Raqobat hba-91 Monopoliya Jamolov Ruslan Raqobat



Download 208,79 Kb.
Sana11.12.2022
Hajmi208,79 Kb.
#883608
Bog'liq
Ruslan Jamolov economics

Raqobat

HBA-91


Monopoliya
Jamolov Ruslan

Raqobat

  • Bu yuqori foyda va omilli daromad olish hamda naflilikni eng yuqori darajaga yetkazish maqsadida bozor subyektlari iqtisodiy manfaatlarining to’qnashishidir.

Raqobatning turlari


Ishlab chiqaruvchilar
o’rtasida
Tovarlarni qulay sharoitda ishlab chiqarish, yuqori narxlarda sotish va bozordagi mavqeini mustahkamlash orqali eng ko’p foyda olishga qaratiladi.
Resurs egalari
o’rtasida
O’zlarining iqtisodiy resurslarini ( capital, yer, ishchi kuchi) yuqori narxlarda sotish orqali ko’proq omilli daromadga ega bo’lishga qaratiladi.
Iste’molchilar
o’rtasida
Daromadlarning mavjud darajasida ko’proq miqdordagi tovarlarni sotib olishga, ya’ni sarfalangan pulni evaziga ko’proq naflilikka ega bo’lishga qaratiladi.

Raqobatning rivojlanish bosqichlari

  • Oddiy tovar xo’jaligiga xos bo’lgan raqobatchilik bosqichi.
  • Sof yoki erkin raqobatga asoslangan bosqich.
  • Monopolistik raqobat bosqichi.
  • Hozirgi zamon madaniy jihatdan rivajlangan raqobatchilik bosqichi.

MONOPOLIYA

Iqtisodiy faoliyatning biror sohasida (ishlab chiqarish, xizmat ko’rsatish, tijorat va h,k) korxona yoki davlatning tanho hukumronligini ifodalaydi.

Monopoliyalarning vujudga kelish sabablari

Monopoliyaning turlari


tabiiy
Sun’iy

Monopoliyaning turlari


tabiiy
Sun’iy
Iqtisodiy faoliyatning texnikaviy va texnologik xususiyatlari taqozo qiladi va ular raqobatni qo’llash mumkin bo’lmagan yoki yaqin bo’lgan sohalarni o’z ichiga oladi.

Monopoliyaning turlari


tabiiy
Sun’iy
Ishlab chiqarish va kapitalning to’planishi hamda korxonlarning turli yo’llar bilan birlashishi natijasida vujudga keladi.
Iqtisodiy (sun’iy) monopoliyaning turlari
4
3
2
1
  • Kartel
  • Sindikat
  • Trest
  • Konsern

KARTEL

  • Bir tarmoq korxonalarning ittifoqi bo’lib, uning ishtirokchilari to’liq iqtisodiy mustaqilligini saqlab qoladi, faqat ishlab chiqarish hajmi, sotish bozorlari va baholari to’g’risida kelishib oladi.

SINDIKAT

  • Bir turdagi mahsulot ishlab chiqaruvchi korxonalar birlashmasi bo’lib, uning a’zolari ishlab chiqarish sohasida mustaqilligini saqlab qoladi, mahsulot esa sindikat mulki sifatida sotiladi.

TREST

  • Ishlab chiqarish vositalari va mahsulotga birgalikda egalik qiluvchi korxonalar guruhi bo’lib, foyda qo’shilgan kapital xajmiga qarab taqsimlanadi.

KONSERN

  • Formal mustaqil korxonlar ittifoqi bo’lib, uning doirasida bosh firma barcha qatnashchilar ustidan moliyaviy nazoratni tashkil qiladi.

ETIBORINGIZ UCHUN RAHMAT!!!


Download 208,79 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish