1-mavzu. Kirish. Suyuqlik haqida umumiy tushuncha. Suyuqliklarning fizik xossalari. Suyuqlikka ta’sir etuvchi kuchlar


Suyuqlik  Siqilish koeffitsienti



Download 295.11 Kb.
Pdf ko'rish
bet5/7
Sana28.09.2021
Hajmi295.11 Kb.
1   2   3   4   5   6   7
Suyuqlik 

Siqilish koeffitsienti

9

10





W



, m


2

/N 


Suv 

0,49 



Etil spirti 

Simob 


Glitserin 

Kerosin 


0,78 

0,039 


0,25 

0,77 


 

Siqiluvchanlikni  xarakterlaydigan  keyingi  parametr  hajmiy  elastik  moduli 

hisoblanadi. 

Hajmiy  elastik  moduli  –  bu  suyuqlikning  hajmiy  siqilish  koeffitsientiga 

teskari bo‘lgan kattalikka aytiladi: 

                                                 



v

Е

1



                                         (1.9) 

E

 ning o‘lchov birliklari: SI – N/m

2

, SGS – din/sm



2

, MKGSS – kgk/m

2



v



 va 


E

 qiymatlari bosim va haroratga bog‘liq, ya’ni 

)

,

(



t

p

f

v



)

,



(

t

p

f

. Odatda, 



E

 qiymati bosim o‘sishi bilan kattalashadi, haroratning o‘sishi bilan esa 



E

 qiymati kamayadi. 

 

Haroratdan kengayish koeffitsienti 

Haroratdan  kengayish  koeffitsienti  harorat  o‘zgarishi  birligiga  to‘g‘ri 

keladigan suyuqlik hajmining nisbiy o‘zgarishini ko‘rsatadi: 

                                            



t

V

V

t



1



0

                                   (1.10) 

bu  erda 

0

V



V

V

t



  – 


0

t

t

t



  kattaligi  harorat  o‘zgarishiga  sabab  bo‘ladigan 

suyuqlik hajmining o‘zgarishi. 

t

  haroratgacha  isitgandagi  suyuqlik  hajmini  quyidagi  formula  bo‘yicha 

hisolanadi 

                           

))

(

1



(

)

1



(

0

0



0

t

t

V

t

V

V

t

t

t









                (1.11) 

Bu hajmlarning hisoblariga amal qilayotganda hisobga olinadi. 

Suyuqliklar  uchun  haroratdan  kengayish  koeffitsienti  ularning  hajmiy 

siqilish  koeffitsientlaridan  ancha  katta,  shunga  qaramay  ularning  qiymatlari  ham 

juda  kichik.  SHuning  uchun  amaliyotda  ularni  ko‘pchilik  muhandislik  hisoblarda 

hisobga olinmaydi. 

Siqilish  va  kengayish  koeffitsientlari  amaliyotda  gazlar  va  bug‘larni  qayta 

ishlash  texnologiyalari  masalalari  bilan  bog‘liq  termodinamik  jarayonlarni 

hisoblashda etarli keng qo‘llaniladi. 



1.3-jadval 


Download 295.11 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
maxsus ta’lim
O’zbekiston respublikasi
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
guruh talabasi
nomidagi toshkent
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
toshkent axborot
pedagogika instituti
haqida tushuncha
rivojlantirish vazirligi
toshkent davlat
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
tashkil etish
matematika fakulteti
ta’limi vazirligi
samarqand davlat
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
bilan ishlash
pedagogika universiteti
vazirligi muhammad
fanining predmeti
Darsning maqsadi
o’rta ta’lim
navoiy nomidagi
haqida umumiy
Ishdan maqsad
moliya instituti
fizika matematika
nomidagi samarqand
sinflar uchun
fanlar fakulteti
Nizomiy nomidagi
maxsus ta'lim
Ўзбекистон республикаси
ta'lim vazirligi
universiteti fizika
umumiy o’rta
Referat mavzu
respublikasi axborot
таълим вазирлиги
махсус таълим
Alisher navoiy
Toshkent axborot
Buxoro davlat