Ўзбекиcтон Республикаси Конституциясига киритилаётган айрим ўзгаришлар тўғрисида



Download 49,03 Kb.
bet1/17
Sana08.05.2023
Hajmi49,03 Kb.
#936302
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   17
Bog'liq
1-тезис




Ўзбекиcтон Республикаси Конституциясига киритилаётган
айрим ўзгаришлар тўғрисида
МАЪЛУМОТЛАР


(умумтаълим мактаблари ва мактабгача
таълим ташкилотлари ходимлари учун)
Тошкент – 2023


Мавзу

Прописка: муаммолар тўлиқ бартараф этиладими?

Конституцияга киритилаётган ўзгариш

32-модда.
(Биринчи қисм) Ўзбекистон Республикаси ҳудудида қонуний асосларда турган ҳар ким мамлакат бўйлаб эркин ҳаракатланиш, турар ва яшаш жойини танлаш ҳуқуқига эга, бундан қонунда белгиланган чекловлар мустасно.
(Иккинчи қисм) Ҳар ким Ўзбекистондан ташқарига эркин чиқиш ҳуқуқига эга, бундан қонунда белгиланган чекловлар мустасно. Ўзбекистон Республикаси фуқароси Ўзбекистонга тўсқинликсиз қайтиш ҳуқуқига эга.

Тезислар

Охирги беш йилда Президент Шавкат Мирзиёевнинг сиё­сий иродаси туфайли узоқ йиллар давомида фуқароларни қийнаган «прописка» билан боғлиқ муаммолар тўлиқ барҳам топди. Энди бу масалага охирги нуқта қўйилмоқда – инсонларнинг Ўзбекистоннинг исталган жойида яшаш, уй-жой сотиб олиш ҳуқуқи Конституцияда белгилаб қўйилмоқда. Мақсад – келажакда бундай тўсиқларни тизимли ҳал этиш учун ҳар бир Ўзбекистон фуқароси мамлакат бўйлаб эркин ҳаракатланиш, турар ёки яшаш жойини эркин танлаш ҳуқуқини таъминлаш. Ҳар бир фуқарога мамлакатдан тўсиқларсиз чиқиш ва қайтиш ҳуқуқи кафолатланиши лозим.
«Прописка» – бу шунчаки паспортдаги бир муҳргина эмас, инсоннинг бутун ҳаётига таъсир қилувчи тамға эди ва у эркин ҳаракатланиш ҳуқуқини асоссиз чекловчи қонуности ҳужжатлар билан мустаҳкамланганди. Совет тузумидан қолган бу бешафқат тизим фуқарони ўзи рўйхатдан ўтган жойга занжирсиз боғлаб қўяр эди. Инсоннинг ишлаш, ўқиш, соғлиғини сақлаш ва бошқа ҳуқуқлари чекланиб келинган.
Масалан, баъзида фуқаролар Тошкентга келиш учун йўллардаги назорат постларидан паспортсиз ўта олмас эди, уларни билим олиши, даволаниши, ишлаши ёки қариндошларини кўриши учун пойтахтга келиб туришида ҳам қийинчиликлар мавжуд эди.
Сўнгги йилларда одамларни қийнаб келаётган «прописка» ва хорижга чиқиш учун рухсатнома (стикер) расмийлаштириш муаммолари ечимини топди. Эндиликда шахснинг ҳаракатланиши, яшаш жойни танлаши, меҳнат фаолияти, таълим, соғлиқни сақлаш, давлат ва молия хизматларини олиш «прописка» тизими билан боғлиқ бўлмай қолди.




Тошкент шаҳри ва вилоятидан кўчмас мулк сотиб олмоқчи бўлган фуқаронинг ушбу ҳудудларда доимий пропискада туриши, шунингдек янги яшаш жойи бўйича рўйхатга олишда аввалги доимий яшаш жойидан рўйхатдан чиқиш тартиби талаби бекор қилинди.
Доимий яшаш ва вақтинча турган жойи бўйича рўйхатдан ўтмасдан истиқомат қилиш муддати 15 кун, рўйхатга олишни расмийлаштиришни эса 1 кун ичида амалга ошириш тартиби жорий этилди.
Вақтинча яшаш жойи бўйича рўйхатга олиш муддати
1 йилни ташкил этилади.
Бундан ташқари, эндиликда ҳар ким Ўзбекистон ҳудудидан эркин чиқиб кета олиши белгилаб қўйилмоқда. Фақат қонунда белгиланган ҳоллардагина бу чекланиши мумкин холос. Қайсидир давлат органи ёки мансабдор шахслар ўзбошимчалик билан бунга тўсқинлик қилиши мумкин эмас.
Шу билан бирга, ҳар ким тўсқинликларсиз Ўзбекистонга қайтиб келиши ҳам кафолатланмоқда. Ўз вақтида турли тушунарсиз ва асоссиз тақиқлар туфайли узоқ йиллар Ватанига қайтиб кела олмаган юртдошларимиз қисмати ҳеч кимга сир эмас.

Хулоса

Киритилаётган янгилик келгусида бундай тўсиқларни тизимли ҳал этишга ёрдам беради. Аҳолини қийнаб келган муаммолар ечимини энг юқори даражада қонунчиликда мус­таҳкамлайди.
Йиллар ўтиб, турли сабаблар билан «прописка» тизими қайта жорий этилмаслиги учун ҳам ушбу норма Конституцияда мустаҳкамланиб қўйилиши шарт!
Ўзбекистон фуқаролари, шунингдек чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар мамлакат бўйлаб эркин ҳаракатланиш, турар ёки яшаш жойини эркин танлаш ҳуқуқини қатъий кафолатлайди.
Aмалдаги қонунчиликка кўра, давлат сирларига эга бўлган шахсларнинг, шунингдек, суд ҳужжатлари ва бошқа органлар ҳужжатларининг ижроси муносабати билан қарздор бўлган шахсларнинг Ўзбекистондан чиқиб кетиш ҳуқуқи чекланиши мумкин.




Download 49,03 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   17




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish