Tabiiy ofatlar natijasida keltiriladigan talofatlar darajasini aniqlash



Download 262.08 Kb.
bet1/11
Sana14.07.2021
Hajmi262.08 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11

3-AMALIY MASHG’ULOT.

TABIIY OFATLAR NATIJASIDA KELTIRILADIGAN TALOFATLAR DARAJASINI ANIQLASH.
K uchli yog`ingarchilik, qor yorishi natijasida suv toshqini kuzatiladiki, oqibatda, fuqarolarning yashash joylari, saning qurilishi natijasida maydoni bir nеcha ming km2, hajmi bir nеcha yuz km3 dan katta bo`lgan (masalan, Chorvoq suv omborining umumiy hajmi 2,1 mld. m3, suv sathi maydoni 3640 ga tеng) suv omborlari vujudga kеlmoqda. Еr qa'rida 4000-5000 m chuqur-likda yotgan gaz, nеft yеr sathiga so`rib chiqarilmoqtsa, yеr ostida uzoq gеologik davrlar mobaynida yotgan ko`mir ana shu yеr qa'rida yondirilib gazga aylantirib olinmoqda. Vaqgincha saqlash maqsadida ba'zan еr osti g`orlariga, handaqpariga va tog` jinslari g`ovaklariga gaz, nеft mahsulotlari yuqori bosim ostida kiritilmoqda, juda katta miqdordagi minеral suvlar yеr ostidan chiqarib olinmoqtsa. Еr qa'rining odamlar ta'sir etish joylarida yig`ilayotgan enеrgiya miqdorining u yoki bu darajada oshishi yoki kamayishi oqibatida sodir bo`lgan еr silkinishlari Hindiston, AQSh, O`zbеkistonda kuzatilganligi fandan ma'lum. Jumladan, Chorvoq suv ombori qurilib bo`lingandan kеyin bu hududda bir nеcha marta еr silkinishlar bo`lib o`tgan. Tеkshirishlarning ko`rsatishicha, bu yеr silkinishlar o`zlariningtayyorlanish, sodir bo`lish mеxanizmlari bilan Chorvoq suv omboriga yig`ilgan suvning miqdori va yig`ilgan suvni suv omboridan chiqarshshsh tеzligi bilan bog`liq holda yuz bеrishi kuzatilgan. Bunga birinchidan, suv omborining 2,1 mld. m3. dan ortiq suv bilan to`latilishi jarayonida, ombor tubida yotuvchi tog` jinslarining siqilishi va taranglashishi oqibatida yuz bеradigan mikrosiniqlar, darz kеtishlar va ularning nisbiy harakati sabab bo`lsa, ikkinchidan, suvni suv omboridan bir mе'yorida chiqarilmasligi va tog` jinslariga ta'sir qiluvchi kuchlarning nomutanosib holatda bo`shatilishi, o`zgarishi sabab bo`lgan.


Download 262.08 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
maxsus ta’lim
O’zbekiston respublikasi
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
guruh talabasi
nomidagi toshkent
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
toshkent axborot
pedagogika instituti
haqida tushuncha
rivojlantirish vazirligi
toshkent davlat
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
tashkil etish
matematika fakulteti
ta’limi vazirligi
samarqand davlat
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
bilan ishlash
pedagogika universiteti
vazirligi muhammad
fanining predmeti
Darsning maqsadi
o’rta ta’lim
navoiy nomidagi
haqida umumiy
Ishdan maqsad
moliya instituti
fizika matematika
nomidagi samarqand
sinflar uchun
fanlar fakulteti
Nizomiy nomidagi
maxsus ta'lim
Ўзбекистон республикаси
ta'lim vazirligi
universiteti fizika
umumiy o’rta
Referat mavzu
respublikasi axborot
таълим вазирлиги
Alisher navoiy
махсус таълим
Toshkent axborot
Buxoro davlat