima va a`zolar shikastlanadi. Urilganda, yiqilganda qon va limfa tomirlari yoriladi, to`qimalarga qon quyilib, gemotoma (shish) hosil bo`ladi.
Belgilari. Lat yegan joy shishadi, og`riydi, faoliyati buziladi, ko`k rangli qontalash dog` hosil bo`ladi.
Pay va muskullarning cho`zilishi. Sport mashg`ulotlari, transport hodisalari, to`satdan yiqilganda, og`ir yuk ko`targanda pay va muskullar cho`zilishi mumkin.
Belgilari. Shikastlangan sohada kuchli og`riq, shish, harakatning susayishi, bo`g`im sohasiga qon quyilishi (gemartroz), shu soha shaklining o`zgarishi (deformatsiya) kuzatiladi.
Lat yeyish, pay va muskullarni cho`zilishida tibbiy yordam.
1.Shikastlangan joyga sovuq suvda namlangan sochiq, yoki ro`mol, muzli xaltacha qo`yiladi.
2.10-20 minutdan so`ng, ularni olib, qisuvchi bog`lam qo`yiladi.
3.Og`riq qoldiruvchi dorilar: analgin, baralgin, demidrol ichiriladi, yoki muskul orasiga in`yeksiya qilinadi.
4.Travmatologiya yoki jarrohlik bo`limiga yuboriladi.
Uzoq vaqt bosilish sindromi. Ayrim tana qismlarining uzoq vaqt davomida og`ir yuk ostida bosilib turishi, siqilishi natijasida, yumshoq to`qimalarning yopiq shikastlanishiga xos belgilar paydo bo`ladi. Bu bosilish yoki ezilish sindromi, deb ataladi. Bunda teri osti yog` to`qimasi, muskullar, tomirlar, nerv tolalari zararlanadi. Uzoq vaqt bosilish natijasida muskullar, yumshoq to`qimalarning qon bilan ta`minlanishi buziladi. Natijada bu to`qimalar nekrozga uchraydi. Nekrozga uchragan, ya`ni chirigan to`qimalar o`zidan zaharli modda (toksin) ajratadi va toksin qonga so`rilib organizmni zaharlaydi. Bunga travmatik toksikoz deyiladi.
Belgilari. Bosgan jismning og`irligiga, bosilgan joyining hayotiy muhimligiga ko`ra bemorning ahvoli yengil, o`rtacha yoki og`ir bo`lishi mumkin. Shu soha terisi avval oqaradi, so`ngra qizg`ish-ko`kimtir rangga kiradi. Bir necha soatdan keyin bu joyning terisida ichi suyuqlikka to`lgan pufakchalar hosil bo`ladi. Shikastlangan qo`l-oyoqda shish paydo bo`ladi, harakat buziladi. Bosilishning og`ir turida bemorning umumiy ahvoli og`ir bo`ladi, ya`ni tana harorati 39-40є gacha ko`tariladi, nafas olish, yurak-tomir, buyrak faoliyati buziladi.
Ko`krak qafasi og`ir yuk ostida qolib ezilishi natijasida travmatik asfiksiya (bo`g`ilish) sodir bo`ladi. Bunda nafas olish og`irlashadi, yuz, bo`yin, ko`krak qafasi sohasidagi teri to`q ko`kish rangga kiradi. Ko`z sohasiga qon quyiladi, yuz sohasida shish paydo bo`ladi, yurak yetishmovchiligi paydo bo`ladi, bemor hushini yo`qotishi mumkin.
Tibbiy yordam.
- bemorning oyog`i yoki qo`li og`ir yuk tagida qolgan bo`lsa, yukdan halos qilishdan oldin, shu joydayoq bosilgan oyoq yoki qo`lga rezina jgut qo`yiladi;

  • so`ngra, bosilib turgan qo`l yoki oyoqni yukdan halos qilinadi;

  • qisib turgan kiyimlar, belbog`, ro`mol, tugma bo`shatiladi;

  • bosilgan soha elastik bint bilan bog`lanadi;

  • iloji bo`lsa, bemorga kislorod hidlatiladi;

  • suyak singan bo`lsa, qo`l-oyoqning shu sohasiga shina qo`yiladi;

  • og`riq qoldiruvchi dorilar: analgin (baralgin)-1-2 ml, demidrol -1 ml, novokain -3 ml muskul orasiga yuboriladi;

  • kofein, kordiamin, kamfora (bittasini) 1-2 ml teri ostiga;

  • shokka qarshi choralar ko`riladi (shok mavzusiga qaralsin);

  • bemorga ko`p suyuqlik ichiriladi;

  • suyak singan bo`lsa, sekinlik bilan singan suyakning ikki tomoniga shina (taxta, kardon) qo`yib bog`lanadi;

  • birinchi tibbiy yordam ko`rsatish jarayonida tez yordam chaqirilib travmatologiya shifoxonasiga yuboriladi.

Bosh miya chayqalishi.
Sabablari. Yiqilish, urilish, transport hodisasi natijasida bosh miya chayqalishi mumkin.
Belgilari. Miya chayqalishining yengil, o`rtacha va og`ir darajalari bo`ladi.

Download 69 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
axborot texnologiyalari
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
guruh talabasi
O’zbekiston respublikasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
davlat pedagogika
toshkent axborot
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
Ўзбекистон республикаси
pedagogika instituti
haqida tushuncha
таълим вазирлиги
tashkil etish
O'zbekiston respublikasi
махсус таълим
toshkent davlat
vazirligi muhammad
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
respublikasi axborot
saqlash vazirligi
vazirligi toshkent
bilan ishlash
Toshkent davlat
fanidan tayyorlagan
uzbekistan coronavirus
sog'liqni saqlash
respublikasi sog'liqni
vazirligi koronavirus
koronavirus covid
coronavirus covid
risida sertifikat
qarshi emlanganlik
vaccination certificate
covid vaccination
sertifikat ministry
Ishdan maqsad
o’rta ta’lim
fanidan mustaqil
matematika fakulteti
haqida umumiy
fanlar fakulteti
pedagogika universiteti
moliya instituti
ishlab chiqarish
fanining predmeti