2-мавзу: миллий ғоя ва мафкура ривожланишининг тарихий босқичлари режа



Download 422,16 Kb.
Pdf ko'rish
bet4/10
Sana21.02.2022
Hajmi422,16 Kb.
#53244
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10
Bog'liq
2-mavzu

3. Диний ғоялар деб, ҳар бир диний таълимот ва оқимнинг асосини диний иймон-эътиқоднинг негизини 
ташкил этувчи ақидаларга айтилади. Ибтидоий динлар ҳар бир нарсанинг жонли экани, жоннинг абадийлиги, 
бут ва санамларнинг, табиий жисм ва ҳодисаларнинг илоҳий қувватга эгалиги тўғрисидаги қарашларга 
асосланган эди. Масалан, ҳиндларнинг диний тасаввурларига кўра жон кўчиб юради, бу ҳаётда у инсонда 
бўлса, кейинги ҳаётда бошқа жонзотга ўтиши мумкин. Илоҳларнинг кўплиги ҳақидаги фикрга таянадиган 
политеизм динлари вақти келиб монотеистик - яккахудолик ғояси асосидаги динларга ўз ўрнини бўшатиб 
берган.
Яккахудолик ғояси миллий динларда (масалан, иудаизмда), айниқса жаҳон динлари - христианлик ва 
исломда ўз ифодасини яққол топган. Хусусан, ислом динида Аллоҳнинг ягоналиги ғояси асосида унинг барча 
ақидалари, рукнлари, талаб ва мажбуриятлари шаклланган. 
 4. Бадиий ғоялар  - адабиёт ва санъат асарининг асосий маъно – мазмунини ташкил этадиган, ундан 
кўзланган мақсадга хизмат қиладиган етакчи фикрлардир. Улар ҳаётдан олинади, бадиий талқинлар асосида 
баён этилади, ўқувчида муайян таассурот уйғотади. “қаҳрамон”ларни севиш, уларга эргашиш ҳоллари ҳам шу 
асосда рўй беради. 
5. Ижтимоий - сиёсий ғоялар ҳар бир халқ ва умуман башариятнинг орзу-умидларини, мақсад-
муддаоларини ифодалайди, эркин ҳаёт ва адолатли тузумни тараннум этади. 
Ғояни моддийлаштирувчи, амалиётга айлантирувчи куч ким эканига қараб, синфий ғоя, миллий ғоя, 
умумхалқ ғояси, умуминсоний ғоялар ҳам мавжуд бўлиши мумкин. Албатта, муайян бир халқ оммасини 
маълум бир тарихий шароитда эзгу ҳаракатга ундайдиган ғоя мазмунан умуминсоний бўлиши ҳам ёки тор 
манфаатларни кўзлайдиган синфий ғоя жамият ва инсон манфаатларига зид, тажоввузкор бўлиши ҳам 
мумкин. 
Ислом Каримовтаъкидлаганидек, миллат тараққиётига, унинг юксалишига хизмат қиладиган, 
халқларни жипслаштириб, олий мақсадларга сафарбар этадиган ғоялар юксак ғоялардир. Одамлар орасида 
нифоқ, халқлар ўртасига низо соладиган, кишиларни турли тарафларга ажратиб, адоват қўзғайдиган тубан 
фикрлар бузғунчи ғояларга мисол бўлади. Аслида бундай қабиҳ ният ва соҳта шиорларни ғоя деб аташ ҳам
шартлидир. қайси ижтимоий бирлик ёки қатлам орасида тарқалган, қандай аҳоли гуруҳлари ёки элат-
миллатларни ҳаракатга келтираётганига қараб ҳам ғояларни турларга ажратиш мумкин. 
1
Миллий истиқлол ғояси: асосий тушунча ва тамойиллар. -Т.: “Янги аср авлоди”. 2001. 27-29 б. 


Эзгу ғоя - инсон тафаккурида вужудга келадиган, муайян фикрларнинг ижтимоий характерга эга 
бўлган, руҳиятга кучли таъсир ўтказиб, жамият ва одамларни харакатга келтирадиган, уларни бунёдкор 
мақсад-муддао сари етаклайдиган улуғвор фикрлардир 

Download 422,16 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish