6-mavzu. Hujayra fiziologiyasi. Reja



Download 468,81 Kb.
Pdf ko'rish
bet6/16
Sana11.07.2022
Hajmi468,81 Kb.
#777397
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   16
Bog'liq
6.Maruza

Hujayra membranasi
. Hujayra va uning tarkibiga kiruvchi barcha organoidlar 
membrana bilan chegaralangandir. Membranalar hujayralarni ayrim kompartmentlarga 
ajratadi. Membranalarda o'ta hayotiy muhim bo'lgan jarayonlar sodir bo'ladi, ya'ni 
to'siqlik,tashiluv,osmotik, energetik,biosintetik va boshqalar. 
Biologik membranalarning tuzilishi
. Membranalar asosan lipoproteidli tuzilmalar 
bo'lib 60% oqsil moddalardan, 40% esa lipidlardan, xususan fosfolipidlardan iborat. 
Ularning qalinligi 6-10 nm. Membrana shakllanishida gidrofob bog'larga asosiy o'rin 
beriladi: lipid-lipid, lipid-oqsil, oqsil-oqsil. Bundan tashqari, membrana tarkibiga yana 
har xil funksiyani bajaruvchi oqsillar ham kiradi. (tashuvchi, ion kanali va nasos 
vazifalarini 
bajaruvchi). 
Keyingi 
vaqtlarda 
membranalarda 
qandlar 
va 
amanokislotalarni tashuvchi oqsillar ham topilgan. Shuningdek membranada 
polisaxaridlar, nuklein kislotalar, sezuvchi sistemalar (retseptorlar) ham joylashgan. 
Bundan kelib chiqadiki, membranalar hujayraning boshqa kompartmentlaridan 
metabolitik funksiyalarni bajarishi bilan ham ajralib turadi. Biologik membranalarning 
tuzilishida hozirgi vaqtda ko'proq suyuqlik-mozaikali tuzilishga e'tibor beriladi. Bu 
gipotezaga asosan membrananing asosini o'zida qisman boshqa lipidlarni 
(galaktolipidlar, stearinlar, yog' kislotalari) tutgan ikki qavatli fosfolipidlar tutadi. 
Fiziologik haroratlarda to’yinmagan yog' kislotalari tufayli ayrim suyuq g'ovakchalar 
vujudga keladi. Ushbu holga stearinlar ham yordam beradi.Biologik membranalar lipid 
tuzilishi bo'yicha assimetrikdir. Chunki ularning ikki tomoni har xil gidrofil muhitlarga 


qaralgandir. Tashqi qavatda ko'proq stearinlar va glikolipidlar mavjud.Membrana 
tarkibiga kiruvchi lipidlar o'rin almashish xususiyatiga egadir. Bu o'rin almashishi ikki 
tipda ya'ni o'zining yakka qavati doirasida (literal diffuziya) va bir-biriga qarama-
qarshi qavatlarda ikkita lipid molekulalarining o'rin almashishi (flip-flop) tipida 
bo'ladi. Yakka qavatdagi lipidlar diffuziyasida 1 soniya davomida millionlab lipidlar 
o'rin almashishi mumkin. Bu hodisaning tezligi esa 5-10 mkm/s atrofida bo’ladi. 

Download 468,81 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   16




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish