Aholi statistikasi Reja: Aholi soni va tarkibi statistikasi



Download 187 Kb.
bet1/4
Sana07.04.2022
Hajmi187 Kb.
#535416
  1   2   3   4
Bog'liq
Aholi statistikasi
MAVZU, Заметка 18 окт. 2020 г. 19 42 18, Заметка 18 окт. 2020 г. 19 42 18, tarix fanidan sinflar kesimida testlar toplami (1), tarix fanidan sinflar kesimida testlar toplami (1), Cam 13, Cam 13, IELTS Practice Exams, Inside Reading Intro-2nd-SB, Òzbek allomalari 2, 4таёр КО нинг укув амалиети кундалиги, 15-ҲАФТА АХБОРОТ СОАТИ МАТЕРИАЛИ, Akmal aka, mathad (1), 9-мавзу

Aholi statistikasi
Reja:



  1. Aholi soni va tarkibi statistikasi

  2. Aholi harakati statistikasi


Aholi soni va tarkibi statistikasi
Makroiqtisodiy statistika sotsial salohiyat (resurslar)ni o‘rganishni aholi sonini o‘rganishdan boshlaydi. Aholi sonini aniqlash manbai bo‘lib quyidagilar hisoblanadi: vaqt-vaqti bilan o‘tkazilib turiladigan aholi ro‘yxati; aholining tabiiy o‘sishi yoki kamayishi bo‘yicha ma’lumotlar; aholining mexanik harakatlari bo‘yicha ma’lumotlar.
Aholining tabiiy o‘zgarishini, ya’ni tug‘ilganlar va o‘lganlarni, nikohdan o‘tgan va ajralishlarni fuqarolik holatini qayd qiluvchi idora (ZAGS)lar hisobga oladi. Aholining migratsiyasini, ya’ni bir mamlakat, viloyat, tuman va aholi yashaydigan punktlarga keluvchilarni hamda boshqa erga ketganlarni shaharlarda uy daftarida (o‘tkaziladigan va chiqariladigan), qishloq joylarda esa qishloq kengashlarining xo‘jalik daftarlari va ro‘yxatlarida hisobga olib boriladi.
Ana shu hisobga olish va oldin o‘tkazilgan aholi ro‘yxati ma’lumotlariga statistik ishlov berish asosida har yili hisob-kitob qilish yo‘li bilan butun mamlakatdagi va ayrim viloyat, tuman hamda shahar va qishloq aholisining yil oxiridagi umumiy soni quyidagicha aniqlanadi:



bu erda: A0 - aholining yil boshidagi soni; - joriy yilda tug‘ilganlar soni; - joriy yilda o‘lganlar soni; - joriy yilda kelganlar soni; - joriy yilda ketganlar soni.


Bunday hisoblashlarni shahar va qishloq, jins va yosh miqyosida ham bajarish mumkin.
Ro‘yxat o‘tkazish va joriy hisoblashlar yordamida aholi soni odatda yil boshidagi sana bilan aniqlanadi. Biroq ma’lum sanada aniqlangan aholi soni makroiqtisodiy ko‘rsatkichlarni hisoblash uchun qo‘l kelmay qoladi. Masalan, jon boshiga to‘g‘ri kelgan yalpi ichki mahsulot, milliy daromad, yalpi daromad kabi ko‘rsatkichlar aholining yil boshidagi yoki yil oxiridagi soniga asoslanib emas, balki uni o‘rtacha soniga asoslanib hisoblanadi.
Aholining o‘rtacha sonini aniqlashda turlicha metodlardan foydalanish mumkin.

  1. Agar aholi soni faqatgina yilning boshi va oxirida keltirilgan bo‘lsa, u holda aholining o‘rtacha soni oddiy arifmetik formula yordamida hisoblanadi:


bu erda: - aholining o‘rtacha soni; A0 - aholining yil boshidagi soni; A1 - aholining yil oxiridagi soni.

  1. Agar aholi soni bir yil ichidagi oylar boshida teng intervallarda keltirilgan bo‘lsa, u holda aholining o‘rtacha soni o‘rtacha xronologik formula yordamida hisoblanadi:




Agar aholi soni bir necha yillar boshida teng intervallarda keltirilgan bo‘lib, ja’mi yillar bo‘yicha aholining o‘rtacha sonini aniqlash lozim bo‘lsa, bunday hollarda ham o‘rtachani aniqlash o‘rtacha xronologik formula yordamida hisoblanadi.

  1. Agar aholi soni bir yil ichidagi oylar bo‘yicha teng bo‘lmagan intervallarda keltirilgan bo‘lsa, u holda aholining o‘rtacha soni o‘rtacha tortilgan arifmetik formula yordamida hisoblanadi:


bu erda: - yonma-yon keltirilgan aholi sonining o‘rtachasi; t - vaqt oralig‘i (oy, kun va h.k.)
Masalan, quyidagi oylar bo‘yicha aholi soni keltirilgan bo‘lsin



Oylar

01.01

01.02

01.03

01.04

01.05

01.06

01.07

aholi soni,
mln.kishi

18,1


19,6


21,1


20,9


22,3


22,0


23,5


Agar bir oy (masalan, yanvar oyi uchun) o‘rtacha aholisi sonini aniqlasak oddiy arifmetik formulani qo‘llaymiz:


mln.kishi

Agarda yarim yil uchun aholini o‘rtacha sonini aniqlasak, o‘rtacha xronologik formulani qo‘llaymiz:


mln.kishi

Aholining o‘sish sur’ati mamlakatning iqtisodiy rivojlanishi va xalq farovonligi darajasini belgilab beruvchi determinantdir. SHu jihatdan u Solou modeliniquyidagi uch jihat bo‘yicha to‘ldiradi.



Download 187 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
O’zbekiston respublikasi
guruh talabasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
Ўзбекистон республикаси
rivojlantirish vazirligi
pedagogika instituti
таълим вазирлиги
махсус таълим
haqida tushuncha
O'zbekiston respublikasi
tashkil etish
toshkent davlat
vazirligi muhammad
saqlash vazirligi
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
respublikasi axborot
vazirligi toshkent
bilan ishlash
Toshkent davlat
uzbekistan coronavirus
sog'liqni saqlash
respublikasi sog'liqni
vazirligi koronavirus
koronavirus covid
coronavirus covid
risida sertifikat
qarshi emlanganlik
vaccination certificate
sertifikat ministry
covid vaccination
Ishdan maqsad
fanidan tayyorlagan
o’rta ta’lim
matematika fakulteti
haqida umumiy
fanidan mustaqil
moliya instituti
fanining predmeti
pedagogika universiteti
fanlar fakulteti
ta’limi vazirligi