Buxoro davlat universiteti ijtimoiy-iqtisodiy fakulteti iqtisodiy ta


“Hilton Hotels Corporation”va “Forte Hotels Group”mehmonxona zanjirlari



Download 0.72 Mb.
bet3/4
Sana18.01.2017
Hajmi0.72 Mb.
1   2   3   4

2.3. “Hilton Hotels Corporation”va “Forte Hotels Group”mehmonxona zanjirlari.

Eng eski mehmonxona zanjirilaridan biri bo’lgan “Hilton Hotels” 1919 yilda asos solingan.1946 yilda nomi “Hilton Hotels Corporation” ga o’zgartirildi. 2010 – yil ma’lumotiga ko’ra 3600 ta mehmonxona 600 mingdan ortiq xonalarni 81 ta davlatda joylashgan ma’lum. Bu kompaniya Hilton Hotels & Resorts, Conrad Hotels, Doubletree, Embassy Suites Hotels, Hampton Inn, Hampton Inn & Suites, Hilton Garden Inn, Hilton Grand Vacations Company, Homewood Suites by Hilton, Home 2 Suites by Hilton va The Waldorf - Astoria Collection guruhlariga egalik qiladi. Kompaniya uchun eng asosiy qiziqish bu AQSHning boylari ya’ni “mingtaliklar” deb ataydiganlar uchun eng yaxshi mehmonxonalarni qurish edi.

Dunyodagi eng mashhur mehmonxona – Waldorf Astoria. 47 qavatli, 1508 ta xonali luks toifadagi mehmonxona. 20 – yillarda Nyu York markazida qurilgan. U yerda har doim dunyoning eng mashhur insonlarini uchratish mumkin. Haliham ko’rsatkichlari ijobiyni ko’rsatib turadi. Mehmonxonada mashhur Peacock Alley, Bull and Bear Steakhouse va Oscar's Brasserie restoranlari joylashgan.

Yana boshqa gigant mehmonxona gigantlari quyidagilar: “Hilton New York and Towers”(47 li qavatli 1990 ta xonasi mavjud), Hilton Hawaiian Village (kattaligi bo’yicha dunyodagi 14 – mehmonxona, 3386 ta xonasi va 7 ta minoradan iborat), Hilton San Francisco & Towers ­­­­­­­(1908 ta xona, 2 ta minoradan tashkil topgan), Hilton Chicago & Towers (1544 ta xona, 3 restorandan iborat) va boshqalar.

Hilton – AQSHning eng mashhur mehmonxona brendi bo’lib, bu mehmonxona zanjiri to’liq xizmatlarni ko’rsatadigan 540 dan ortiq mehmonxonalarni o’z ichiga oladi. Bu mehmonxonalar mijozlari boy va ishbilarmonlardir. Ular uchun eksklyuziv xizmatlar ko’rsatiladi. Bu marka savdo – sotiq innovatsion texnologiyalari soni bo’yicha dunyoda birinchi o’rinni egallaydi.

Hilton Garden Inn – O’z ichiga 450 dan ortiq mehmonxonalarni oladi. Korporatsiyaniya rivojlanishning yangi yo’nalishlaridn biridir. O’rta darajadagi eng tez rivojlanayotgan segment ya’ni o’rta hol odamlar uchun yo’naltirilgan. U quyidagi formula asosida ish olib boradi: “to’rt yulduzli mehmonxonalar uch yulduzli mehmonxonalar narxida”.



Doubletree – 220 dan ortiq mehmonxonali mehmonxona zanjiri. O’rta darajadagi nostandartli mehmonxonalar.

Embassy Suites – 208 tadan ortiq mehmonxonalari mavjud. Bu mehmonxona zanjiri birinchi bo’lib 2 xonali apartamentlarni taklif qilishgan.

Homewood Suites By Hilton – 242 mehmonxona va 135 tasi keygayish arafasida. Uzoq vaqtga qoladigan ishbilarmon mehmonlar va turistlar uchun. Xonalarda barcha apartamentlar va ovqat pishirish uchun mo’ljallangan oshxonasi mavjud.

Hampton Inn & Suites – 1700 dan ortiq mehmonxonalari mavjud. Bu mehmonxona zanjirI maxsus bozorni o’rganib chiqgandan keyin ochilgandir.



Forte Hotels Group mehmonxona zanjiri.

Buyuk Britaniyaning va Yevropaning eng yaxshi mehmonxona zanjiridan biri. (dunyoning 60 dan ortiq mehmonxonalarida 500 dan ortiq mehmonxonalari mavjud). Bir necha yillar oldin Granada Group Pic ulkan operatoriga egalik qilar edi. 1996 yilga kelib bankrotlikka uchrab barcha brendlarni sotishni boshladi.

1995 yil “Le Meridien” kompaniyasiga egalik qilishni boshladi. Bu bilan kompaniya uchun Osiyo – Tinch okeani regioni bozoriga yo’l ochhildi.

LE MERIDIEN HOTELS & RESORTS – 130 ta luks mehmonxonalari dunyoning eng katta, kurort zonali 60 dan ortiq davlatlarda joylashgan. Le Meridien arxitekturasi Yevropa stili bo’yicha qurilgan. 2005 yilda Starwood Hmehmonxonas and Resorts Worldwide kompaniyasi tomonidan sotib olingan.Dunyoning eng yaxshi 100 ta mehmonxonalari o’rtasida shu guruh mehmonxonalari ko’pchiligi kiradi.



2.4. Starwood Hotels and Resorts Worldwide mehmonxona zanjiri.

Starwood Hmehmonxonas and Resorts Worldwide – xususiylashtirilgan bo’lib,mehmonnavozlik va menejmentga asoslangan kompaniyadir. Starwood Hmehmonxonas and Resorts Worldwide kompaniyasi dunyodagi eng katta mehmonxonalar kompaniyasi hisoblanadi. Bu kompaniya tarkibiga to’qqiz ta xususiylashtirilgan brendlari mavjud. Shu to’qqizta kompaniya orqali xusuiylash, faoliyatlar olib borish, franshizalash va boshqarish, kurort va spalar xizmatini, xonalarni ijaraga berish va barcha turizm bilan bog’liq xizmatlarni ko’rsatadi. 1969 yil REIT nomi bilan tashkil etilib 1980 yilda korporatsiyaga aylandi. - 2009 yil 31 dekabr ma’lumotiga ko’ra Starwood Hmehmonxonas and Resorts Worldwide kompaniyasi tarkibidagi xususiylashtirilgan, boshqariladigan va franshizalangan obyektlar soni 992 taga yetgan va ish bilan 145000 kishi ta’minlangandir.

Starwood Hotels and Resorts Worldwide kompaniyasi soliqlar imtiyoziga ega bo’lish uchun Starwood Capital investitsiya kompaniyasi tomonidan yaratilgandir. O’sha vaqtda kompaniya Starwood Lodging nomi bilan mashhurdir ya’ni (Starwood ijara berish kompaniyasi). Boshida Starwood kompaniyasi AQSHning shimolidagi bir qancha har xil mehmonxonalarni xususiylashtirdi. Keyinchalik 1994 yil Yaponiyaning Aoki Corporation korporatsiyasidan The Westin Hmehmonxona kompaniyasini sotib oldi. 1998 yilda Starwood ITT Sheraton kompaniyasining Sheraton, Four points by Sheraton and The Luxury Collection brendalarini o’zlashtirdi.1999 yil Starwood “W Hotels” brendini yaratdi.Bu brendning yuqori darajadagi mehmonxonalari asosan biznesmen sayohatchilar uchun qurildi.

2012-yilga borib bunday brenddagi mehmonxonalar 500 taga yetishini ma’lum qilgan.2005- yilda Starwood Hotels and Resorts Worldwide kompaniyasi tomonidan sotib oligan “Le Meridien” mehmonxona zanjiri Starwood Hotels and Resorts Worldwide kompaniyasining Yevropa bozoriga bemalol faoliyat yuritishini ta’minladi.

Endi Starwood Hotels and Resorts Worldwide kompaniyasining quyidagi brendlari mavjud:

Westin Hotels – Bu Starwood Hotels and Resorts Worldwide kompaniyasining eng katta yuqori darajadagi mehmonxona va kurortlaridir. Bu brend Starwood Hotels and Resorts Worldwide kompaniyasi tomonidan 1994 yil sotib olingan bo’lib, eng eski brendlardan biri hisoblanadi. 1930 yilda tashkil topgan.

Sheraton - Starwood Hotels and Resorts Worldwide kompaniyasining eng asosiy mehmonxona zanjiri bo’lib hisoblanadi. 1937 yilda ish boshlagan bo’lib 1998 yilda Starwood Hotels and Resorts Worldwide kompaniyasi tomonidan sotib olingan. Sheraton mehmonxona zanjiri mehmonxonalari luks darajadagi mehmonxonalardir.

Four Points by Sheraton –ITT Sheraton tomonidan tashkil etilgan o’rta darajadagi mehmonxonalar bo’lib hisoblanadi. Boshida bu brend “Inn” nomi bilan tashkil etilib keyinchalik esa, Sheraton nomiga o’xshatilib Four Points by Sheraton deb nomlandi. Bu brend Starwood Hmehmonxonas and Resorts Worldwide kompaniyasi tomonidan 1998 yilda o’zlashtirildi.

The Luxury Collection – ITT Sheraton tomonidan 1994 yil CIGA (Compagnia Italiana Grandi Alberghi, yoki Italian Grand Hmehmonxonas Company) Italiya mehmonxona zanjirini sotib olinishidan keyin vujudga keldi.Starwood Hotels and Resorts Worldwide kompaniyasi Sheratonni sotib olgandan keyin bu brenddagi mehmonxonalar katta e’tibor berishni boshladi. Bu brenddagi mehmonxonalar oldingi faoliyati vaqtidagi belgisi St.Mark avliyosining 4 ta oti edi. Hozirgi kunda har bir mehmonxona o’zi xohlagan belgini ishlatish huquqiga ega bo’ldi.

W Hotels - Starwood Hotels and Resorts Worldwide kompaniyasining eng dabdabali butik darajasidagi mehmonxonalar brendi hisoblanadi. 1998 yil birinchi “W Hmehmonxonas” mehmonxonasi New Yorkda ochildi. Keyinchalik esa xalqaro mehmonxonalari Meksika, Seul, va Istanbulda ochildi. Yevropada birinchi mehmonxonasi Ispaniyaning Barselona shahrida “W Barcelona” nomi bilan ochildi. 2010 yilda Holywoodda, Texas, Taipei, Taivan, Bali, Koh Samui shaharlarida ochilgan. Yaqinda 2011 yil 14 fevralda Marokash, Guanjou, Bankok, Parij, Afina, Sankt – Peterburg va Londonda shaharlarida keying mehmonxonalari ochildi. Kelajakda 2012 yil Singapur, Milan, Ommon, Abu Dabi 2013 yil Santa Fe da, 2016 yil Qohirada qurish rejalashtirilgan. Verbier shahridagi mehmonxonasi esa 2012 yilda va 2014 yil Riveyra shahridagi mehmonxonasa kengaytirilishga rejalashtirilgan.

St. Regis – eng asosiy luks darajasidagi brendlaridan biri. 1999 yilda tashkil etilgan. Bu nom Nyu Yorkda 1904 yil eng yetakchi mehmonxonalar nomi bilan ataldi. John Jacob Astor IV tomonidan qurilgan, u yana Astoria mehmonxonasini (hozirgi nomi Waldorf - Astoria) va u mashhur Titanik kemasida bo’lib dunyodan o’tgan.

Le Méridien – 1972 yilda Air France aeroport kompaniyasi tomonidan tashkil etilgan bo’lib 2005 yilda Starwood Hotels and Resorts Worldwide kompaniyasiga sotilgan. Dunyo bo’yicha 130 dan ortiq mehmonxonalari bo’lib, birinchimehmonxona Fransiyada Le Méridien Etoile nomi bilan ochilgan.

Aloft – O’rta darajadagi mehmonxonalar bo’lib 2005 yilda tashkil etilgan.

Element by Westin – 2006 yilda birinchi mehmonxona Leksington shahrida ochildi. Bunday mehmonxonalar tabiatan toza, ekologik mehmonxonalar bo’lib hozir bunday mehmonxonalarga talab ko’paymoqda.

II bob bo’yicha xulosalar

Ba’zi bir mehmonxona zanjirlarini o’rganib chiqqan holda quyidagi rasmlarni ko’rish mumkin:



Manba: Diagramma muallif tomonidan tuzilgan (2009 yil ma’lumoti) 2.1. - rasm

Yuqoridagi diagrammada o’rganib chiqilgan mehmonxona zanjirlarining tarkibiga kiruvchi mehmonxonalar soni bo’yicha tuzildi. Shunday ko’rishda kichik sonlarga o’xshaydi. Lekin bunday sonlar masshtabini olsak buncha mehmonxonalarni bir joyda jamlasak bitta shahar yetmay qolishi mumkin. O’zbekiston bilan solishtiradigan bo’lsak Butun O’zbekistonda buncha mehmonxonalarning o’zi yo’q. Bir tomondan O’zbekiston buncha mehmonxonalargaehtiyoj sezmaydi. Chunki talab ko’p bo’lmagan joyda taklifning ham ko’p bo’lishi kuzatilmaydi. Lekin O’zbekiston mehmonxonalari qimmat narx orqali narxiga yetarlicha xizmat ko’rsatmaydi. Shuning uchun O’zbekiston turizm bozori arzon lekin yaxshi xizmat ko’rsatadigan mehmonxonalarga muhtoj. Shu asnoda bunday mehmonxona zanjirlari o’zlarining asosan o’rta darajadagi mehmonxonalarini bizda tashkil etishlariga imkoniyatini yaratish zarur.

Mehmonxona zanjirlari tarkibiga kiruvchi mehmonxonalarning xonalar soni



Manba: Diagramma muallif tomonidan tuzilgan 2.2 - rasm



III bob. O’zbekistondagi mehmonxona zanjirlari va ularning tahlili.

3.1. O’zbekistondagi mehmonxona zanjirlari va ularni rivojlantirish potensiallari.

O’zbekistonda faqat Toshkent shahrida dunyo mehmonxona zanjirlari tarmoqlari mavjud.Bularga AQSHning mashhur “Intercontinental hotelGroups” mehmonxona zanjirining “Intercontinental” mehmonxonasi.

“Intercontinental” mehmonxonazanjirlari.

Jahonturizmbozoridakattaahamiyatgaegabo’lganmehmonxonalardanbiri “Intercontinental” mehmonxonalarzanjirlaridir. “Intercontinental- Tashkent” mehmonxonasiO’zbekistondagiyagonabeshyulduzlimehmonxonadir. Uningxususiyatlariquydagicha:

Joylashuvi: 5 yulduzlimehmonxona 1997 yildaochilgan. O’zbekistonMilliybanki, Savdomarkazivatelekomunikasiyamarkaziyrayonatrofidajoylashgan. XalqaroAeroportgachabo’lganmasofa: mashinada 20 minut (10 km), markazgachabo’lganmasofaesa5 km.

Aeroport – mehmonxonavaMehmonxona- Aeroportmasofadagiyo’lxaqi 20 AQSHdollarbuyurtmagaasosanmehmonxonalimuzinxizmatinitashkiletishmumkin.

Xizmatlar: 232 mehmonkutadiganxonasimavjudbo’libulardaindividualsistemadagikondisionerlarulagan.

Bulardan:



  • 52 standart (oddiy) xonalar;

  • 160 tayaxshiroqnomerlar (ulardan 54 tasi 2 taalohidakrovatlaribilan);

  • 15 takichiklyukslar;

  • 2 takattalyuks;

  • 2 tavitsaprezidentlyuksi;

  • 1 taprezidenlyuks.

Hammaxonalardaxalqaroliniyalargaulangan 3 tatelefon, 38 tatelevizionkanallar, minibar, seyf, shoxonakrovatmavjud. Shuningdekxonalartutunlidetektorvayong’inpaytidaavtomatiksuvpurkagichbilanjixozlangan. Hammavannaxonalardaxalat, tapochka, dushvafenbor.

220 volt 50 TS

mahalliyvaqt: Grinvichbo’yicha 5 soat

2 tarestorandaxalqarovao’rtayerdengizioshxonalaritaklifetiladi.

Bar “Render Vous”

BiznesMarkazhammazaruriyvositalargaega- elektoronpochta, internetvasekretarxizmati, avialiniyaxizmati, pulalmashtirishshaxobchasibor.

Fitnesklubquyidagilarnio’zichigaoladi: isitiladiganyopiqbasseyn, sauna, turkchaparxona, solyari, massajxonasi, go’zalliksalonivasartaroshxona.

Konferensiyazalixizmatlari: Shahardagiengkattabanketzalibo’lib, 650 kishinisig’diradi. Xalqarostandartlargamuvofiqsinxrontarjimaxizmatlaribilanjixozlanganmajlislaruchun 4 taxona(board meetings)bilanbirgabarchazaruriyvositalarbilanjixozlangan.

Umumanolgandabugungikundauchrashuvxonalaribilanbirga, mehmonxonada 246 taxonabo’lib, harbiridatelevizor, kondisionerlarbor. 650 kishigamo’ljallangan 7 takonferenszallari, sog’lomlashtirishxonalari, go’zalliksaloni, Meksika, Italiyavaxalqaromiqyosidagi 3 tarestoran, hamdamehmonxonaYaponbog’ivako’lbilantutashibjudachiroyliko’rinishimehmonlarnio’zigayanadatortadivapotensialturistlarnijalbetadi.

Standart (oddiy) xona: Buzamonaviy, qulayshohonakrovatmavjudbo’lganochrangbilanbezalganxona. Shuningdekxonadaishlashuchunqo’shimchastolvadamolishuchunkreslolarmavjud. Bu ½ shaxslarnijoylashtirishuchunmo’ljallanganoddiyxonalardir. Xonalarchekuvchilarvachekmaydiganlaruchunmo’ljallanganqavatlardajoylashgan.

Yaxshiroqxona:Buochrangdagioddiyxonabo’libuerda 1 tashoxona, krovatyoki 2 taalohidakrovatlarbo’lishimumkin. Xonadaqo’shimchayozuvstoli, oynalistolvaqulaydivanmavjud.

Kichiklyuksxona: Bu 2 taxonadaniboratyotoqxonasidashoxonakravatmavjudbo’lib, uerdadamolishuchunhamjoyajratilgan. Mehmonxonaqulaymebelbilanjixozlanganbo’libog’irishkunidankeyindamolishgajalbqiladi. Ikkalaxonahamzamonaviyusuldabezatilganvaeshiklaribir-biridanalohidabo’lib, agarmehmonxonadamajlislaro’tkazishuchunfoydalansangizuningeshiklariniyopibqo’yishingizmumkin.

Kattalyuksxona: 2 xonalilyuksengzamonaviymebellarvakomfortsharoitgaega. Bumehmonxonaning 9-etajidajoylashganbo’lib, uerdanshaharchiroyinitomoshaqilishmumkin.

Visaprezidentlyuksi: Visaprezidentlyuksimehmonxonaning 10 etajidajoylashganbo’lib, Toshkentgao’ziningchiroyliko’rinishiniberadi. Didbilanbezatilganmehmonxonasizgaoshxonavadamolishuchunjoyivashuningdekmajlislaro’tkazishjoyikabixizmatko’rsatishmumkin. Shinamyotoqxonashohonakrovat, komfortvannaxonadjako’zibilanvaalohidaoynalidushgaega. SHuningdek, mehmonxonadayashashuchunbarchazaruriyvositalarmavjud.

Prezidentlyuksi: Mehmonxonamizningdurdonasi. Prezidentlyuksi 3 taajoyibxonalardaniboratbo’lib, mehmonxonaningoxirgiqavatidajoylashgan. Engkattaxonamehmonko’tishxonasibo’libturliranglardabezatilganbo’lib, siznivamehmonlaringiznidamolishuchuno’zigajalbqiladi. Mehmonko’tishxonasiajoyibzamonaviymebellarvatexnikabilanjixozlangan. 2-xonada 10 kishilikkattastolmavjudvabuxonadaoshxonayokimajlislaro’tkazishzalixonasisifatidafoydalanishmumkin. YOtoqxonadashoxonakrovatqulaykreslovatelivizormavjud. KattavannaxonaDjako’zivasaunagaega. Peridentlyuksdashuningdekkuxnyavaalohidamehmonxonalaruchuntualetmavjud. Hammaxonalarda 38 takanalniko’rsatadigantelivizor, minibar, xalqarotelefon, seyfindividual, kondisionerbor.Ammo 2012-yil may oylarida bu mehmonxona shartnomasi tugab, hozirda Incontinental nomi bilan faoliyat yuritmoqda.

Turkiyaning “Dedeman” mehmonxona zanjirining “Dedeman” mehmonxonasi va Indoneziyaning "LE GRANDE PLAZA HMEHMONXONA" xorijiy mehmonxonasi bor.Bir necha yil oldin AQSHning mashhur mehmonxona zanjirlaridan biri “Sheraton”, Toshkentda bo’lgan mehmonxonasini yopdi.

O’zbekistonda ham milliy mehmonxona zanjirlari mavjud. Bularga: “Malika”, “Asia” rasmiy mehmonxona zanjirlari hisoblanadi. “Malika” mehmonxona zanjiri Toshkent, Samarqand, Buxoro, Xorazm va Xiva shaharlarida o’z mehmonxonalarini qurgan. Bugungi kunda “Asia Hotels” mehmonxona zanjiri 5 ta mehmonxonalarni birlashtiradi: Asia Khiva, Asia Bukhara, Asia Fargona, Asia Samarkand, Asia Tashkent .

Lekin shunday mehmonxonalar borki ular bir – birlari bilan norasmiy holda ittifoqlashadilar. Bunga ko’p sabablar bo’lishi mumkin. Masalan: Qarindoshlik, do’stlik, tanish bo’lgan va hokazolar sabab bo’lishi mumkin. Bularga misol Buxoro shahrining “Nodirbek”, “Caravan”, “Lyabi House” mehmonxonalari o’z aro ittifoqlashganlari. Bu mehmonxonalarning ittifoqlashganlariga sabab qarindosh ekanliklari. Lekin bularning kamchiliklari joy yetishmaganda bir – birlariga murojaat qilishlaridir.

Kamchiliklar

Turizm yo’nalishida qonunlarning yetishmovchiligi;

Turizmga e’tiborning kamligi;

Infratuzilmaning kam rivojlanganligi;

Erkinlikning kamligi;

Noqonuniy ishlarning ko’pligi;

Soliqlarning yuqoriligi…

Shuni aytish kerakki hozigi kundadavlat tomonidan turizm bo’yicha qonunlarningyetarlicha ishlab chiqmayotganligi turizmning rivojlanishiga salbiy ta’sir qilyapti. Bundan turizmga e’tiborning kamligi bilinadi.

Turizm bu davlatning iqtisodiy, ijtimoiy, madaniy, siyosiy, tomondan tez rivojlanishidir. Obro’ – e’tiborining oshishiga olib keladi. O’zbekiston turizm bo’yicha Yevropadan qolishmaydigan potensialga ega. Lekin bu potensialdan kam foydalanish shuncha rivojlanishdan qolmoq deganidir.

Turizmsohasiningrivojlanishiniturizminfratuzilmasisiztasavvurqilibbo’lmaydi. “Turizminfratuzilmasi”gaturizmtashkilotlari, turistlargako’rsatiladiganjoylar, mehmonxonalar, ovqatlanishtarmoqlari, transportlar, yo’llarvaturizmbo’yichamutaxassislarkiradi. Hozirgikundarespublikamizdaturizminfratuzilmasinijahonandozalarigajavobberadiganqilibtartibgakeltirishuchunanchamablag’ajratishkerak. Turizminfratuzilmasiiqtisodiyyokisiyosiyumumiytuzilishnitarkibiyqismlargabo’lib, yordamchi, bo’ysunuvchiharaktergaegavaumumiytuzilmaningbirtekisishlashinita’minlashgaxizmatqiladi. Etarliinfratuzilmaturlariningasosiynuqtalariniquyidagichaguruhlashimizmumkin:

hududiyqo’lmehnativakeraklivosita; tunashkomplekslari (mehmonxona, mmehmonxona, kemping);

suvning, asosanichiladigansuvningta’minlanishi;

kanalizasiya, telekommunikasiya; etarlimiqdordaoziq-ovqatmahsulotlariningta’minlanishi;

sog’liqnisaqlashtiziminingbo’lishi;

xavfsizlikjihatidankeraklimanbalarnita’minlaydigantransportlar;

portlar, ishonchlitemiryo’l;

tarixiyyodgorliklarvaan’analarnihimoyaqiladigandasturlarningchiqarilishi;

shubilanbirgaatrof-muhitnihimoyaqilish;

madaniyko’rsatuvlartartibivao’qishjoylari, kutubxona, muzey, teatr, xususiyvadavlatgategishlimadaniymarkazlarniqurish;

piyodalarningshovqinga, changga, tumangaqarshitadbirlariniishlabchiqish, yashiljoylarvachiroylibog’larningbarpoqilinishi;

piyodalargavavelosipedchilargamo’ljallanganyo’llarni, imoratlarni, skameykalarnivadamolishjoylarini, axlattashlashjoylarinitartibgakeltirish;

turizmnikasbqilganinsonlarnio’qitishvao’z-o’zinirivojlantiruvchiimkoniyatlarningyaratilishi;

tabiiyofatlardansaqlanishtadbirlari, o’to’chirishxizmatlari.

Xalqaro turizmdan rivojlanishida quyidagi omillar yotadi:

- iqtisodiyo’sishvaijtimoiyjarayon;

- transportvositalariningrivojlanishi;

- rivojlangandavlatlardaishchivaxizmatchilarsoniningko’payishivaularmoddiyvamadaniysaviyasiningoshishi;

- mehnatintensifikasiyasivamehnatkashlarta’tilininguzayishi;

-davlatlararomunosabatlarvamadaniyaloqalarrivojlanishishaxslararoaloqalarningmintaqavamintaqalararomiqyosidakengayishi;

- xizmatlarsohasiningrivojlanishi;

- texnologiyarivojlanishi (aloqavah.k.);

- chegarato’siqlari, valyutaalmashuvivachetgachiqarishto’siqlariningkamayishi, kog’ozbozlikningqisqarishi.

Dunyobo’yichaturizmningahamiyatidoimiyravishdao’sibkelmoqda. Buturizmningiqtisodiyotgabo’lganbevositata’sirinatijasidir.

Turizminfratuzilmasi, iqtisodiyotningagrosanoatkabiboshqaindustriyalarigafoydakeltiruvchibirtarmoqdir. Ushbuxususiyatibilanturizminfratuzilmasisarmoyavafoydakeltiradigantarmoqhisoblanadi. Turizminfratuzilmasiningboshqasohalarbilanxizmatqilishaloqasimavjud, ya’ni:

- turizminfratuzilmasi - rivojlanayotgandavlatlariqtisodiyotigajudakattafoydakeltiruvchisohabo’lmoqda;

- turizminfratuzilmasiishimkoniyatlarietarlirivojlanmagandavlatlaruchunishjoylariniyaratish, ishsizlikningo’sibborishigakattato’siqbo’layotgansektorgaaylanmoqda;

- turizminfratuzilmasidavlatlarvamintaqalaro’rtasida, ekologikvamadaniymuloqotorasidavositachilikqilganxizmatmehmondo’stlikindustriyasidir;

- turizminfratuzilmasio’zyaratuvchimanbalarinibuzaoladiganindustriyaxarakterinio’zidaaksettiraoladi.

Bundanasosiymaqsadturizmningtabiiyijtimoiyzaxiralarinivayronqilishemas, balkibumanbalarningsamaralisiyosatinirivojlantirishdaniboratdir.

Turizmni yaxshi rivojlantirish uchun infrotuzilmni rivojlantirish katta ijobiy ta’sir qiladi. Ya’ni turist kelganda barcha qulayliklarga ega bo’lishidir.

Erkinlik - bu rivojlanishning eng asosiy sabablaridan biridir, Birinchidan turistik erkin iqtisodiy hududni yaratish. Erkin turistik hududlar bu – yetarlicha miqdorda tarixiy – madaniy qadriyatlar obyektlari, tabiiy, rekreatsion potensialga ega bo’lgan regionlarda joylashadi. Maqsadi: turistik hududlarning o’ziga xos xususiyati xizmat ko’rsatish sohasida birinchi navbatda turizm xorijiy investitsiyalarni kiritish uchun qulay sharoitni yaratish, xorijiy fuqarolarning keldi – ketdi tartibini soddalashtirish, imtiyozli kreditlash, soliq solish va boshqalardan iborat. Turistik hududlarni yaratishdan mavjud tabiiy resurs potensialini iloji boricha samarali foydalanish, yuqori rentabelli tarzda ekspluatatsiya qilish, ularni asrash, avaylash, yaxshilash, xorijiy valyutalar oqimini rag’batlantirish, regionni ijtimoiy – iqtisodiy jihatdan rivojlantirish, yangi ish joylarini barpo etish kabi maqsadlar qo’yiladi. Jahon bo’yicha turizmning jadal sur’atlar bilan rivojlanayotganligi bunday hududlarni yaratishga O’zbekistonda ham katta imkonlar beradi.

Buxoroviloyatiyodgorlikresurslari:Buxorotarixi. Ko’hnaVaraxsha. Somoniylardavlati. SHayboniyxonasossolganBuxoroxonligi. Savdokarvonlari, hunarmandchilik, ilm - fanvamadaniyatningrivojlanishi. Rossiya, Xitoy, Hindistonkabidavlatlarbilansavdovaelchilikaloqalariningolibborilishi. ItaliyalikmashhursayyohMarkoPoloning, inglizsayyohiAntoniJenkinson, ruselchisiIvanXoxlov, BorisPozuxin, vengersayyohivaolimiXermanVamberilarningBuxorogatashrifi. BuxorodanRossiyagaQoziNo’g’ay, MullaFarruh, HojiFarruh, Ernazarelchilarningelchibo’libborishlari. Buxorotemiryo’liningqurilishi.



Buxorome’morchiligi:

Ark. UningSiyovushtomonidanilkboraqurilishi. 7 - asrdaBuxorohokimitomonidanqaytatiklanganligi. SHayboniylardavridahozirgiqiyofasi (ansamblko’rinishi)niolishi. Obida 20 metrbalandlikdava 4,2 gektarmaydonniegallaganulkaninshootbo’lib, ko’pburchakli, atroflariqo’rg’ondevorlaribilano’ralgan. Arkdahokimlar, xonlarvaamirlaristiqomatqilishgan. Undazarbxona, xazina, zindonlarbo’lgan.

IsmoilSomoniymaqbarasi. SomoniylarsulolasiningasoschisiIsmoilSomoniyningotasiqabriustigabunyodetilganbuyodgorlik 9 - 10 asrlargamansubdir. Ukubshaklidavaustiyarimsharsimonqubbalibo’lib, burchaklarihamto’rttakichikqubbalardaniborat. Devorningqalinligi 1,8 metr. Pishiqg’ishtdanqurilgan. KeyinchalikIsmoilSomoniyningo’zihamshuergadafnetilgan.

MahokiAttorimasjidi. 9 - 16 asrlarobidasihisoblanganushbumasjidshaharmarkazidagiattorlarrastasiyonidajoylashganligidanshundaynomolgan. Toshustungaqurilganbumasjiddagipeshtoqvatahmonsimoneshiko’ymakorganch, g’isht, koshin, sopolg’ishtchalarbilanbezatilgan. Judago’zal, o’zigaxosyodgorlikhisoblanadi.

ChashmaiAyyubmaqbarasi. XII asryodgorligibo’lganmazkurobidato’rttdabinodaniboratbo’lib, turlidavrlardabunyodbo’lgan. UAyyubpayg’ambarnomibilanatalgan. Aytishlaricha, qurg’oqchilikyillaridapayg’ambardanyordamso’raydilar. Ayyubesahassasiniergasanchgandabuloqotilibchiqqan. SHundanushbunomberilgan. YOdgorlikjarda, ya’nibuloqoqibturganjoydaturibdi. Temurbuerdahamikkitabinobunyodetgan. To’rttalayodgorlikninghammasidao’zigaxosqubbalarmujassam.

Namozgohmasjidi. Ushbuyodgorlik 12- , 14- , 16 - asrlargategishlibo’lib, gumbaz, naqshinkorpeshtoq, mehrobkoshinlarbilanbezatilgan.

MinoraiKalon. MarkaziyOsiyohududidagiengbalandminora (46,5 metr) hisoblanganushbuminora 1127 - yildaqoraxoniylardanArslonxonhukmronligiyillaridaqurdirilgan. Pishiqg’ishtdanterilgan, ichidagizinapoyasi 104 tanitashkiletadi. Ustida 16 darchalimezonabor. Minoradanazonaytilibnamozgachaqirilganvaundandushmannikuzatishdahamfoydalanilgan. Poydevoriningchuqurligi 10 metrdanoshadi.

SayfuddinBahorziymaqbarasi. Buyodgorlik 13 - asrdayashabijodetgankishiningnomibilanbog’liqbo’lib, ziyoratxonavamaqbaradaniborat. Keyinroqmaqbaragataqalibkattapeshtoqqurilgan. Ikkitomonidaikkitamezonamujassam.

BuyonQulixonmaqbarasi. BuyodgorlikSayfuddinBahorziymaqbarasibilanbilanyonma - yonjoylashganbo’lib, 14 - asrdaSamarqanddao’ldirilganmug’ulxonichingiziylardanBuyonQulixonmozoriustigabunyodetilgan, ikkixonali. Sag’anakichikxonada. YOdgorlikningto’rttatomonidaustunlarbor. Maqbaraningichkivatashqitomonizangor, ko’k, binafsharanglarbilanbezatilganvanaqshinkordir.

Ulug’bekmadrasasi. AmirTemurningnabirasiMirzoUlug’bekushbumadrasani 1417 - yildaqurdirgan. Ulug’bekGijduvonvaSamarqanddahammadrasalarbunyodetgan. Lekin, ilkmadrasasiBuxorodadir. Uto’g’rito’rtburchakshaklida. Undahovli, peshtoq, darsxona, masjidbo’libikkiqavatli. UstasiIsmoilTohiro’g’lihisoblanadi.

MasjidiKalon. Buarxeologikqidiruvma’lumotlarigaqaraganda 12 - asrdaqadimgiimoratqoldiqlariustiga 14 - 15 - asrlardaqurilaboshlanib, 16 - asrboshlaridata’mirlangan. Jomemasjidihisoblanib, BibixonimmasjididankeyinkattaligijihatdanMarkaziyOsiyodaikkinchio’rindaturadi. YOdgorlikningqurilishan’analaritemuriylardavrinieslatadi. Uningettitaeshigibo’lib, asosiyeshiginingichkivatashqitomonlariayvonlarbilanbezatilgan. Masjid 127 x 78 metrbo’lib, birgektarmaydonniegallagan. Hovliningyo’lagi 208 taustuntepasigaqurilgan 288 taqubbabilanqoplangan.

MirArabmadrasasi. 1530 - yildaqurilganbumadrasatarxixuddiMirzoUlug’bekmadrasasikabidir. Faqatdarsxonao’rnigamaqbarajoylashgan. MaqbaraningichigaMirArabdafnetilganligibois, ungashunomberilgan. MirArabasliyamanlikshayxAbdullohdir. Maqbaradauningavlodlarihamjoylashgan. Uturlikoshinlar, ganchlarbilanbezatilgan. Obidaikkiqavatlibo’lib, hujralardaniborat.

Ko’kaldoshmadrasasi. YodgorlikAbdullaxonhukmronligiyillari (1578 - yil)daquribbitkazilganbo’lib, MarkaziyOsiyodagiyirikmadrasalardanbiridir. Uning 160 tahujrasibor. Eshigi, peshtoq, ayvonchalibolxonalargo’zalqilibqurilgan. Peshtoqkoshinlaridako’k, yashilvaoqnaqshinkorbezaklaro’simliklarnitasvirlagan. MadrasadayozuvchiSadriddinAyniyyashaganvao’qigan.

Qo’shmadrasa. Qo’shmadrasadeyilishigasabab, ikkitamadrasadaniborat. BiriModarixonmadrasasi (1566 - yil), ikkinchisiAbdullaxonmadrasasi (1588 - yil) dir. BularhamKo’kaldoshkabiAbdullaxondavridaqurdirilgan. Modarixonningxajmikichikroq, bezaklarioddiyuslubdadir. Abdullaxonesaserhasham.

Bozortoqilari. SHayboniylarsulolasidavrlaridaturlisavdotoqilariqurilgan: Toqisarrofon (sarroflar -birdavlatningpuliniikkinchibirdavlatpuligaalmashtiribberuvchikishilar); Toqitelpakfurushon (telpak, do’ppisotuvchilar); Toqikitobfurushon (kitobsotuvchilar); Toqizargaron (zargarlikbuyumlaritayyorlovchilarvasotuvchilar). Bularningbari 15- asrgaoidme’moriyyodgorliklarimizdir.

Labihovuzmaydoni. Maydono’rtasida 1620 - yilikattahovuzqazilib, atroflarisinchlarbilanmustahkamlangan, harsanglardanzinapoyalar, marmardantarnovlarishlangan. Hovuzningeni 36 metr, bo’yi 45,5 metr, chuqurligi 5 metrbo’lib, uningg’arbiytomonidaNodirDevonbegixonaqohi (Labihovuzmasjidi), sharqiytomonidaNodirDevonbegimadrasasi, shimoliytomonidaKo’kaldoshvaErnazarelchinomlimadrasasi (saqlanmagan) qadko’targan. Bariobidalar 16 - 17 asrgaoiddir.

Abdulazizxonmadrasasi. UshbuyodgorlikniBuxoroxoniAbdulazizxon 1652 - yildaUlug’bekmadrasasiro’parasidaqurdirgan. Judadabdabalipeshtoqibor. UndaXitoyajdarivasemurg’qushiningsuratiaksetgan. Me’moriMimxokonibnXo’jaMuhammadamindir. Madrasadaikkitamasjidbor.

ChorMinor. 1807 - yildaqurilganmazkurmadrasanixalifaNiyozqulmadrasasiham, debataladi. Ume’moriymajmuydaniborat. Ya’ni, ayvonsimonmasjid, birqavatlimadrasa, hovuz (hozirdako’milgan) vamaftunkorolddarvoza. Ushbudarvozazangorvako’kkoshinlarbilanbezatilgan 4 tabalandmezonaliqubbkashaklidaqurilgan. Mezanalarhusndorvaminoragao’xshaydi, shuboisdanmadrasaniCHorMinordeyiladi. UndaHindistonmasjidlarime’morchiligian’analariko’rinadi.

Bolahovuzmasjidi. Arkqarshisida 1712 - yildaqurilgan. Uhujralarva 20 tabalandyog’ochustunlardaniborat, hashamatliayvondantashkiltopgan. Ayvonlar 1917 - yildaqurilgan.

SitoraiMohiXosa. Mazkursaroyshahartashqarisida, shahardan 4 km. shimoldamavjud. AmirAhadxon 1892 - yildaeskisaroyniqurdirgan. SHuningdek, buerdaevropauslubidayangimajmuahambunyodetilgan. 6,7 gektargaegabog’imavjud. 1917 - yildaAmirSayyidOlimxonyangisaroynirusmuhandislariSokovichvaMargulislar, bezaklariniesaUstaShirinMurodovrahbarligidaqurdiradi.

Faqat O’zbekistonning Buxoro shahridagi shuncha potensialini ko’rib chiqdik. Lekin O’zbekiston bo’yicha qaraydigan bo’lsak bu potensial bir necha baravarga oshadi. Shunday potensialdan foydalanish bizga katta foyda olib keladi.



Katalog: kitob
kitob -> Amerika qo'shma shtatlari (aqsh)
kitob -> 9-sinf. Jahon tarixi
kitob -> Jahon qishloq xo’jaligiga umumiy ta’rif
kitob -> O`zbekistonning eng go`zal va betakror makonlaridan biri bu Farg`ona vodiysidir. Iqlim sharoiti, geografik joylashuvi, tabiiy boyliklari kabi qator xislatlariga ko`ra Farg`ona qadimdan e'tibor qozonib kelgan
kitob -> E. Heminguey “Quyosh bari bir chiqaveradi” Kirish
kitob -> Xix asr oxiri XX asr boshlari-da keskinlashgan dunyoni qaytadan bo'Iib olish uchun bo'lgan kurash Yevropa davlatlarining ikki guruhi shakllanishiga olib keldi
kitob -> 11 sinf «O’zbekiston tarixi»
kitob -> O’zbekiston Respublikasi Хalq talim vazirligi Respublika bolalar kutubхonasi Fan: Informatika
kitob -> Birinchi bo’lim o’rta yer dengizida bo’ron
kitob -> Ispaniya birinchi jahon urushida betaraf qoldi. Bu hol unga urushayotgan har ikki harbiy siyosiy ittifoqqa kiruvchi davlatlar bilan muvaffaqiyatli savdo sotiq munosabatlarini amalga oshirishga imkon berdi

Download 0.72 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
davlat pedagogika
o’rta maxsus
axborot texnologiyalari
nomidagi toshkent
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
navoiy nomidagi
samarqand davlat
guruh talabasi
ta’limi vazirligi
nomidagi samarqand
toshkent davlat
toshkent axborot
haqida tushuncha
Darsning maqsadi
xorazmiy nomidagi
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
tashkil etish
Alisher navoiy
Ўзбекистон республикаси
rivojlantirish vazirligi
matematika fakulteti
pedagogika universiteti
таълим вазирлиги
sinflar uchun
Nizomiy nomidagi
tibbiyot akademiyasi
maxsus ta'lim
ta'lim vazirligi
махсус таълим
bilan ishlash
o’rta ta’lim
fanlar fakulteti
Referat mavzu
Navoiy davlat
haqida umumiy
umumiy o’rta
Buxoro davlat
fanining predmeti
fizika matematika
malakasini oshirish
universiteti fizika
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
jizzax davlat
davlat sharqshunoslik