Davolash fakultetining fakultet va gospital terapiya, tibbiy profilaktika fakultetining ichki kasalliklar kafedrasi O`tkir va surunkali bronxitlar



Download 329.5 Kb.
Sana17.04.2020
Hajmi329.5 Kb.

Davolash fakultetining fakultet va gospital terapiya, tibbiy profilaktika fakultetining ichki kasalliklar kafedrasi O`TKIR VA SURUNKALI BRONXITLAR

O`TKIR BRONXIT

  • Bronxlar shilliq qavatining o`tkir yallig`lanish kasalligi bo`lib, yo`tal va balg`am ajralishi bilan,
  • mayda bronxlar zararlanganda esa hansirash bilan xarakterlanadi.

TARQALGANLIGI:

  • bemorning shifokorga murojaati bo`yicha – 14%
  • vaqtincha ish qobiliyatining yo`qolishi bo`yicha – 20-38% ni tashkil etadi

ETIOLOGIYa

  • Moyillik qiluvchi omillar:
  • noqulay ob-qavo sharoitlari
  • chekish
  • o'choqli infeksiya
  • spirtli ichimliklarni suiste'mol qilish
  • burun orqali nafas olishning buzilishi
  • o'pkadagi dimlanish
  • Kasallik chaqiruvchi omillar
  • infeksiya (viruslar, bakteriyalar, mikoplazm va boshqa-larning qo'shilishi)
  • kimyoviy vositalar ta'siri
  • fizik omillar ta'siri (chang, quruq, issiq, sovuq qavo)
  • allergik ta'sirlar (organik chang, o'sim-lik changi va boshq.)

PATOGENEZ

  • burun-xalqum zararlanishi
  • virusning epiteliy hujayralariga kirishi
  • hujayra halok bo`lishi
  • 2-3 kundan so'ng bakterial (asosan kokkli flora – pnevmokokklar, stafilokokklar, inflyuensiya
  • tayoqchalari) infeksiya to`qimalar ichiga chuqur kirib boradi
  • tomirlardagi (mikrosirkulyasiya buzilishi, mikrotrombozlar) va asab hujayralaridagi (trofikaning
  • buzilishi) o`zgarishlar
  • yalliglanish

PATOMORFOLOGIYa

        • xilpillovchi epiteliyning halok bo'lishi
        • qadaxsimon hujayralarning kengayishi va ular sonining oshishi
        • chuqur o`zgarishlarda shilliqosti epiteliysining degenerasiyasi
        • shilliqosti qavatining neytrofillar va limfositlar bilan infiltratlanishi
        • REGENERASIYa –
        • 2 haftadan (engil kechganda) 1 oygacha

KLINIKA

  • VIRUSLI INFEKSIYaDA – UMUMIY INTOKSIKASIYaLANISh SINDROMI (hOLSIZLIK, TANA
  • hARORATINING Ko`TARILIShI)
  • O`TKIR RESPIRATOR KASALLIK BELGILARI – TUMOV, TOMOqDA OG`RIQ, TO`Sh ORQASI VA VA
  • KURAKLAR ORASIDA QIChIShISh HISSIYoTI
  • QURUQ, KEYIN BALG`AM ARALASh YO`TAL
  • AUSKULTASIYaDA: YIRIK BRONXLAR ZARARLANGANDA – ¡ZGARIShSIZ
  • DAG`ALLAShGAN NAFAS, TARqALGAN QURUQ VA NAM XIRILLAShLAR

ASORATLARI

  • mayda O`choQli pnevmoniya
  • astmatik bronxit
  • bronxiolit

DIAGNOSTIKA

  • Qon umumiy tahlili - leykositoz, EChT oshgan
  • SRO +
  • Surtmaning Sil-Nelsen bo`yicha bo`yalishi (balg`amli yo'talda >2 qafta)
  • Tashqi nafas olish faoliyatini tekshirish
  • O`pkalar rentgengrafiyasi (skopiyasi)
  • Bronxoskopiya (ko`rsatma asosida)

ДИФФЕРЕНЦИАЛ ТАШХИС

  • bronxopnevmoniya
  • surunkali bronxit
  • bronxial astma
  • tuberkulez
  • O`pka o`smasi

DAVOLASh

  • virusga qarshi preparatlar
  • antibakterial davo
  • Balg`am ko'chiruvchi dorilar
  • yo'talga qarshi dorilar
  • Yallig`lanishga qarshi va isitma tushiruvchi
  • bronxlarni kengaytiruvchi dori preparatlari
  • prednizolon
  • desensibilizasiyalovchi

PROGNOZ

  • Rasional davolash olib borilsa, odatda, xavfsiz. To'liq davolanish 2-4 qaftada amalga oshadi. Tashxis
  • kech qo'yilganda va kechikib davolanganda SNE rivojlanishi mumkin.

SURUNKALI BRONXIT

  • Bronxlarning surunkali diffuz noallergik yallig`lanishi bilan xarakterlanib, balg`amli yo`tal va
  • qansirash bilan namoyon bo'ladigan kasallik
  • BJSST bo'yicha – 2 yil davomida yiliga 3 oydan kam bo'lmagan vaqt davomida balg`amli yo`tal bo`lgan
  • bemorlar surunkali bronxitli bemorlar jumlasiga kiritiladi

TARQALGANLIGI:

  • nafas tizimi barcha kasalliklarining 80%
  • nafas tizimi kasalliklari bo`yicha nogironlikning 50% ini t ashkil etadi

ETIOLOGIYa

  • I. Ekzogen omillar:
  • tamaki tutuni
  • havoning ifloslanishi
  • klimatik omillar
  • infeksiya
  • II. Endogen omillar
  • burun-xalqum patologiyasi
  • burun orqali nafas olishning buzilishi
  • tez-tez o'tkir respirator kasallik va o'tkir bronxit bilan kasallanish
  • nasliy moyillik
  • semizlik

PATOGENEZ

  • bronxlar shilliq qavati struktur-funksional xususiyatlarining o`zgarishi
  • Yallig`lanish rivojlanishi
  • bronxlar o`tkazuvchanligi va drenaj faoliyatining buzilishi

KLINIKA – UChLIK KOMPLEKS

  • Balg`amli yo`tal
  • hansirash (ekspirator)
  • subfebril temperatura
  • OBSTRUKSIYa BELGILARI
  • nafas chiqarish fazasining uzayishi
  • bemorning yotgan holatida nafas chiqarish vaqtida xushtaksimon xirillashlar
  • O`pkaning obstruktiv emfizemasi

SURUNKALI BRONXIT KEChIShI

  • I variant – emfizematoz tip (tip A, «hansirashli» tip)
  • pushtirang «hansirovchilar «(pishillovchilar)
  • O`pka emfizemasi ustunlik qiladi
  • simptomlar 60 yoshdan keyin namoyon bo`ladi
  • sekin avj oluvchi xususiyatga ega
  • II variant – bronxitik tip (tip V, «yo`taluvchi» tip)
  • Ko`kimtir «shishinqiragan»
  • maxsuldor yo`tal
  • kuchsiz hansirash
  • navqiron yoshda kasallik belgilari
  • distansion xushtaksimon xirillashlar
  • TNF – keskin buzilgan
  • tez avj olish xususiyatiga ega

ASORATLARI

    • infeksiya bilan bog`liq (pnevmoniya, BEK, BA (noaller) va astmatik)
    • sb evolyusiyasi bilan bogliq (o`e, diffuz pnevmoskleroz, o`e, o`pka-yurak, o`ng qorincha yetishmovchiligi
    • rivojlanishi bilan)

TEKShIRISh DASTURI

  • umumiy klinik tekshiruvlar
  • Balg`am taxlili
  • TNF
  • Ko`krak qafasi rentgenografiyasi
  • Bronxografiya (BE gumon qilinganda)
  • KT

SB TASNIFI (Kokosov A.N., Gerasin V.A., 1994)

  • I. yalliganish xarakteri bo`icha:
  • kataral
  • yiringli
  • II. funksional xususiyatlari bo`icha
  • obstruktiv
  • noobstruktiv

DAVOLASH

  • I. Etiotrop (jumladan a/b)
  • II. Patogenetik:
  • O`pka ventilyasiyasini yaxshilash (O2 terapiya; shjt)
  • bronxlar o`tkazuvchanligini tiklash:
  • a) drenajni yaxshilash (balg`am ko`chiruvchi va mukolitiklar)
  • b) bronhospazmni
  • yo`qotish (bronxodilyatatorlar):
  • M-Xolinoblokatorlar – ipratropiy bromid, 2-adrenomimetiklar – berodual;
  • selektiv 2-adrenomimetiklar – fenoterol, salbutamol, terbutamol (uzok ta'sir etuvchi turlari –
  • saltos, volmaks);
  • ksantin – teofillin, teopen, teotard, retofil)
  • GKS
  • III. boshqalar – iztirobli o`talda erespal, geparin –mikrosirkulyasiyani yaxshilash uchun

PROGNOZ

  • Chekish, boshqa qitiqlovchilar ta'siri to`xtatilmasa, infeksion xurujlar davolanmasa surunkali
  • obstruktiv bronxit rivojlanib boraveradi. Bu, shuningdek, bemorning yoshiga, kasallik aniqlangan
  • vaqtdagi 1 sekundda chiqarilgan umumiy nafas ulushining kamayish darajasi, jarayon kechishi turiga
  • bog`liqdir.

Download 329.5 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
o’rta maxsus
davlat pedagogika
axborot texnologiyalari
nomidagi toshkent
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
navoiy nomidagi
samarqand davlat
guruh talabasi
toshkent axborot
nomidagi samarqand
ta’limi vazirligi
haqida tushuncha
toshkent davlat
Darsning maqsadi
xorazmiy nomidagi
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
tashkil etish
Alisher navoiy
rivojlantirish vazirligi
Ўзбекистон республикаси
matematika fakulteti
pedagogika universiteti
таълим вазирлиги
sinflar uchun
Nizomiy nomidagi
tibbiyot akademiyasi
maxsus ta'lim
ta'lim vazirligi
o’rta ta’lim
махсус таълим
bilan ishlash
fanlar fakulteti
Referat mavzu
umumiy o’rta
haqida umumiy
Navoiy davlat
Buxoro davlat
fanining predmeti
fizika matematika
universiteti fizika
malakasini oshirish
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
jizzax davlat
davlat sharqshunoslik