Respublika bolalar kutubxonasi Ilmiy-uslubiyot va maktab armlari mutaxassislarini malakasini oshirish bo‘limi



Download 42.59 Kb.
Sana18.01.2017
Hajmi42.59 Kb.
Respublika bolalar kutubxonasi
Ilmiy-uslubiyot va maktab ARMlari

mutaxassislarini malakasini oshirish bo‘limi

SOG‘LOM ONA VA BOLA –



MAMLAKATIMIZ TAYANCHI”

deb nomlangan 2016-yil “Sog‘lom ona

va bola yili”ga bag‘ishlangan

uslubiy tavsiyanoma


Toshkent – 2016

Ushbu uslubiy tavsiyanoma ilmiy-uslubiyot va maktab ARMlari mutaxassislarini malakasini oshirish bo‘limi tomonidan tayyorlandi.

Respublika bolalar kutubxonasi ilmiy-uslubiyot kengashining yig‘ilishida 2016-yil ___-martdagi ____-sonli bayonnomasi bilan tasdiqlandi.

Nashr uchun mas’ul:

N.Abdusamatova – Ilmiy-uslubiyot va maktab ARMlari mutaxassislarini malakasini oshirish bo‘limining bosh kutubxonachisi.

2016-yil “Sog‘lom ona va bola yili”ga bag‘ishlangan “Sog‘lom ona va bola – mamlakatimiz tayanchi” deb nomlangan uslubiy tavsiyanoma maktab ARMlari mutaxassislari va o‘qituvchilar uchun mo‘ljallangan. Qo‘llanmada “Sog‘lom ona va bola yili”ning mazmun-mohiyati yoritilgan. Ushbu uslubiy tavsiyanomada 8-9-sinf o‘quvchilariga mo‘ljallangan “Farzand aziz, ona mo‘tabar” mavzusidagi tadbir ssenariysi berilgan.

Sog‘lom avlod deganda, faqat jismoniy

sog‘lomlikni emas, balki sharqona odob-

axloq va umumbashariy g‘oyalar ruhida

kamol topgan insonni tushunamiz.

Islom Karimov
SOG‘LOM ONA VA BOLA –

MAMLAKATIMIZ TAYANCHI
Prezidentimiz Islom Karimovning taklifi bilan 2016-yil mamlakatimizda sog‘lom ona va bola yili deb e’lon qilindi. Mustaqilligimizning dastlabki yillaridan mamlakatimizda onalik va bolalikni muhofaza qilish masalasi davlat ijtimoiy siyosatining strategik yo‘nalishlaridan biri etib belgilandi. O‘tkan yillar davomida milliylikni targ‘ib qilish, oilada tibbiy madaniyatni yuksaltrish, aholining turmush farovonligini va uzoq umr ko‘rish darajasini oshirish maqsadida sog‘lom avlod tug‘ilishi va uning tarbiyasi uchun qulay shart-sharoitlar yaratishga doir chora-tadbirlar ishlab chiqilib, izchil ishlar amalga oshirildi. Prezidentimizning tashabbusi bilan mamlakatimizda 1998-yil “Oila yili”, 2000-yil “Sog‘lom avlod yili”, 2001-yil “Ona va bola yili”, 2008-yil “Yoshlar yili”, 2012-yil “Mustahkam oila yili”, 2014-yil “Sog‘lom bola yili” deb e’lon qilingani hamda shu munosabat bilan tegishli davlat dasturlarining bajarilgani bu boradagi ezgu ishlarga xizmat qilmoqda.

Buning samarasida davlatimiz rahbari tomonidan ilgari surilgan “Sog‘lom ona – sog‘lom bola” konsepsiyasi xalqaro miqiyosda ham keng e’tirof etilmoqda.

2016-yil 9-fevralda Prezidentimiz Islom Karimov tomonidan “Sog‘lom ona va bola yili” Davlat dasturi tasdiqlandi. Unda “Ona va bola sog‘lom bo‘lsa, jamiyat mustahkam bo‘ladi” degan hayotbaxsh qadriyat va oliyjanob g‘oyani jamiyatimizda teran anglash va qaror toptirish, oilani, onalik va bolalikni muhofaza qilish tizimini takomillashtirish, jamiyatda onalarga alohida hurmat-ehtirom muhitini mustahkamlashda davlat hokimiyati organlari va jamoat tashkilotlarining hamkorligini kuchaytirishga qaratilgan kompleks chora-tadbirlar ko‘zda tutilgan.

“Sog‘lom ona va bola yili” Davlat dasturida sog‘lom bolani shakllantirishda ta’lim tizimining rolini kuchaytirish, maktab ta’lim muassasalari tarmog‘ini yanada kengaytirish, boshlang‘ich ta’lim sifatini kengaytirish, boshlang‘ich ta’lim sifatini tubdan oshirish hisobidan bolalarni maktabga tayyorlash darajasini yuksaltirish ilg‘or pedagogika va axborot kommunikatsiya texnologiyalarini amaliyotga keng joriy etish vazifasi belgilangan.

Muxtasar aytganda, “Sog‘lom ona va bola” yili Davlat dasturini amalga oshirish uchun 7 trillion 483,3 milliard so‘m va 194,4 million dollar yo‘naltiriladi. Bu boradagi ishlar va yangi tashabbuslarni amalga oshirishni izchil davom ettirish, shubhasiz, mamlakatimizda shakllangan onalik va bolalikni muhofaza qilish tizimini yanada mustahkamlash, barkamol avlodni tarbiyalashga xizmat qiladi.

Mustaqillikning ilk yillarida tug‘ilgan bolalarning yoshi 20 dan oshdi. Bugungi 20 yoshli o‘g‘il-qizlarning dunyoqarashi, fikrlash tarzi, rangi-ro‘yi, qaddi-qomati, yurish-turishi keskin farq qiladi. Hozirgi yoshlarda ichki dadillik, o‘ziga, ertasiga ishonch, qat’iyat bor. O‘zining fikrini erkin ifoda eta oladi, mustaqil fikrlaydi. Chunki ularning nasl nasabi toza, bu yorug‘ olamga kelib ilk bor tatigani o‘z onasining suti. Ular sog‘lom onalarning bolalari. Ular istiqlol farzandlari. Bugungi yoshlar el-yurt taqdiri, Vatan kelajagi uchun daxldorlik tuyg‘usini anglagan, bu yo‘lda ma’suliyatni o‘z zimmasiga olishga qodir yoshlardir. Ana shunday yoshlari bor mamlakat taraqqiyot yo‘lidan izchil borishiga, dunyoda hech kimdan kam bo‘lmasligiga shubha yo‘q.



Prezident Islom Karimov – sog‘lom ona va bola haqida


  1. Sog‘lom, bilimli va fidoyi farzandlari bo‘lgan xalq albatta o‘zining buyuk kelajagini barpo etadi.




  1. Sog‘lom avlod deganda, faqat jismoniy sog‘liqni emas, balki sharqona ahloq-odob va umumbashariy g‘oyalar ruhida kamol topgan insonni tushunamiz.




  1. Ona to‘g‘risida, uning farzandi to‘g‘risida g‘amxo‘rlik qilish davlatimizning muqaddas burchidir.




  1. Ona va bola sog‘lom bo‘lsa, oila baxtli, oila baxtli bo‘lsa, jamiyat mustahkam bo‘ladi.




  1. Sog‘lom bola sog‘lom va ahil oilaning mevasi bo‘lib, faqatgina sog‘lom onadan sog‘lom bola tug‘iladi.


Allomalarimiz sog‘lom ona va bola haqida


  1. Uch narsani uch narsa bilan topib bo‘lmaydi; boylikni orzu-havas bilan, yoshlikni pardoz-andoz bilan, sog‘liqni dori-darmon bilan.

Maqol


  1. Bolani yoshdan asra, niholni boshdan asra.

Maqol


  1. Baxt salomatlik samarasidir, shunday ekan, har bir dam tan-sihatini asramog‘i lozim.

Leonardo da Vinchi


  1. Yomg‘ir daraxt barglaridagi chang-u g‘uborni yuvgani kabi gimnastika jism g‘uborini tozalaydi.

Gippokrat


  1. Sog‘liq oltindan qimmat.

Vilyam Shekspir


  1. Badan tarbiya bilan shug‘ullangan, nojo‘ya ishlardan o‘zini tiygan odam tabobatga ortiqcha ehtiyoj sezmaydi.

Jozef Addison


  1. Men qoldirib ketayotgan zo‘r tabiblarimning biri – tozalik, ikkinchisi – parhez, uchinchisi – badan tarbiya, qolganlari – mijoz bilan kayfiyatdir.

Ibn Sino


  1. Salomatligini ehtiyot qilib yurgan odam o‘ziga nima foydaligini har qanday shifokordan yaxshiroq biladi.

Suqrot


  1. Ma’nan sog‘lom bo‘lish uchun jisman bardam bo‘lmoq kerak.

Lev Tolstoy


  1. Har bir istakning tub maqsadi – sog‘liqdir.

Ibn Rabbon at-Tabariy


  1. Badanning salomat va quvvatli bo‘lmog‘i insonga eng kerakli narsadir. Chunki o‘qimoq, o‘qitmoq va o‘rgatmoq uchun insonga kuchli – kasalsiz jasad lozimdir.

Abdulla Avloniy

Sog‘lom avlod – sog‘lom jamiyat negizi”



mavzusida kitob ko‘rgazmasini

tashkil qilish uchun mavzular


  1. “Sog‘lom ona va bola – mamlakatimiz tayanchi”.




  1. “Sog‘lom xalq, sog‘lom millat buyuk ishlarga qodir bo‘ladi”.



  1. “Ruhiyat sog‘ bo‘lsa, vujud salomat”.



  1. “Farzand – oila mustahkamligi, sulola davomiyligini taminlovchi rishta”.



  1. “Ona sog‘lom – millat bardavom”.



  1. “Sog‘lom avlod – barchaning va har bir kishining ishi”.



  1. “Sog‘lom avlod – bizning kelajagimiz”.



  1. “Sog‘lom avlod – sog‘lom jamiyat negizi”.

9. “Farzand – aziz, ona – mo‘tabar”.

Farzand aziz, ona mo‘tabar”



mavzusidagi 8-9-sinf o‘quvchilariga

mo‘ljallangan tadbir ssenariysi
Tadbir “Sog‘lom ona va bola yili” munosabati bilan o‘tkaziladi.

Tadbir o‘tkazilgan zal mavzuga moslab bezatiladi. Sahna to‘riga mavzuga bag‘ishlangan allomalarning fikrlari aks etgan plakatlar, bannerlar osiladi.

Shuningdek, “Sog‘lom ona va bola yiliga” bag‘ishlangan adabiyotlar, gazeta va jurnallarda chop etilgan maqolalardan kitob ko‘rgazmasi tashkil etiladi.

Zalda ohangrabo kuy taralib turadi.

Kutubxona sharoitidan kelib chiqqan holda ssenariyga qisqartirish va qo‘shimchalar kiritish mumkin.

Tadbirga shifokorlarni, “Kamolot” YIH xodimlarini, yozuvchilarni, mahalla faollarini taklif etish maqsadga muvofiqdir.

Tadbirni ikkita boshlovchi olib boradi.
1-boshlovchi: Salomdan boshlanur hurmat-ehtirom,

Salomdir dunyoda eng shirin kalom.

Ey, aziz mehmonlar, dono ustozlar

Avvalo sizlarga salom-assalom!


2-boshlovchi: Assalomu alaykum, hurmat va ehtirom ila ushbu dargohga tashrif buyurgan aziz mehmonlar. Avvalambor, bugungi tadbirimizga “Xush kelibsiz” deymiz. Bugungi tadbirimiz 2016-yil “Sog‘lom ona va bola yili” munosabati bilan tashkil etilmoqda.
1-boshlovchi: An’anaga binoan muhtaram Prezidentimiz tashabbusi bilan 2016-yilga “Sog‘lom ona va bola yili” nomi berildi.
2-boshlovchi: Ayollarga sharqona ehtirom va e’zoz ko‘rsatish, – dedi mamlakatimiz rahbari, – biz uchun ota-bobolarimizdan qolgan ibratli meros bo‘lib, biz bunday an’analarimizga doim sodiq bo‘lib yashaymiz.
2-boshlovchi: O‘zbek xalqi qadimdan mehribon, bir-biriga oqibatli, mehmondo‘st, bag‘rikeng xalq sifatida ajralib turadi.
1-boshlovchi: Xalqimiz azal-azaldan oilani mo‘tabar deb biladi. Oila shaniga o‘zining nomus va ori deb qaraydi, uni yod nazar, yomon ko‘zlardan asrab avaylaydi.
2-boshlovchi: Biz mustaqillikka erishganimizdan so‘ng sog‘lom va barkamol avlodni voyaga yetkazish, birinchi navbatda, oila, onalik va bolalikni himoya qilish masalasini o‘zimiz uchun eng muhim, ustuvor vazifa sifatida belgilab oldik.
1-boshlovchi: Haqiqatdan ham, mustaqillik yillarida oila, onalik va bolalik masalasi O‘zbekistonni ijtimoiy-iqtisodiy jihatdan rivojlantirish bilan bog‘liq holda ko‘rinmoqda.
2-boshlovchi: Barkamol avlod tarbiyasi mamlakatda barqaror tenglik va xavfsizlikni taminlash, farovon hayotni barpo etish kerak.

1-boshlovchi: 2016-yilda “Sog‘lom ona va bola” shiori ostida juda mukammal davlat dasturi qabul qilinib, amalga oshirilmoqda.
2-boshlovchi: “Sog‘lom ona va bola yili”da mamlakatimizda amalga oshirilayotgan amaliy ishlar haqida ma’ruza qilish uchun so‘zga maktabimizning tarix fani o‘qituvchisi Qoraboyeva Maftuna Sobirovnani taklif etamiz.
Ma’ruza matni

O‘tmishni ko‘z o‘ngimizga keltiraylik. Erkaklar o‘z oilasini moddiy jihatdan ta’minlash uchun yelib-yugurgan bo‘lsalar, uy bekalari farzand tarbiyasi, ro‘zg‘or saranjom-sarishtaligi bilan band bo‘lishgan. Ma’rifatparvar ayollar esa mahalla hududida maktab tashkil etib, oila muqaddasligi, ota-ona va farzand o‘rtasida iliq munosabatni shakllantirish, oq-qorani farqlash, halol mehnat qilish har bir kishiga xotirjamlik baxtini ato qilishi haqida qizlarga saboq berishgan. Shubhasiz, eski maktab toliblari ilmli, ma’rifatli, tarbiyali bo‘lib voyaga yetishgan.

Buyuk allomalarimiz hayotiga nazar soladigan bo‘lsak, Abu Ali ibn Sinoning onasi Sitorabonu, Mirzo Ulug‘bekning onasi Gavharshodbegim, Navoiy bobomiz, bobur Mirzoning onalari o‘z zamonasining donishmand ayollaridan bo‘lganlar. O‘tmishda Toshkent, Samarqand, Buxoro, Shahrisabz, Qo‘qon, Namangan, Marg‘ilon kabi qadimiy shaharlarimiz va katta qishloqlarda ochilgan eski maktablar donishmand ayollarning ma’rifat va ma’naviyat tarqatuvchi maskani bo‘lgan. Turkistonda zukko shoirlarning yetishib chiqishi ana shu maktablar faoliyati bilan chambarchas bog‘liqdir. Ko‘hna tarix shundan saboq beradiki, o‘zbek ayollari qadim-qadimdan o‘zining ibosi, mehnatsevarligi, or-nomusi bilan o‘zgalarga o‘rnak bo‘lgan. Ta’bir joiz bo‘lsa, ular o‘z davrining poklantiruvchi kuchi bo‘lgani uchun ham Sharq, xususan, o‘zbek ayollariga chuqur hurmat bajo keltirgan. Muborak hadislarda “Jannat onalarning oyog‘i ostidadir” deb aytilishining boisi ham shunda.

2016-yil 9-fevralda O‘zbekiston Prezidenti Islom Karimov tomonidan “Sog‘lom ona va bola yili” Davlat dasturi tasdiqlandi. 2016-yilda davlat dasturini amalga oshirish uchun 7 trillion 483,3 milliard so‘m va 194,4 million dollar yo‘naltiriladi

Hujjatda “Ona va bola sog‘lom bo‘lsa, oila baxtli, oila baxtli bo‘lsa, jamiyat mustahkam bo‘ladi” degan hayotbaxsh qadriyat va oliyjanob g‘oyani jamiyatimizda teran anglash va qaror toptirish, oilani, onalik va bolalikni muhofaza qilish tizimini takomillashtirish, jamiyatda onalarga alohida hurmat-ehtirom muhitini mustahkamlash, barkamol avlodni tarbiyalash, oila institutini mustahkamlashda davlat hokimiyati organlari va jamoat tashkilotlarining hamkorligini kuchaytirishga qaratilgan kompleks chora-tadbirlar ko‘zda tutilgan.

Barchamizga sog‘lom hayot, sog‘lom ong nasib etsin.


1-boshlovchi: Qiziqarli nutqingiz uchun raxmat.
2-boshlovchi: Buyuk mutafakkir Mir Alisher Navoiyning o‘lmas misralarida keltirilgan yana bir haqiqat o‘tmishda ayol zotiga berilgan yana bir chiroyli ta’rifning ko‘zgusidir:

“Yuz tuman nopok erding yaxshiroq,

Pok xotunlar ayog‘ining izi”

1-boshlovchi: Tadbirimizni badiiy jihatdan boyitish maqsadida bir qancha musiqiy chiqishlarni e’tiboringizga havola etmoqchimiz.
2-boshlovchi: Hozir sahnaga maktabimizning sportchi o‘quvchilariga navbatni beramiz.
Maktabda tahsil oluvchi iqtidorli, sportchi o‘quvchilari musiqa sadolari ostida sport mashqlaridan bajaradilar.
1-boshlovchi: Yurtboshimiz tomonidan 2016-yilning “Sog‘lom ona va bola yili” deb e’lon qilinishining barchamizga ayon bo‘lgan qator sabablari bor.
2-boshlovchi: Qadimda o‘zbek milliy tarbiya tizimi, milliy-madaniy merosimizda xotin-qizlarning jamiyatda tutgan o‘rni, ayol zotiga hurmat-ehtirom ko‘rsatilishi bizning davrimizga kelib tamoman yangi bosqichga ko‘tarilishini davr taqozo etmoqda.
1-boshlovchi: Ba’zi yoshlarimiz tabiatida radikal kayfiyatning, betgachoparlik, xudbinlik, bachkanalik kabi qusurlarning yuzaga kelayotganligi katta avlod vakillarida afsus-nadomad uyg‘otmoqda.
2-boshlovchi: Ayrim yoshi ulug‘lar esa turmush, hayot tashvishlarini bahona qilib, oilaning muqaddasligi, farzand tarbiyasi, ertangi kunimizning taqdiri va qismati bilan bog‘liqligini esdan chiqarib qo‘ymoqdalar.
1-boshlovchi: “Sog‘lom ona va bola yili” davlat dasturining qabul qilinishi huddi shunday muammolarning yechimini topishga har tomonlama shart-sharoit yaratadi.
2-boshlovchi: Hozirgi navbat 8-sinf qizlari ishtirokidagi raqsga.
Maktabdagi iqtodorli qizlar tomonidan tayyorlangan milliy raqs ijro etiladi.
1-boshlovchi: Raqsga tushgan qizlarning harakati huddi qushlarning erkin parvoziga o‘xshaydi. Bu kabi iqtidorli qizlar safimizda ko‘payaversin.
2-boshlovchi: Hozir sahnaga turk shoiri Nozim Hikmatning “Bolalarga deymiz: “Ha!”” deb nomlangan she’rini o‘qish uchun maktabning 8-“B” sinf o‘quvchilarini taklif etamiz.
1-o‘quvchi: “Shu zaminni bolalarga beraylik”,

Debdi bir kuni shoiri zamon.

Xo‘sh biz ne deb javob beramiz unga?

“Ha!” deymizmi yoki birga deymiz “yo‘q?”


2-o‘quvchi: Bolalarga bog‘lar, barcha kengliklar,

Shu qishloqlar, shahar-u daha

Bolajonlar quvonarmikan?

Bizlar deymiz: “Baxtli bo‘lar ha!”


3-o‘quvchi: Shu zaminning hamma burchidan

Chaqiriq so‘z kelar yagona:

“Bolalarning bari bizniki

Ular ichra yo‘qdir begona!”


4-o‘quvchi: Onalar ularga berar mehr-ziyo,

Otalar ezgulik kuch-u qudratin.

Kurrai zaminni ertakdek go‘yo

Yetdi bolalarga berish muddati.


5-o‘quvchi: Kattalar – biz mudom javobgar nechun?

Bolalarni xavfdan asramoq uchun.

Bolajonlar quvonarmikan?

Bizlar deymiz: “Baxtli bo‘lar ha!”


6-o‘quvchi: Shu zaminning hamma burchidan

Chaqiriq so‘z kelar yagona:

“Bolalarning bari bizniki

Ular ichra yo‘qdir begona!”


2-boshlovchi: Yurtimizda namunali oilalar tobora ko‘payib bormoqda. Oila, ota-ona va farzandlar hamjihatligiga erishgach, odobi, tarbiyasi bilan qo‘ni-qo‘shni, mahalladoshlariga o‘rnak bo‘la oladigan, o‘zini ma’naviy barkamollik sari yo‘naltirishga qodir sog‘lom avlodning yaralishiga zarracha shubha yo‘q.
1-boshlovchi: Ibratli oiladagi ahillik, hamjihatlik pirovard natijada jamiyatda barqarorlikni ta’minlaydi. Bolaning ota-onaga nisbatan odoblari qanday bo‘lishi lozimligini Husayn Voiz Koshifiyning quyidagi fikrlari asosida asoslashga urinib ko‘raylik: alloma bolaning ota-onaga nisbatan odobi quyidagilardan iborat bo‘lishi lozim, deydi: birinchidan, kerakli darajada ularning hurmatini saqlash; ikkinchidan, ulardan dunyo molini ayamaslik, ularga qattiqlik qilmaslik; uchinchidan, qilgan yaxshiliklarni minnat qilmaslik; to‘rtinchidan, ota-ona yuziga tik qaramaslik; beshinchidan, agar ota va ona chaqirsalar, zudlik bilan huzurlariga kelish; oltinchidan, ota va ona bilan muloqotda yuzini teskari burmaslik; yettinchidan, agar gunohga sabab bo‘lmasa, nimaiki buyursalar, bajarish; sakkizinchidan, ota-ona bilan suhbatda yoki ular huzurida boshqalar bilan gaplashganda ovozini ko‘tarmaslik; to‘qqizinchidan, ota-ona roziligisiz, duolarisiz safarga chiqmaslik; o‘ninchidan, har doim ota-ona xursandligini ta’minlash payida bo‘lish; o‘n birinchidan, ota-onaga marhamatni ibodat deb bilish, ya’niki “Jannat onalar qadamining ostida” ekanligini unutmaslik. (Xusayn Voiz Koshifiy. “Futuvvatnomai sultoniy”. “Ahloqi muhsiniy”.–Toshkent, 2011-yil, 65-bet).
2-boshlovchi: Darhaqiqat, tarix zarvaraqlariga bitilajak “Sog‘lom ona va bola yili”ning mamlakatimiz tarixiga oltin harflar bilan yozilishiga shubha yo‘q.
1-boshlovchi: Bir jihati barchamizning ko‘nglimizni xushnud etadi: mustaqillik yillarida onalik va bolalikni muhofaza qilish bo‘yicha dadil odimlar tashlandi va bu yil sayin tobora mustahkamlanib boraveradi.
2-boshlovchi: Ha, tarixan qisqa davrda – 24 yilda Prezidentimiz Islom Karimov rahnamoligida millatimizning, xalqimizning nasl-nasabini tozalash yo‘lida ulkan, asrlarga tatigulik ishlar qilindi va bu ishlar yuksak samara bermoqda.
1-boshlovchi: Zero, mustaqil taraqqiyot yillarida amalga oshirilgan buyuk o‘zgarishlarning eng buyugi, ayni vaqtda eng murakkabi odamlar ongining, dunyoqarashining o‘zgargani, milliylikni tiklanganidadir.
2-boshlovchi: Binobarin, inson ongini, tafakkurini o‘zgartirish har qanday yirik inshootni qurishdan ko‘ra qiyinroqdir.
1-boshlovchi: El-u yurtimiz kelajagi nasl-nasabi toza, iligi to‘q, fikri teran, qat’iyatli yoshlar qo‘lida ekan, mamlakatimizda buyuk davlat bunyod etilishi va O‘zbekiston eng rivojlangan, qudratli davlatlar safidan o‘rin olishga qat’iy ishonamiz.
2-boshlovchi: Hozirgi navbat “Sog‘lom ona va bola yili”ga bag‘ishlangan bir qancha voqealarni o‘zida mujassamlashti-rilgan sahna ko‘rinishlariga.
Quyida keltirilgan voqealar o‘quvchilar tomonidan sahna ko‘rinishi sifatida namoyish etiladi.
Badnafs

Bir kishi tabibning oldiga kelib dedi:



  • Uch kundan beri bemorman, sira ishtaham yo‘q, bir ilojini qilmasang bo‘lmaydi.

Tabib uning tomirini ushlab ko‘rib, dedi:

  • Bugun qanday taom yeding?

  • Uch kecha-kunduzdan beri hech narsa yemayman hisob, – dedi bemor.

Tabib dedi:

  • Har holda, ozmi-ko‘pmi nimadir yegan bo‘lsang ham aytgin.

  • Yegan narsam og‘izga olishga ham arzimaydi, – dedi u.

  • Mayli, arzisa-arzimasa, nimadir og‘zingga tushgan bo‘lsa ham aytgin.

  • Obbo, qo‘ymading-da, – dedi bemor va yegan ovqatini gapirdi. – Sening yoningga kelayotgan edim, yo‘lda kallapaz do‘koni yonidan o‘tayotib, hidi dimog‘imga hush yoqdi. Kirib oltita kalla olib yedim, sen uchta deb hisoblayvergin. Keyin to‘rt botmon non yedim, sen ikki botmon faraz qil. Undan keyin ko‘nglim shirinlikni tusab qoldi, borib sakkiz botmon bodom holvasidan olib yedim. Sen to‘rt botmon deb hisoblagin. Muzdakkina narsaga ko‘nglim ketgan edi, borib yigirma botmon amiriy uzum olib yedim, sen o‘nta deb bilgin.

Bu so‘zlarni eshitib, hang-u mang bo‘lib qolgan tabib dedi:

  • Ana endi sen hisoblagin, men aytib beray: sen olti yil sarsom (miya yallig‘lanishi) kasaliga giriftor bo‘lasan, uch yil deb faraz qilgin. Undan keyin to‘rt yil diq (siqilish, ozish) kasaliga mubtalo bo‘lasan, sen ikki yil hisoblayvergin. So‘ng ikki ko‘zing ko‘r bo‘ladi, sen bir ko‘zim deb o‘ylagin, ikki oyog‘ing shol bo‘ladi, sen biri deb hisobla. Undan keyin ich og‘rig‘i kasaliga chalinib, shu kasaldan o‘lasan, qabrga qo‘yib, ustingga yuz eshakka yuk bo‘ladigan tuproq bostiradilar, sen ellik eshak deb faraz qilgin. Bor, senga javob.

Bu voqeadan shunday xulosa chiqarish mumkin: to‘g‘ri ovqatlanish va me’yorida yeyish salomatlik garovidir.


Tinchlik qadri

Bir podshoh ajamlik quli bilan birga kemaga mindi. Qul umrida dengizni ko‘rmagan va kemada safar qilish mashaqqatini chekmagan edi. U kemaga minishi bilanoq vahimaga tushdi, butun vujudiga qaltiroq turib, faryod urib yig‘lay boshlaydi. Kemadagilar qanchalik iltifot ko‘rsatib, tasalli bermasinlar, baribir uni ovutishdan ojiz qoldilar. Qulning bu ahvolini ko‘rib, podshohning kayfi buzildi. Biroq uni tinchitish uchun hech qanday chora topib bo‘lmadi. Ittifoqo, kemada bir donishmand bor edi. U podshohga dedi:



  • Agar ijozat etsangiz, men uni tinchitishning chorasini qilaman.

  • Basharti shunday qilsang, bizga nihoyatda zo‘r lutf-u marhamat etgan bo‘lasan, - dedi podshoh.

Donishmand qulni dengizga tashlab yuborishni buyurdi. Qul bir necha bor cho‘kib, qalqdi. Shundan keyin uning sochidan tutib, kemaga yaqin keltirdilar. Qul ikki qo‘li bilan kemaga yopishib, jon holatda unga chiqdi-yu, miq etmay kemaning bir burchagida o‘tirdi. Podshoh bu holdan taajjubda qolib, donishmanddan:

  • Bunda qanday hikmat bor – deb so‘radi.

Donishmand javob berdi:

Bu odam dengizga g‘arq bo‘lish mashaqqatini boshidan kechirmagani sababli kemadagi tinchlik va salomatlikning qadrini bilmadi. Musibatga giriftor bo‘lmagan odam tinchlik-salomatlikning qadriga yetmaydi.


Sahna ko‘rinishidan so‘ng maktabning iqtidorli o‘quvchilari tomonidan tayyorlangan musiqiy dastur namoyish etiladi.

1-boshlovchi: O, ota makonim,

Onajon o‘lkam,

O‘zbekiston, jonim to‘shay soyangga.

Senday mehribon yo‘q,

Seningdek ko‘rkam,

Rimni alishmasman bedapoyangga.


2-boshlovchi: Bir go‘sha suv bo‘lsa, bir go‘sha qirlar,

Qancha yurtni ko‘rdim, qancha taqdirlar.

Qayga borsam suyab, boshni tik tut deb,

Tog‘laring izimdan ergashib yurar.


1-boshlovchi: Ko‘rdim suluvlarning eng faranglarin,

Yo xudbinlar yo bir sodda kasman men:

Parijning eng go‘zal restoranlarin,

Bitta taqdiringa alishmasman men.


2-boshlovchi: Na gapga ko‘nayin,

Na til bilayin,

Ko‘zdan uyqu qochdi, dildan halovat.

Uch kunda sog‘insam nima qilayin?..

Chala qolar bo‘ldi hamma sayohat.
1-boshlovchi: Bildimki, baridan ulug‘im o‘zing,

Bildimki, yaqini shu tuproq menga.

Bahorda Baxmalda tug‘ilgan qo‘zing

Arab ohusidan azizroq menga.


2-boshlovchi: Sen bilan o‘tgan har kun bayram-bazm,

Sensiz bir on qolsam rahmim keladi.

Seni bilganlarga qilaman ta’zim,

Seni bilmaslarga rahmim keladi.


1-boshlovchi: 2016-yil “Sog‘lom ona va bola yili”ga bag‘ishlangan “Sog‘lom ona va bola – mamlakatimiz tayanchi” deb nomlangan tadbirimiz o‘z nihoyasiga yetdi.
2-boshlovchi: Barchangizning o‘qish va ishlaringizga muvaffaqiyatlar tilab qolamiz. Xayr, salomat bo‘ling.

Foydalanilgan adabiyotlar:


  1. I.Karimov. “Asosiy vazifamiz – jamiyatimizni isloh etish va demokratlashtirish, mamlakatimizni modernizatsiya qilish jarayonlarini yangi bosqichga ko‘tarishdan iborat”. Prezident I.Karimovning O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi qabul qilinganining 23 yilligiga bag‘ishlangan tantanali marosimdagi ma’ruzasi. Ma’rifat, 2015-yil. 6-dekabr. №98, 1-3, 4-5-betlar.

  2. A.Mavrulov. “Ayolini, farzandini ardoqlagan ayol”. Ma’rifat, 2016-yil. 6-yanvar. №2, 7-8-9-betlar.

  3. “Sog‘lom avlod-bizning kelajagimiz”. T.: Abu Ali ibn Sino nomidagi tibbiyot nashriyoti, 2000-yil.

  4. “O‘zbekiston adabiyoti va san’ati”. 2015-yil. 11-dekabr, №50.

  5. M.Hazratqulov. “Nasl-nasabi toza avlod”.




Katalog: files
files -> Amerika qo'shma shtatlari (aqsh)
files -> Jahon qishloq xo’jaligiga umumiy ta’rif
files -> O‘zbekistonda Oziq-ovqat dasturini amalga oshirishning muhim zaxiralari
files -> O`zbekistonning eng go`zal va betakror makonlaridan biri bu Farg`ona vodiysidir. Iqlim sharoiti, geografik joylashuvi, tabiiy boyliklari kabi qator xislatlariga ko`ra Farg`ona qadimdan e'tibor qozonib kelgan
files -> O‘rta asrlar Sharq allomalari va mutafakkirlarining tarixiy merosi, uning zamonaviy sivilizatsiya rivojidagi roli va ahamiyati
files -> Valyutani tartibga solish to'G'risida o'zbekiston Respublikasi Qonuniga o'zgartishlar va qo'shimchalar kiritish haqida
files -> Vazirlar Mahkamasining 1994 yil 13 apreldagi 206-son qarori bilan tasdiqlangan
files -> Garov to'G'risidagi o'zbekiston respublikasi qonuniga o'zgartishlar va qo'shimchalar kiritish haqida
files -> Ipoteka to'G'risida qonunchilik palatasi tomonidan 2006 yil 28 iyunda qabul qilingan Senat tomonidan 2006 yil 25 avgustda ma'qullangan

Download 42.59 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
davlat pedagogika
o’rta maxsus
axborot texnologiyalari
nomidagi toshkent
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
navoiy nomidagi
samarqand davlat
ta’limi vazirligi
toshkent axborot
nomidagi samarqand
guruh talabasi
toshkent davlat
haqida tushuncha
Darsning maqsadi
xorazmiy nomidagi
vazirligi toshkent
Toshkent davlat
tashkil etish
Alisher navoiy
Ўзбекистон республикаси
rivojlantirish vazirligi
pedagogika universiteti
matematika fakulteti
sinflar uchun
Nizomiy nomidagi
таълим вазирлиги
tibbiyot akademiyasi
maxsus ta'lim
ta'lim vazirligi
bilan ishlash
махсус таълим
o’rta ta’lim
fanlar fakulteti
Referat mavzu
Navoiy davlat
haqida umumiy
umumiy o’rta
fanining predmeti
Buxoro davlat
fizika matematika
malakasini oshirish
universiteti fizika
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
jizzax davlat
tabiiy fanlar