Interaktiv doskada she’r tahlili mavzusida 1 soatlik dars ishlanmasi



Download 34.8 Kb.
Sana19.01.2017
Hajmi34.8 Kb.





Yangiariq tumani 38-son ixtisoslashtirilgan umumiy o’rta ta’lim maktabi o’qituvchisi Jabborova Dilfuzaning to’garak mashg’uloti uchun 1 soatlik

Dars ishlanmasi

2016-yil


Interaktiv doskada she’r tahlili mavzusida

1 soatlik dars ishlanmasi

Dars mavzusi

Interaktiv doskada she’r tahlili

Dars maqsadi

Ta’limiy

She’riyat nazariyasi haqida ma’lumot berish;

Tarbiyaviy

O’quvchilarni ona Vatanga, o’zbek tiliga mehr-muhabbat ruhida tarbiyalash;

Rivojlantiruvchi

Nutq hodisalarini qiyoslash orqali mantiqiy va ijodiy fikrlashga o’rgatish, she’riy nutq malakasini shakllantirish;

Dars usuli

Musobaqa

Dars jihozi

Didaktik

Darslik, tarqatma, osma plakat, rag’bat kartochkalar

Texnik

Kompyuter, manitor, interaktiv doska, slayd




Kutiladigan natija

Dars davomida faollik, mustaqil firlash, birovning fikrini tinglay olish, o’zaro hurmat

Dars mazmuni

t/r

Dars bosqichi

Metod tafsiloti

1

Tashkiliy qsim

Suhbat asosida kun tafsiloti, o’quvchilarni guruhlarga bo’lish, ,,oltin” qoidani eslatish.

2

O’tilgan dars takrori

“Men sevgan asar qahramoni”mavzusida matn tayyorlash.(“Assesment”metodi orqali)

3

Yangi mavzu

She’r tahlili asosida mavzu tushuntiriladi.

4

Yangi mavzu mustahkamlash

“Sinkveyn” va”Blits-so’rov” metodlari asosida mavzu mustahkamlanadi.

5

O’qituvchi xulosasi

“Suhbat”asosida

6

Uyga vazifa

1. 4ta o’z she’ringizdagi qofiya so’zlarni va qofiya turini aniqlash;

2. A.Oripovning “Sarob”she’ridagi qofiya , turoqlar sonini aniqlash.


Mashg’ulot tipi: O’rgangan bilim, ko’nima va malakalarni tahlil hamda nazorat qilish.

Mashg’ulotning turi: amaliy

Mashg’ulotda foydalaniladigan metod: “Assesment”, “Sinkveyn” va”Blits-so’rov” metodlari.

Mashg’ulotning jihozi: Kompyuter, manitor, interaktiv doska, slayd

Mashg’ulotning shiori: Ko’p bilgan kishi emas,bilimlari foydali kishi dono.(Esxil)

Mashg’ulot vaqti:45 daqiqa

Mashg’ulotning borishi:

I.Tashkiliy qism:

1.Salomlashish;

2.O’quvchilar davomatini aniqlash;

3.O’quvchilarni mashg’ulotga tayyorlash;

4.O’quv qurollarining tayyorligi tekshiriladi;

5.Kundalik yangiliklar bilan tanishtirish.



Mashg’ulotning oltin qoidalari bilan tanishtirish:

  • -Guruhdoshingni hurmat qil!

  • -To’liq javob ber!

  • -Darsda faol bo’l!

  • -Tartib-qoidaga rioya qil!


II.O’tilgan mavzuni mustahkamlash:

(Bunda to’garak rahbari“Assesment”metodidan foydalanishi mumkin)

Mavzuni takrorlashdan oldin o’quvchilarni qobiliyatiga qarab 2 guruhga bo’linadilar. Qobiliyati sust o’quvchilarni qobiliyatli o’quvchilar bilan birga o’tqaziladi. Bunda ranglar tanlash yoki 1,2 deb ketma-ketlik sanashadi. Bir degan to’garak a’zolari 1-guruh, ikki degan to’garak a’zolari 2-guruh bo’ladi. ”Men sevgan asar qahramoni” mavzusida matn tayyorlash uyga vazifa shaklida berilgan edi. O’tilgan dars mavzusini mustahkamlash uchun quyidagi jadvalni to’ldirishi kerak.Jadval 4ta qismdan iborat bo’lib,



1-jadvaldagi test bajariladi.

2-jadvalda muammoli vaziyat beriladi;

3-jadvalda asardagi qahramonning simptomi ,ya’ni tashqi belgisi ochib beriladi.

4-jadvalda amaliy ko’nikma : o’quvchining asar tahlili asosida chiqarilgan xulosa beriladi.

Masalan: O’tkir Hoshimovning “Urushning so’nggi qurboni” asari tahlili:

Test

1.”Ziqna bo’lmay o’l-deb o’yladi” –bu gap kimga tegishli?

A) Shone’mat

B) Shoikrom

S) Xadicha

D) Umri xola

2. Bir hovlida yashab turib, o’n kundan beri ukasini holini so’ramagan kim?

A) Xadicha

B) Umri xola

S)Shoikrom

D)Shone’mat


Muammoli vaziyat:Asar qahramoniga tavsiya.

Urush tufayli hamma xonadonning kun kechirishi qiyin edi. Shunday ekan eng avvalo onasi va ukasi Shone’mat bilan yashashlari kerak edi. Buning uchun doimo g’ingshiydigan Xadichaga yaxshilab tushintirishi lozim. Oilaning tinchligi ko’pincha erkak kishining oilada o’rnatgan tartibiga bog’liq. Ayollar ko’pincha qiynalganlarida nolishdan taskin topsalar kerkki, Xadichaning nolishi Shoikromni o’ylamasdan qaltis ish qilib qo’yishga undadi. Qadimdan “Yetti o’lchab, bir kes”,-degan naql bor. Shunga amal qilgan holda, har qanday vaziyatda shoshma-shosharlik yaxshi natija bermaydi. Qanchalik charchamasin, jigarini, Shone’matni borib holini so’rashi shart edi.



Simptomi:

Shoikromning chehrasi xomush, uyidagi tartibsizliklarga beparvolik bilan qol siltaydi-yu, lekin kongli gash. Hayotning notinchligidan alamini xotini Xadicha va qizlaridan olganday ularga qichqirib turadi. Hatto chaqaloq yig’isi ham unga yoqmaydi. Chetdan jahldor ko’ringani bilan, ukasini holini so’ramaganidan afsuslanadi. Sigirini o’g’rilar olib ketgandan so’ng, hushyor bo’laman deb qulupnay o’g’risini tutish uchun titroq qo’llari bilan elektr tokiga ulangan simni qulupnayning pushtasiga tashladi. Umri xola kechasi qulupnay olaman deb, o’g’li qo’ygan tuzoqqa tushadi. Bu holatni ko’rgan Shoikromning bir lahza ko’zlari olayib qoldi, boshidan hushi uchib borayotganini his qilib o’zini yerga otdi, titroq qo’llari bilan loy changallaganicha cho’kkalab ko’ksiga mushtlay ketdi. Vujudini larzaga soluvchi bir nido otilib chiqdi.

Amaliy ko’nikma:

Hayot hamisha bir tekis kechmaydi. Qiyin vaziyatlarda oila a’zolari hamjihatlikda yashasalar tug’iladigan har qanday muammoning yechimini toppish yengilroq bo’ladi.

Masalan, Xadichaning o’zi uch farzandning onasi, lekin qaynonasi Umri xolaning dardiga befarq qarashi menga yoqmadi.

-Payshanba kuni Komil tayibning uyiga boruvdim. Har kuni nahorga bir kosadan qo’y suti ichsa, dard ko’rmaganday bo’lib ketadi,-dedi Umri xola

-Hozir qo’y suti qatta,-dedi Xadicha.

-Sigir suti otliqqa yo’g’u…

Shu bilan birgalikda, yomonlik bilan yomonlarni jazolab bo’lmasligini angladim. Asarda ko’rsatilgandek, shoikrom o’g’rilarni jazolayman deb, onasining o’limiga sababchi bo’ldi. Bunday noxush voqeaning albatta eng asosiy aybdori urush bo’lgan.

Tinch va farovon hayot kechirayotganimizdan xursandman.


Ikki guruhning taqdimoti o’tgach, to’garak rahbarining dars yuzasidan xulosasi.

Davra suhbati . O’quvchilar davra bo’lib o’tiradilar. O’qituvchining savollari:


1. Nima sababdan Shoikromning ko’ngli g’ash edi?

2. Urush odamlarni o’zgartirib yuborganligi haqida asar yuzasidan misol keltiring.

3. Shoikromni qotillikka undagan, ko’rinmas o’g’rida o’ch olishga majbur qilgan, oqibatda o’z onasining o’limiga sabab bo’lgan narsa nima?

4. Umri xolaning harakatini o’g’rilik deb bo’ladimi?

Faol qatnashgan o’quvchilar va guruhlar rag’batlantiriladi.

III. Yangi mavzu Yangi mavzuni boshlashdan oldin manitorda Abdulla Oripovning “Munojatni tinglab” she’ri qo’yib eshittiriladi.

Qani ,ayt , maqsading nimadir seni?

Nega tilkalaysan bag’rimni, ohang?

Nechun kerak bo’ldi senga ko’z yoshim,

Nechun kerak, rubob, senga shuncha g’am?
O’quvchilardan kimning qaysi kuyga bastalangan she’ri ekanligi so’raladi.

She’r- shoirning ichki kechinmalari ifodasi bo’lib, ma’lum bir qolipga solingan ritmik nutq she’r deyiladi. She’r arabcha “shuur” degan so’zdan olingan .Rus tanqidchisi N.A.Dobralyubov she’r uchun uch xususiyat- ezgulik, go’zallik, donolik shart bo’lishini ta’kidlagan edi.

She’riy unsurlar:

1.Misra- bir qator she’r

2.Bayt- ikki misra she’r

3.Band- she’rning muayyan qofiya tartibiga ega bo’lgan mazmun va ohang jihatdan tugallangn musiqiylikni yuzaga keltiruvchi yirik ritmik bo’lagi. O’zbek she’riyatida ikki misradan tortib 24 misragacha bandlar mavjud.

4.Raviy- qofiya asosini tashkil etgan, tub so’zlarda o’zak oxirida, yasama so’zlarda esa negiz so’ngida keluvchi cho’ziq unli (qisqa unlilar(a,i) raviy bo’la olmaydi) yoki undosh, ohangdoshlikni hosil qiluvchi tirgak tovushdir.

Masalan: shaydo, paydo, yo

5.Qofiya- ritmik jihatdan uyushgan nutqiy, ya’ni she’riy misralarning muayyan bir o’rnida, ko’proq misra so’ngida so’zlarning ohangdosh bo’lib kelishi.

Masalan: yurak, bilak, istak…

6.Radif- qofiyadan so’ng butun she’r davomida aynan takrorlanib keluvchi so’zlar va so’z birikmalari.

7.Ritm- (zarb) she’riy asarda misralarning bir o’lchovli, bir hajmli bo’lib kelishi, ya’ni bir xil takrorlanuvchi ohangdir. Uning she’riy asarlardagi aniq ko’rinishi yoki she’riy nutqni o’lchaydigan mezon vazn deb ataladi.

8.Hojib- she’rda qofiyadosh so’zlar orasida aynan takrorlanib keluvchi so’z yoki so’zlar birikmasi. Masalan:

Biri ulki yuz lutf erur zotig’a,

Ki ,,Farhod-u Shirin” erur otig’a. (A.Navoiy ,,Xamsa”dan)

O’quvchilar she’rdagi asosiy unsurlar haqida ma’lumot olgach, o’zlari mustaqil manitorda berilgan she’rni tahlil qiladilar.



Sayding qo’ya ber, sayyod, sayyora ekan mendek, Bayt

Ol domini bo’ynidan , bechora ekan mendek,

O’z yorini topmasdan ovora ekan mendek,

Iqboli nigun, baxti ham qora ekan mendek,

Hijron o’tidin jismi ko’p yora ekan mendek,

Kuygan jigari-bag’ri sadpora ekan mendek . (Furqat)

misra -raviy -qofiya -radif

IV. Yangi mavzu mustahkamlash .Sinkveyn”metodidan foydalaniladi. Bunda mavzudan kelib chiqib ma’lumot aytiladi.

2ta so’z kiritilib mazmuni kengaytiriladi.



Blits-so’rov” metodlari . Berilgan she’rdan she’riy unsurlarni aniqlash.




deyin

Qarosin-mu

Balosin-mu

-n

Davosin-mu

Zahrin-mu

Safosin-mu

Davosin-mu

Radif

+






















Raviy










+













1-qatordagi qofiya




+



















2-qatordagi qofiya







+
















3-qatordagi qofiya
















+







4-qatordagi qofiya



















+




5-qatordagi qofiya






















+

6-qatordagi qofiya






















+

Hojib













+











Deyin”

Qoshi yosinmu deyin,ko’zi qarosinmu deyin,

Ko’ngluma har birining dard-u balosinmu deyin?!
Ko’zi qahrinmu deyin, kirpiki zahrinmu deyin,

Bu kudurat ora roxsori safosinmu deyin?!
Ishqi dardinmu deyin, hajri nabardinmu deyin,

Bu qatiq dardlar aro vasli davosinmu deyin?!


Guruhlarga jadval tarqatiladi. Interaktiv doskada guruhlardan o’quvchilar chiqib bajaradilar. O’quvchilar kerakli ma’lumotlarni daftariga yozib qo’yadilar.



VI.Yakuniy dars:

To’garak a’zolarining olgan baholari e’lon qilinib,yutuqlari va kamchiliklari tahlil etiladi.

Download 34.8 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
o’rta maxsus
davlat pedagogika
axborot texnologiyalari
nomidagi toshkent
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
navoiy nomidagi
samarqand davlat
guruh talabasi
ta’limi vazirligi
nomidagi samarqand
toshkent axborot
toshkent davlat
haqida tushuncha
Darsning maqsadi
xorazmiy nomidagi
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
tashkil etish
Alisher navoiy
Ўзбекистон республикаси
rivojlantirish vazirligi
matematika fakulteti
pedagogika universiteti
таълим вазирлиги
sinflar uchun
Nizomiy nomidagi
tibbiyot akademiyasi
maxsus ta'lim
ta'lim vazirligi
махсус таълим
bilan ishlash
o’rta ta’lim
fanlar fakulteti
Referat mavzu
Navoiy davlat
umumiy o’rta
haqida umumiy
Buxoro davlat
fanining predmeti
fizika matematika
universiteti fizika
malakasini oshirish
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
davlat sharqshunoslik
jizzax davlat