Tarkibli gidroksidlar va H



Download 22,45 Kb.
Sana03.04.2021
Hajmi22,45 Kb.
#62589
Bog'liq
VII GURUH YONAKI GURUHCHAELEMENTLARINING UMUMIY TAVSIFI
kvadratli tenglamalar, 11-seminar, KOLLOID SISTEMALARNING ELEKTR XOSSALARI, 5-ЛЕКЦИЯ

VII GURUH YONAKI GURUHCHAELEMENTLARINING UMUMIY TAVSIFI

VII guruh yonaki guruhchasini marganes Mn, texnetsiy Ts va reniy Re tashkil qiladi. Marganes va reniy birikmalari tabiatda uchraydi. Texnesiy esa sun’iy radioaktiv izotoplari holida olinadi.

Bu guruhcha elementlarining Mn dan Re ga borgan sari kimyoviy aktivligi qisman susayadi, qizdirilganda ular ko’pchilik metallmaslar, suyultirilgan kislotalar bilan reaksiyaga kirishadi.

Bu elementlar +2 dan +7 gacha oksidlanish darajalarini namoyon qiladi. Marganes +2,+3,+4,+6 va +7 valentli bo’la oladi. Bularga Mn(OH)2, Mn(OH)3, Mn(OH)4 tarkibli gidroksidlar va H2MnO4, HMnO4 tarkibli kislotalar to’gri keladi. Oksidlanish darajasi ortishi bilan kislota xossalari kuchayib boradi. Mn(OH)2 va Mn(OH)3– asos, Mn(OH)4 –amfoter xususiyatga ega bo’lib, kuchli asos hisoblanadi. H2MnO4 va HMnO4 kislotalardir. Ikki valentli marganesdan yetti valentli marganesga o’tgan sari marganes birikmalarining oksidlash xossalari kuchyib, qaytarish xossalari kuchsizlanib boradi.


MARGANES VA UNING TABIIY BIRIKMALARI

Marganes, kimyoviy belgisi Mn (lotincha Manganium) –Mendeleev dayriy sistemasining VII b gruppasiga mansub kimyoviy element. Atomining tartib raqami (yadro zaryadi) 25, nisbiy atom massasi 54,9380 ga teng bo’lib, uning bitta barqaror tabiiy va bir qancha sun’iy izotoplari mavjud. Marganesni Sheele ochgan.Toza holda marganesni birinchi bo’lib, MnO2 mineralini pista ko’miri solingan tegilda qizdirib ajratib olgan. Normal Mn atomida 5 ta toq elektron bor. U paramagnit xossasiga ega.

Birikmalarida namoyon qiladigan oksidlanish darajalari +2, +3, +4, (+5), +6 va +7. U qiyin suyuqlanuvchan og’ir metal.

Marganes elektr pechlarida oksidlarini alyumotermik yoki silikotermik usullar bilan qaytarib olinadi:

3Mn3O4+ 8Al → 9Mn + 4Al2O3+ 2251,8 kJ

MnO2 + Si → Mn + SiO2

Marganes past valentlik namoyon qiladigan birikmalari ichida ikki valentli marganes birikmalari eng ko’p uchraydi. Ular deyarli barqaror bo’ladi va kislotali muhitda qiyinchilik bilan oksidlanadi. Marganes uch valentli ham bo’ladi, lekin tarkibida Mn3+ kationi bo’lgan tuzlar osonlik bilan disproporsiyaga uchrab, Mn2+ va Mn4+ birikmalariga aylanadi. Bir valentli marganes faqat kompleks birikmalardagina ma’lum. Marganesning 5 ta oksidi bor;

MnO – suvda erimaydigan yashil tusli kukun;

Mn2O3 qo’ng’ir tusli qattiq modda;

MnO2 – kulrang-qoramtir tusli qattiq modda;

Mn3O4 – qora tusli qattiq modda;

Mn2O7–yashil qo’ng’ir tusli moysimon suyuqlik;


TEXNESIY, RENIY

Texnesiyning tabiatda uchraydigan minerallari ma’lum emas, faqat sun’iyyo’l bilan hosil qilinadi.Texnesiy–sun’iy yo’l bilan, ya’ni molibdenga deytronlaryog’dirish yo’li bilan olingan dastlabki element:



Hozirgi vaqtda texnesiy yadro reaktorlarida uranning parchalanashidanhosil bo’lgan mahsulotlardan olinadi. Texnesiy izotoplaridan eng barqarori 99Te dir. Kimyoviy xossalariga ko’ra texnesiy shu gruppaning boshqa elementlarigao’xshaydi. Texnesiy birikmalardan eng muhimi natruy pertexnat NaTcO4dir. Bubirikma metallarning korroziyalanishiga qarshi ingibitor sifatida ishlatiladi.Ammo olinadigan pertexnat miqdori juda oz bo’lganligidanhozircha undan kengko’lamda foydalanish imkoniyati yo’q.Texnesiy–kumushsimon yaltiroq metall,geksagonal strukturada kristallanadi. Texnesiy nitrat kislotada erib, anionkomplekslarni hosil qiladi:

3Tc+7HNO3 = 3H[TcO4]+7NO+2H2O

Reniy tashqi ko’rinishidan platinaga o’xshash oq metall, zichlgi va suyuqlanish temperaturasi yuqori (3000 oC dan yuqori). U eng tarqoq elementlar jumlasiga kiradi. Reniyning mustaqil minerali mavjud emas. Molibdenli ba’zi rudalarda va boshqa nodir minerallarda oz miqdorda reniy bo’ladi. Toza reniy, reniy oksidlarini 500oC atrofida vodorod vositasida qaytarish yo’li bilan olinadi:

Re2O7 + 7H2 = 2Re + 7H2O



Reniyning uchta oksidi va bitta peroksidi bor;

ReO2 -qora qattiq modda, ReO3 – ikki xil rangli qattiq modda, Re2O7 – kristall modda va Re2O8 – reniy peroksidi.
Download 22,45 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
O’zbekiston respublikasi
guruh talabasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
Ўзбекистон республикаси
rivojlantirish vazirligi
pedagogika instituti
таълим вазирлиги
махсус таълим
haqida tushuncha
O'zbekiston respublikasi
tashkil etish
toshkent davlat
vazirligi muhammad
saqlash vazirligi
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
respublikasi axborot
vazirligi toshkent
bilan ishlash
Toshkent davlat
uzbekistan coronavirus
sog'liqni saqlash
respublikasi sog'liqni
koronavirus covid
coronavirus covid
vazirligi koronavirus
risida sertifikat
qarshi emlanganlik
sertifikat ministry
covid vaccination
vaccination certificate
Ishdan maqsad
o’rta ta’lim
fanidan tayyorlagan
matematika fakulteti
haqida umumiy
fanidan mustaqil
moliya instituti
fanining predmeti
pedagogika universiteti
fanlar fakulteti
ta’limi vazirligi