O`zbekiston respublikasi sog`liqni saqlash vazirligi u. X. Xasanov fuqaro muhofazasi va tibbiy xizmati



Download 5.01 Mb.
bet12/36
Sana11.01.2017
Hajmi5.01 Mb.
1   ...   8   9   10   11   12   13   14   15   ...   36

MAJMUAVIY ZAHARLANGAN O'CHOQNING QISQACHA TAVSIFI

Dushman ixtiyorida yadroviy, kimyoviy va bakteriologik (biologik) va boshqa hujum qilish vositalarining bo'Iishi, unga bir vaqtning o'zida yoki ma'lum ketma-ketlikda bir necha ommaviy qirg'in qurollaridan foydalanishga imqon yaratadi. Ommaviy qirg'in qurollarini quyidagi omixta holida qo'llash ehtimoli mavjud: yadroviy va kimyoviy qurollar, yadroviy va bakteriologik (biologik) qurollar, yadroviy, kimyoviy va bakteriologik (biologik) qurollar. Undan tashqari ommaviy qirg'in qurollarini turli odamdagi qurollar bilan birgalikda qo'llash ehtimoli ham yo'q emas.

Majmuaviy zararlangan o'choq (MZO') - bu shunday hududki, undan dushman tomonidan bir vaqtda yoki ma'lum ketma-ketlikda qo'llanilgan ommaviy qirg'in qurollari yoki boshqa hujum qilish vositalari ta'sirida, qutqaruv shoshilinch tibbiy yordam ko'rsatish va falokat-ta'mirlash ishlarini olib borishga olib keladigan sharoit vujudga keladi.

Majmuaviy zararlangan o'choq biron-bir ommaviy qirg'in qurollari ta'sirida yo`zaga kelgan umumiy va tibbiy sharoitga nisbatan murakkab sharoitligi bilan ko'zga tashlanadi. Masalan, zamonaviy zaharlovchi moddalarning yuqori darajadagi zaharli xususiyati, ularning odamlarga qisqa vaqt ichida ta'sir o'tqazishi, qisqa muddat ichida barcha, jumladan tibbiy tadbirlarni amalga oshirishni talab qiladi. Boshqa tomondan nazar tashlanadigan bo'lsa, dushman tomonidan ishlatilgan bakteriologik (biologik) qurolni o'z vaqtida aniqlash, ularning ta'sir etish chog'ida mavjud bo'lgan pinhoniy davrning borligi, ayrim tadbirlar (bemorlarni aniqlash, ularni shifoxonaga joylashtirish) amallarini kechroq bajarishga imqon yaratadi.

Ommaviy qirg'in qurollarining jihatlaridan kelib chiqqan holda, fuqarolar muhofazasi tibbiy xizmati faoliyatini amalga oshirishni tekzkor yordam talab qiladigan u yoki bu qurollardan zararlanishga yo'naltirish maqsadga mavofiq bo'ladi. Aytarli darajadagi murakkab sharoit, dushman tomonidan yadroviy va kimyoviy qurollarni qo'llanilgan taqdirda ko'zga tashlanadi. Bunga sabab shuki, ayni o'choqda yadroviy va kimyoviy qurollar bilan zararlangan ko'pchilikka tezlik bilan tibbiy yordam ko'rsatish kerak bo'ladi. Undan tashqari yong'inlarning kelib chiqishi, vayronagarchiliklar, hududning radiatsiyaviy va kimyoviy zararlanishi, shikastlanganlarni qidirib topish, ularga tezkorlik bilan tibbiy yordam berishni, qutqaruv amallarini bajarayotgan vaqtda shaxsiy himoya vositalaridan foydalanishni keskin ravishda qiyinlashtirib yuboradi.

Inson tanasiga turli qurollarning hamda biron-bir qurolning turfa shikastlash xususiyatiga ega bo'lgan omillarning ta'sir etishi tufayli murakkab xususiyatli shikastlanishlar kelib chiqadi. Bir qurol ta'sirida vujudga kelgan shikastlanish boshqa qurol orqali kelib chiqqan shikastlanishning kechishini og'irlashtirib yuboradi. Murakkab shikastlarning bunday jihatlari «o'zaro og'irlashtirish alomatlar majmuasi» deb ataladi. Masalan, nurlanish dardi tananing himoyalanish xususiyatlarini pasaytiradi. Bunday hollarda bakteriologik qurol ta'sirida kelib chiqqan shikastlanishlar tashxis va davolanish jarayonini murakkablashtiradi. Ayni paytda, yuqumli kasalliklar nafaqat nurlanish betobligini og'irlashtiradi, balki yaralar va kuygan joylarning bitib ketishini orqaga suradi. Undan tashqari, turli jarohatlanishlar va kuyishlar, zararlangan kimsaning tanasiga bakteriologik (biologik) va zaharlovchi kimyoviy moddalar tushishiga qo'shimcha yo'llarni ochib beradi.

Yuqori darajadagi zaharlovchi kimyoviy moddalar zarin, VX, iprit bilan zararlanish bemorlar ahvolini keskin holda yomonlashtiradi.

Shunday qilib, murakkab zararlangan o'choqning vujudga kelishi keskin ravishda yo'qotishlarning (jumladan, sanitar) ortishi, shikastlanganlarga tibbiy yordam ko'rsatishni, ularni zararlangan hududdan ko'chirish jarayonini, shikastlanishlarning kechishini hamda shikastlanganlarning davolash jarayonini og'irlashishiga olib keladi.



XULOSA

Favqulodda vaziyat sabablari turlarini o`rganish. Ishlab chiqarish ob`ektlarida sodir bo`lishi mumkin avariya va katastrofalar turlari tartibi xususiyatlarini o`rganish. Ommaviy qirg`in qurollarining ta`sirini o`rganish. Ularni oqibatida sodir bo`lishi mumkin bo`lgan sanitary yoqotishlar o`chog`ini taktik baholash tartibini o`rganish. Vrachlik kasbida muhim omildir. Tabiiy ofatlarda favqulodda vaziyatlarda fuqarolar muhofazasining kuchi va vositalarini shoshilinch bajarishi zarur bo`lgan vazifalar mutaxasisslar harakat doirasini boshqarish, qutqarish, tibbiy yordam ko`rsatish tizimining asosini tashkil qiladi.

Favqulodda vaziyat avariya va katastrofalarni oldini olish ishlarida tashkilotlarda bajarilishi zarur bo`lgan vazifalarni aniqlash ularni tinch-totuv davrida fuqarolar muhofazasi favqulodda vaziyat markazi tomonidanko`rsatilgan qo`llanmalar rejasi asosida bajarish hozirgi zamon talabi ekanini har-bir mutaxasiss, har bir rahbar xodim aniq bilishiga erishish uni amalda qo`llay olishiga amin bo`lish mamlakatni yakdil tayyorligini ta`minlashga imqon beradi.

Favqulodda vaziyat o`choqlarini tibbiy taktik baholash har bir bo`lajak vrach uchun kasbiy zarurat bo`lmog`I kerak. Shuning uchun ham favqulodda hodisalardan himoyalanishda tibbiy himoyalanish etakchi bo`lmog`I zarur.

Bu boradagi bilimlarni kelgusi darslarda to`ldirish dastur rejasi asosida o`rganiladi.

Mustaqil tayyorlanish jarayonida quyidagilarni bilish kerak:

- Favqulodda vaziyatda sodir bo`lgan jabrlanish o`chog`lariga to`g`ri va aniq tibbiy taktik baho berish

- Jabrlanish o`choqlarida o`tkaziladigan tadbirlarning turlarini aniqlash

- Zamonaviy urushda ifloslovchi, zaharlovchi moddalarning o`ziga xos xususiyatlari va odam organizmiga ta`sirini baholash

Mustaqil ish jarayonida bajariladigan ishlar: Ommaviy qirg`in qurollariga tavsif berish. Jabrlanish o`chog`iga kimyoviy, radioaktiv, bakteriologik ifloslanish darajasining tavsifi. Radiosion, kimyoviy va bakteriologik holatlarni baholash usullari. Sanitar yoqotishlarni aniqlash.

Nazorat savollar

1.Yadroviy qurollar to`zilishlari to`g`risida tushuncha

2. Yadroviy qirg`I qurollarning shikastlovchi omillari, ularning qisqacha tavsifi.

3.Yadroviy zararlangan o'choq tushunchasi, uning tavsifi.

4.Fuqarolar muhofazasi tibbiy xizmatining tuzilmalari zararlangan o'choqda faoliyat ko'rsatish sharoitlari.

5.Hududning radiatsiyaviy zararlangan qismlarining tavsifi.

6.Kimyoviy qurol va kimyoviy zararlangan o'choq tushunchalari.

7.Zaharlovchi kimyoviy moddalarning guruhlari va ularning odamlarga ta'sir etish jihatlari.

8.Bakteriologik qurol va bakteriologik zararlangan o'choq tushunchalari.

9.Bakteriologik qurolni ishlatishning asosiy usullari.

10.Bakteriologik qurolning jihatlari.


«Aylana stol» usuli.

Ushbu usul talabalarning joriy bilimlarini baholash bilan birga mavzuni mustahkamlash uchun ham qo`llaniladi. Guruh ikkitadan kichik guruhlarga bo`linadi. Har bir kichik guruhga oq qog`ozga savol beriladi va bir ikki minut ichida javob variantlari yozilishi kerak bo`ladi. So`ngra qog`oz keying kichik guruhga o`zatiladi va boshqa guruhdan varaqalar olinadi. Shunday qilib har bir kichik guruhga o`qituvchi tomonidan 1 tadan savol berib uni stol bo`ylab aylantiradi. 6 tа kichik guruhga 6 tа savol beriladi. Agar 6 ta savolga to`g`ri javob berilsa «5» bахо, 5tа savolga to`g`ri javob berilsa «4» bахо, 4 tа savolga to`g`ri javob berilsa , «3» bахо qo`yiladi.



Savol: Hozirgi zamon yadro qurollarining turlari
Javob: Hozirgi zamon ma`lumotlariga ko`ra yadro qurolining 4 xili ma`lum: 1) atom bombasi; 2) vodorod bombasi; 3) neytron bombasi; 4)lazer bombalari.
Savol: Yadroviy portlashning shikastlovchi omillariga nimalar kiradi?
Javob: 1) portlash to`lqini; 2) yorug`lik nurlanishi; 3) ionlovchi nurlanish; 4) radiofaol guruh; 5) elektr kahrabo impulslari; 6)kuchli harorat.
Savol: Portlash to`lqini qanday shikastlanishlarni keltirib chiqaradi?
Javob: - yengil shikastlanishlar ortiqcha bosim 20-40 kPa gat eng bo`lganida kelib chiqadi. Bularga engil lat yeyish, qonto`ziya, bo`g`imlarning chiqishi kiradi;

- O`rtacha og`irlikdagi shikastlanish ( eshitish a`zolarining shikastlanishi), qo`l-oyoqlarning kuchli chiqishi, suyaklarning sinishi, burun va quloqlardan qon ketishi;

- Ortiqcha bosim 40-60 kPa bo`lganida namoyon bo`ladi;

- Og`ir shikastlanishlar ( ko`pchilik jarohatlar, butun tananing kuchli qonto`ziyasi, qo`l-oyoqlarning sinishi, ichki a`zolarning shikastlanishi) ortiqcha bosim 60-100 kPa gat eng bo`lganida ko`zatiladi;



Savol: Neytronlar guruhlarini aytib bering.

Javob: Neytronlar quvvatiga ko`ra shartli quyidagi 9 ta guruhga ajratiladi:

  1. Ultra sovuq-quvvati 10-7ev gacha

  2. Juda sovuq- quvvati 10-7-10-4 ev oralig`da;

  3. Sovuq-quvvati 10-4-5x 10-3 ev chegarasida;

  4. Iliq- quvvati 5x 10-8-0,5 ev orasida;

  5. Rezonansli – quvvati 0,5-104ev darajasida;

  6. Oraliq – quvvati 104-105 ev kenglikda;

  7. Tezkorlar – quvvati 105-108 ev oralig`da;

  8. Yuqori quvvatlilar – quvvati 108-1010 ev atrofida;

  9. Relyativistlar – quvvati 1010 ev darajada.


#Tirik jonzotlarga keskin tasir etuvchi yadro quroli omillari?

1) 4 ta

1) 5 ta

1) 6 ta

1) 7 ta

1) 8 ta

#Yirik quvvatga ega bo’lgan yadro quroli trotil ekvivalenti?

1) 500 KT

1) 500 T

1) 500 MT

1) 500 KG

1) 500 GR

#Zarb to’lqinining asosi nimaga bog’liq?

1) Ortiqcha bosimga

1) Portlash turiga

1) Portlash vositasiga

1) Yadro quroli turiga

1) Barchasiga

#Ortiqcha bosim qanday birlikda belgilanadi?

1.kPa

1.kg

1.m/s

1.grey

1.rad

#Yengil darajada zararlanish yadro qurolining qanday ortiqcha bosimida sodir bo’ladi?

1.20-40 kPa

1.10-20 kPa

1.5-10 kPa

1.60 kPa

1.80 kPa

#Og’ir darajada zaralanish yadro qurolining qanday ortiqcha bosimida sodir bo’ladi?

1.60-100 kPa

1.40-60 kPa

1.20-40 kPa

1.10-20 kPa

1.5 mPa

#Zarb to’lqinidan shikastlanish darajalari?

1.4 ta

1.3 ta

1.5 ta

1.6 ta

1.8 ta

# Yadro quroli havoda portlaganda hosil bo’lgan ,,bulutning’’ tarqalishi?

1.20 km gacha

1.10 km gcha

1.5 km gacha

1.2 km gacha

1.500 m gacha

#Alfa zarralarining havoda tarqalishi va tirik organizmga kirishi?

1.10 sm - 0.1mm

1.10 sm -0.3 mm

1.20sm-0.3mm

1.25sm-0.4mm

1.25sm-0.5mm

#Alfa zarralarining eng kuchli tasiri namoyon bo’ladi

1.Organizm ichiga tushganda

1.Teriga tushganda

1.Ko’zga tushganda

1.Jarohat yuzasiga tushganda

1.Hamma javob to’gri

#Betta zarralarining havoda tarqalishi va tirik organizmga kirishi?

1.20m-7mm

1.10m-10mm

1.20m-10mm

1.30m-15mm

1.40m-20mm

#Yadro quroli portlashda hosil bo’lgan zarrachalarning

xalqaro va maxsus birliklar sistemasidagi ekspididsion miqdori birligi?

1.kl/kg-R

1.A/kg –gr

1.Gr-Rad

1.Bk-Kyu

1.J/kg-mr

#Zarrachalarning yutilgan miqdori birligi?

1. Gr-Rad

1.A-rad

1.Rad –Retgin

1.Bk-Kyuri

1.kPa-P/k

# Zarb to’lqiniga yadro quroli ichki energiyasining sarflanishi?

1.50%

1.25%

1.40%

1.10%

1.70%

#Yorug’likdan nurlanishga yadro quroli ichki energiyasining sarflanishi?

1.35%

1.20%

1.40%

1.10%

1.70%

#Yorug’likdan nurlanishning tarqalish davomiyligi

1.10-20s

1.30-40 s

1.50-60 s

1.1-2 min

1.5-30 min

#Yorug’likdan nurlanishning tarqalishi doirasi quyidagilarga bog’liq?

1.Quvvati, turi,

1.Portlash joyi, infraqizil nurlarga

1.Yadro quroli tashuvchi vositasi,aholi soniga

1.Nurlar va yadro quroli turiga

1. To’g’ri javob yo’q

#Yorug’likdan nurlanishning o’lchov birligi?

1.Kal/sig

1.kPa

1.Grey

1.Renton

1.Pad

#Ionlashtiruvchi nurlanishning mehnat faoliatiyani susaytiradigan bir martalik miqdori?

1.50R

1.100 R

1.75 R

1.150 R

1. 200 R

#Ionlashtiruvchi nurlarning mehnat faoliyatini susaytirmaydigan miqdori bir oyda

1.100 R

1.75 R

1.150 R

1.200 R

1. 250 R

#Ionlashtiruvchi nurlar ta’sirida organizmda quyidagi o’zgarishlar kelib chiqadi.

1.Nur kasalligi

1.Qalqonsimon bezning shikastlanishi

1.Suyak ko’migining shikastlanishi

1.Gonadalarning zararlanishi

1.Qalqonsimon bez ,gonada va suyaklarning shikastlanishi

#Atrof-muhit radiofoal nurlar bilan zararlangan hisoblanadi.nur miqdori

1. 0.5P/soat

1. 5 P/soat

1.10 P/soat

1.20 P/soat

1.50 P/soat

#Radiafaol nurlarga yadro quroli ichki energiyasining necha foizi sarflanadi?

1 10

1. 20

1. 30

1. 40

1. 50

#Radiafaol nurlar bilan predmedlar,suv ,oziq- ovqat mahsulotlari,tana sirti, kiyim-kechak, va boshqalarni zararlanish darajasi belgilanish birligi?

1.mP/soat

1.mP/sek

1.P/sutka

1.A/kg

1.Gr/sek

#Yod izotoplarini eng ko’p yig’ich organi

1.Qalqonsimon bez

1. Suyak ko’migi

1.Jigar

1.Suyaklarda

1.Muskul to’qimasida

#Stronsiy va bariy izotopini eng ko’p yig’ich organi?

1.Suyak

1. Qalqansimon bez

1.Jigarda

1.Buyraklar va o’pkalar

1.Teri va muskullarda

#Molibden va lantanoidlarni eng ko’p yig’uvchi organ?

1.Jigar to’qimasi

1.Buyraklarda

1.Tanalarda

1. Suyak to’qimalarida

1.Qalqonsimon bezda

#Radiofaol moddalar bilan zararlanish sezgirligini pasayish tartibi?

1.Limfatik to’qima,limfatik tugun,taloq ,suyak to’qimasi,jinsiy hujayralar

1.Suyak to’qimasi,linfatik to’qima ,jinsiy hujayralar,taloq

1.Jinsiy hujayralar,taloq,qalqansimon bez,jigar to’qimasi

1.Jigar to’qimasi,suyak ko’migi,taloq,muskul to’qimasi

1.Taloq,jigar to’qimasi,jinsiy hujayralar

#Elektromagnit inpulslar eng kuchlii namoyon bo’lishi portlashning ………….turida namayon bo’ladi?

1.Havoda

1.Yer yuzida

1.Yer ostida

1.Suv sathida

1.Hamma javob to’gri

#Yadroviy zararlanish o’choqlari buzilishiga qarab quyidagi turlarga bo’linadi?

1.4 ta

1.3 ta

1.5ta

1.6 ta

1.7ta

#Yadro quroli to’liq buzilishi hududi tashqi chegarasida ortiqcha bosim va kirib boruvchi radiatsiya?

1.50 kPa -500p

1.40 kPa-400aP

1.30 kPa300P

1.20 kPa-200P

1.10kP-100P

#Yadro quroli to’liq buzilish hududida FM tuzilmalari ishlash tartibi?

1.Qisman SD

1.SD va BTYOKO

1.BTYOKO va MTYOKB

1.MTYOKB va MTYOKO

1.ERG

#Kuchli buzilish hududida ortiqcha bosim?

1.50 kPa -30kPa

1.40 kPa-20 kPa

1.30 kPa20 kPa

1.20kPa-10kPa

1.10kPa va undan kam

#Kuchli buzilish hududida kim faoliyat ko’rsatadi?

1.QQG

1.SD

1.BTEYOKO

1.MTEYOKO

1MTYOKB

#O’rtacha buzilishi hududida ortiqcha bosim

1.30-20 kPa

1.70-80kPa

1.60-50 kPa

1.40-50 kPa

1.90-100kPa

#O’rtacha buzilish hududida faoliyat ko’rsa tuvchi guruhlar?

1.QQG,SD

1.SD,-BTYOKO

1.BTYOKO-MTYOKO

1.MTYOKO-MTYOKB

1.SD-MTYOKO

#Kuchsiz buzilish hududida faoliyat ko’rsatuvchi tuzilmalar?

1.SD-BTYOKO

1.QQT-MTYOKB

1.QQT-MTYOKO

1.ERT-MTYOKO

1.Tuzilmalar faoliyat ko’rsatmaydi

#To’liq buzilish hududida yo’qotishlar qaytmas va sanitar foiz hisobida?

1.80-10

1.70-20

1.60-30

1.50-50

1.40-20

#Kuchli buzilish hududidagi yuqotishlar qaytmas va sanitar foiz hisobida?

1.35-15

1.30-20

1.50-30

1.10-10

1.2525

#O’rtacha buzilishi hududidagi yo’qotishlar qaytmas va sanitar foiz hisobida?

1.30-10

1.50-30

1.40-20

1.20-20

1.10-30

#Kuchsiz buzilish hududida yo’qotishlar sanitar foiz hisobida?

1.15

1.25

1.30

1.35

1.50

#Yadro o’chog’i tafsifini bilish FMTX boshlig’iga quyidagilar uchun kerak

1.Sanitar yo’qotishlar hisobi,kerakli kuch va vositalar miqdori,tuzilmalar faoliyatini tashkillashtirish uchun

1.Kerakli aftomobillar soni,o’choqda ishlash tarkibi,kasallarga birinchi tibbiy yordam ko’rsatish uchun

1.Malakali va maxsus tibbiy yordamni tashkili uchun

1.FM va FMTX boshlig’iga to’g’ri axborot berish uchun

1.Javoblarning barchasi to’g’ri

#Radiofaol iz quyidagilarga bog’liq?

1.Portlash quvvati,shamol yo’nalishi,joyning relefi

1.Yadro quroli turi,shamol tezligi

1.Ajralgan energiya ,tashuvchi vosita turi,meteriologik holat

1.Izotermiyaga,yashirinishga,himoya vositalarga

1.To’g’ri javob yo’q

#Gamma nurlar organizmga qaysi yo’llar orqali tushadi?

1.To’siq yo’q

1.Oziq- ovqat mahsuloti orqali

1.Teri va jarohat orqali

1.Suv va oziq- ovqat mahsulaotlari orqali

#Radiafaol iz quyidagi hududlarga bo’linadi?

1.Kuchsiz ,kuchli,xafli ,o’ta xafli

1.Kuchli, o’rtacha, og’ir, xavfli

1. Engil, o’rtacha og’ir ,o’ta og’ir

1. Kuchli, to’liq, butkul ,batamom

1.Salomatlikka zararsiz,o’ta zararli,o’ldiruvchi

#Radiofaol izni necha foizini A-hudud tashkil etadi?

1.70-80

1.10-20

1.20-30

1.40-50

1.50-60

# Radiofaol izni necha foizini B,V,G hududlar tashkil etadi?

1.10-15dan

1.15-20 dan

1.20-25 dan

1.30-40 dan

1.20-30 dan

#BTYOKO yoyishda ionlashtirubchi nurlar quvvati nechadan oshmasligi kerak?

1.0.5 P/soat

1.0.5P/min

1.0.5P/sek

1.5P/soat

1.10P/soat

# Kimyoviy zaharlovchi moddalarning toksikologik tasnifiga ko’ra guruhi?

1.6ta

1. 4 ta

1.3 ta

1.5 ta

1.8 ta

#Nervlarni falajlovchi zaharlovchi moddalar?

1.Zarin ,zaman,vi-iks gaz

1.Fosfor organic moddalar,si-es

1.Sianid kislotasi,fosgen,zarin

1.DLK.si-es, Bi-zed

1.Barchasi

#Teri orqali so’rilib ta’sir qiluvchi zaharlovchi moddalar

1.Iprit,azotli iprit,lyuizit

1.Zarin,zoman,Cu-es

1.DLK ,xlorsian,

1.Fosgen,difosgen,ammiak

1.Ortaxlorbenzolmalonodinitril,xlorvinildixlorarsin

#Umumiy zaharlovchi moddalar?

1.Sianid kislotasi,xlorsianan

1.Zarin,zoman,vi-iks gazlari

1.Fosgen,difosgen,xloratsetofenon

1.Bi-zed,DLK

1.To’g’ri javob yo’q

#Psixokimyoviy ta’sirga ega bo’lgan zahazlovchi moddalar?

1. Bi-zed,DLK

1. Fosgen, iprit,,azotli iprit,

1.Difenilaminoxlorarsin,difenilaminosianarsin

1. Ortaxlorbenzolmalonodinitril,xloratsetofenon

1.Zarin,binar,FOM,lyuizit

#To’rg’un bo’lmagan zaharlovchi moddalar?

1. Sianid kislotasi,xlorsian, fosgen,difosgen

1. Zarin,zoman,Bi-iks gazlari

1. Iprit lyuizit,difenilsianarsin

1.Teri orqali suriluvchi moddalar

1.Barcha zaharlovchi moddalar

#Toksikologik guruhdagi qaysi guruhlar o’ldiruvchi hususiyatga ega?

1.1-4 gr

1.1-2gr

1.2-3-4gr

13-4-5 gr

1.5-6 gr

#Shaxsiy tarkibni vaqtinchalik faoliyatini to’xtatuvchi toksikologik guruhlar?

1.5-6gr

1.1-2-3gr

1.2-3-4-5gr

1.1,3gr

1.4-5gr

#Sekinlik bilan ta’sir qiluvchi zahrlovchi moddalar?

1.Azotli,oltingugurtli iprit, fosgen,difosgen,

1. Zarin,zoman,sianid kislota

1.Xlorpikrin,adamsit,xloratsetofenon

1.DLK,Bi –zid

1.Si-es,zarin,zoman,binar FOM

#Har qanday metereologik holatda qo’llasa bo’ladigan va organizmga barcha yo’llar bilan kiradigan zaharlovchi moddalar?

1.Nervlarni falajlovchi ZM

1. Teri orqali so’riluvchi moddalar ZM

1.Bo’g`uvchi ZM

1.Umumiy zahalovchi xususiyatli ZM

1.Psixokimyoviy ZM

#Nervlarni falajlovchi ZM asosini nima tashkil etadi?

1.5 valementli fosfor

1.3- valementli azot

1.3- valementli margimush

1.Uglervod

1.Xlor va uning birikmalari

# Nervlarni falajlovchi ZM strukrura jihatidan …ga o`xchaydi

1.atsetilxolinetsteraza

1.Sitoxromoksidaza

1.Lipaza

1.Suksinatdegidrogenaza

1.To`g`ri javob yo`q

#Nervlarni falajlovchi ZM ning ta`sir mexanizmi

1. atsetilxolinesterazani bloklash,xolinoreseporlarga va markaziy ta`siri,

1. Sitoxromoksidazani bloklaydi, temirin bloklaydi

1.Katensin, gistidinni bloklaydi

1.Atsetilxolinni bloklaydi

1.NAD va NAD-F ni bloklaydi

#Kimyoviy zararlanish o`chog`i ko`lami quyidagilarga bog`liq.

1.Kimyoviy modda turi, qo``llash vositasi, .meteriologik holat,joy relefi,

1.Kimyoviy modda miqdori, shamol tezligi, inversiya, himoyalanganlik.

1. Kimyoviy raketa, shahar joylari, aholi ishlaydigan joy

1.Konveksiya, inversiya izotermiya

1.Barchasi to`g`ri

#FOM bilan zararlanish darajalari nimaga bog`liq?

1.Zahar miqdoriga, ekspozitsiyasiga, organism holatiga.

1.Qo`llash vositasi, meteriologik holatiga, kirish yo`liga.

1.Qishda qo`llanishi, nafas olish orqali tushishiga.

1.Shamol yo`nalishi, qo`llash vositasiga,

1.Zaharlovchi moddaning turg`unligiga,turi, shamol yo`nalishiga

#FOM bilan zararlangandagi yetakchi simptomlar.

1.Ko`z qorachig`ini keskin torayishi, ko`krakdagi siqilish,uzoqdan ko’rishni pasayishi.

1.Ko`z qorachig`ini kengayishi, shapko`rlik, terlash

1.Bosh og`rishi, ko`z soqqasi og`rishi, bronxospazm

1.Ko`ngil aynishi, qusish, ich ketish

1.Yo`tal, ko`ngil aynishi, qon bosimi oshishi

#FOM bilan zararlanganda belgilar yo`qolishi(yengil darajasi)

1.3-5sutka

1.5-6sutka

1.7-8sutka

1.10-12sutka

1.15sutkagacha

#Yengil darajada FOM bilan zararlanishda birinchi yordam

1.Antidot berish, qisman sanitar ishlov berish,shaxsiy himoya vositalarini ishga solish

1.Sun`iy nafas berish, yurakni tashqi massaj qilish, qusishga qarshi vosita berish.

1.To`liq sanitar ishlov berish, tomirlar orasiga suyuqlik yuborish, kishlorod berish

1.Yordam bermasdan BTYOKO ga evakuatsiya qilish

1.Shokka qarshi vosita, dipiroksim yuborish

#FOM bilan zararlanish o`rtacha og`ir darajasining asosiy belgisi?

1.Bronxospazm,bronxoreya,aloxida muskullar fibrillatsiyasi

1.Mioz,midriaz,qon bosimining keskin oshishi

1.Qusish ,ich ketish

1.Taxikardiya,psixoz,diareya

1.Vaqti-vaqti bilan hushdan ketish,qon bosimining keskin pasayishi

# FOM bilan zararlanishi og`ir darajasining asosiy yetaklovchi simptomlari?

1.Talfasa, xush yo’qotish

1. Midriaz,,bronxospazm,astma xuruji

1.Taxikardiya,gipertonik kriz,ich kitish

1.Nafas tezlashishi,o’pka shishishi,ichdan qon ketishi

1.Akkomodatsiya spazmi,mioz,gipertermiya

#FOM bilan zaharlanish og’ir darajasi necha fazada kechadi?

1.2ta

1.3 ta

1.4ta

1.5ta

1.6 ta

#FOM bilan zararlanishda (ingalatsiyon yo’l bilan) qaysi belgi keyinroq kuzatiladi?

1.Talvasa

1.Mioz

1.Midriaz

1.Muskullar fibrillatsiyasi

1.Nafas olish markazi falaji

# Teri orqali FOM bilan zaharlanganda quyidagi belgi namoyon bo’ladi?

1.Lokal muskullar fibrillyar tortishuvi

1.Mioz

1.Midriaz

1.Bronxospazm

1.Terida yara paydo bo’ladi

#FOM bilan peroral zararlanganda quyidagi belgi kuzatilmaydi?

1. Mioz

1. Bronxospazm

1.Gipertoniya

1.Talvasa

1.Hushdan ketish

#FOM bilan zaharlanganda antidot qayerdan olinadi?

1.Shaxsiy doridondan

1.Sanitar sumkadan

1.Feldsherlik to’plamidan

1.Maxsus yordam to’plamidan

1.MTYOKB dan

#Teri orqali so’rilib ta’sir qiluvchi zaharlovchi moddalarning organizmga tushish yo’llari?

1.Barcha yo’llar

1.Faqat teri orqali

1.Teri va nafas yo’llari orqali

1.Jarohat va kuyish yuzasi orqali

1.Nafas va peroral yo’l

#Teri orqali so’rilib ta’sir qiluvchi zaharlovchi moddalar zararlanish darajalari?

1.3ta

1.2 ta

1.4ta

1.5 ta

1.6 ta

#Teri surilib tasir qiluvchi zaharlovchi moddalar bilan zararlanish bosqichlari?

1.5ta

1.2 ta

1.3 ta

1.6ta

1.7 ta

#Iprit bilan zaharlanish xususiyati

1.Yashirin davr , asta –sekin rivojlanish, uzoq davom etishi.

1.Nafas yo`llari bo`g`ilishi, vezikulalar bo`lishi, ichdan qon ketishi

1.Tez rivojlanish ,xush yo’qolishi,bronxopnevmoniyalar

1.Gipertoniya,giperkopiya,gipertermiya

1.Yurakning to’xtab qolishi ,defekatsiya,oliguriya

#Umum zaharlash hususiyatli moddalarning organizmga tushishining asosiy yo’li?

1.Nafas olish organi

1.Suv bilan

1.Oziq- ovqat mahsulati bilan

1.Teri va jarohat orqali

1.Qon tomirlar orqali

# Umum zaharlash hususiyatli moddalarning zazarlanishning og’ir darajasi bosqichlari?

1.4 ta

1. 2ta

1. 5ta

1. 3 ta

1. 7 ta

# Umum zaharlash hususiyatli moddalarning o’ldiruvchi miqdori?

1.0.4mg-5 minut

1.0.2mg-7 min

1.1mg-5min

1.2mg-6min

1.0.1mg-10 min

# Umum zaharlash hususiyatli moddalardan zazarlanishning yengil darajasi belgilari?

1.Achchiq bodom hidi,og’izdan temir hidi kelishi,behollik

1.Ko’ngil aynishi,qusish,gipertermiya

1.Qon bosimining keskin oshishi,ko’krak qafasidagi kuchli og’riq

1.Yo’tal, balg’am ko’chishi,nafas tezlashuvi

1.Ko’z qorachig’ining keskin kengayishi,gipotoniya ,gipertermiya

# Umum zaharlash hususiyatli moddalar bilan zazarlangandagi gipoksiya turi?

1.To’qimalar

1.Gipoksik

1.Gemik

1.Postgemorragik

1.Anemik

#Sianid kislotasidagi gipoksiyada beriladigan eng muhim vositalari(antidot)?

1.Amilnitrit

1.Kislorod

1.Karbonat angidrid

1.Budaksim

1.Unitiol

#Sian gruppasini bevosita bog’lovchi antidot?

1.Giyukoza

1.Amilnitrit

1.Antisian

1.Natriy nitrit

1.Afin

#Bo’g’uvchi ta’sirga ega bo’lgan zaharlovchi moddalarning oxirgi bosqichi?

1.O’pka shishivu kelib chiqadi

1.Yuqori nafas yo’llari berkilib qoladi

1.Burun ,bronhlar shilliq pardalari shishadi

1.Burun,bronhlar shilliq qavati sekretsiyasi kuchayadi

1.Nafas va yurak faoliyati to’htaydi

#Fosgen bilan zararlanganlarni sanitar zambillarda evakuatsiya qilishdan maqsad?

1.Organizmning kislorodga bo’lgan ehtiyojini kamaytirish

1.Miokard infarktining oldini olish

1.O’tkir yurak ,buyrak nafas yetishmovchiligining oldini olish

1.Bosh miyaga qon quyilishining oldini olish

1.Barchasi

#Qo’zgatuvchi ta’sirga ega bo’lgan zaharlovchi moddalardan zararlanishning oxirgi bosqichida nima kuzatiladi?

1.Algogenli shok

1.Miokard infarkti

1.O’pka shishishi

1.Gipertonik kriz

1.O’tkir buyrak yetishmovchiligi

#Bi-zedning organizmga tushish yo’li?

1.Ingalatsion

1.Peroral

1.Teri orqali

1.Jarohat orqali

1.Barcha yollar orqali

#Bi-zed bilan zazarlanishdagi kuzatiladigan asosiy belgilar?

1.Gallyutsinatsiya,agressivlik,teri qizarishi

1.Yo’tal,bronxospazm,bronxoreya

1.O’tkir nafas va yurak yetishmovchiligi

1.Gipoksik,gistotoksik,gemik animiya

1.Gipertoniya

#Bi-zed klinik kartinasi o’tgach bemorda……………..kuzatiladi

1.Amneziya

1.O’pka shishi

1.Stenookardiya

1.Midriaz

1.Mioz

#Degazatsiya……………

1.Sirtqi tomondagi kimyoviy zaharlovchi moddalarni yo’qotish

1.Sirtqi tomonidagi radiafaol moddalarni yo’qotish

1.Sirtdagi fosfor organik moddalarni yo’qotish

1.Sirtdagi is gazini yo’qotish

1.Zararkunandalarni yo’qotish

#Dezaktivatsiya………………

1.Radiofaol moddalarni yo’qotish

1.Kimyoviy zaharlovchi moddalarni yo’qotish

1.Zararkunandalarni yo’qotish

1.Hashorotlarni yo’qotish

1.Mikroblarni yo’qotish

#Biologik qurol hususiyatlari?

1.Samaradorligi,yashirin davr,keng tarqalishi, aniq ta’siri,aniqlash qiyinligi

1.Mikroblar,hashorotlar,kemiruvchilar va purkovchi vositalar bilan qo’llanilishi

1.Faqat insonlarning shikastlanishi,ko’zga ko’rinmasligi

1.Yillar davomida kasallik kuzatilishi,faqatgina virus toksinlari keltirib chiqarishi

1.Ham insonlarni,ham hayvonlarni bir xil shikastlashi,havo tomchi yo’li bilan tushishi

#Epidemiologik o’choq paydo bo’lishi uchin zaruriy faktorlar?

1.3 ta

1.4 ta

1.5ta

1.6 ta

1.7 ta

#Biologik qurolni qo’llashning maqsadi?

1.Insonlar orasida vahima solish va epidemiologik o’choq yaratish

1.Yangi mikroorganizmlarni sinash

1.Davlat iqtisodiyotiga zazar keltirish

1.Oziq -ovqat va suv havzalarini zararlash

1.Vabo va o’lat kasalligini tarqatish

#Aerozollar usulida hosil bo’lgan biologik zararlanish o’chog’i hususiyati ?

1.Keng ko’lamda, ko’p kishini qamrab olish,zarar ko’rganlar ahvolining o’g’ir bo’lishi

1.Faqat tomchi usulida tarqalishi,nafas yo’llari shikastlanishi,o’pka shishishi kelib chiqishi

1.Ma’lum bir hududni egallashi,faqat insonlarni shikastlashi,kasallik belgisi,tana harorati oshishi bilan kuzatilishi

1.Insonlar va hayvonlar zararlanishi

1.Kasallik asta sekinlik bilan paydo bo’lishi,ich ketish belgilari ilk bilgilar bo’lishi


Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   8   9   10   11   12   13   14   15   ...   36


Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2017
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa