Ҳомиладорлик ва камқонлик



Download 144,5 Kb.
bet1/8
Sana21.02.2022
Hajmi144,5 Kb.
#27711
  1   2   3   4   5   6   7   8
Bog'liq
5. Хом. ва камконлик узб
2 5451749160162165547, Mirzabek, mashinalar mexanizmlari va maxsus qismlari, Отсканированные документы, Topshiriqlar, Botir, Yakuni Nazorat sovolari va topshiriklari , Yakuni Nazorat sovolari va topshiriklari , 5-7 yoshli bolalar bilim va ijtimoiy rivojlanishida oila tarbiyasi metodlarining tasiri, Tarix [02.06], fj 12, To'plamlar nazariyasi 2020, tas tesr, tas tesr

ҲОМИЛАДОРЛИК ВА КАМҚОНЛИК
Мақсад.
Анемия ҳақида тушунча, касаллик этиологияси, патогенези, диагностикаси, ҳомиладорлик, туғруқ ва туғруқдан кейинги давр кечишини ўрганиш.
Режа.
1. Анемия ҳақида тушунча.
2. Анемия таснифи, тарқалиши, этиологияси, патогенези,
клиникаси
3.Анемияда диагностика методлари.
4. Ҳомиладорлик, туғруқ, туғруқдан кейинги давр асоратлари.
5. Даволашнинг асосий тамойиллари.
Анемия – фақат бизнинг Республикамиздаги муаммо бўлиб қолмай, балки бутун дунёда унинг кўп тарқалганлиги, иқтисодий ва инсонлар соғлигига ўтказаётган таъсири каттадир.
ЖССТ маълумотларига кўра темир танқислиги камқонлиги (ТТК) билан дунё бўйича 800 млн одам касалланган, 100 та бемордан 95 тасини аёллар ташкил қилади. Ҳомиладорларда энг кўп учрайдиган ички касаллик камқонлик ҳисобланади. Бу асосан темир микроэлементининг етишмаслигидан келиб чиқади. Камқонлик касаллиги ҳомиладорликда,туғруқда ва чилла даврида кўп асоратлар содир бўлишига сабаб бўлади. Бунда ҳомиланинг ҳаёти ҳам хавф остида қолади.
М.А.Набиева (1984), Ю.Қ. Жабборова (1990) ва Х.К.Фармонқулов (1994) ларнинг текширишларига кўра ҳомиладорлар экстрагенитал касалликлари ичида ТТК биринчи ўринда туради. Барча анемиялар ичида эса ТТК 75-95 % ни ташкил қилади.
ТТК нинг муаммолиги унинг кенг тарқалганлигидир. Ўзбекистонда фертил ёшидаги аёлларда 70 %, ҳомиладор аёлларда 91,2 % учрайди (Б.Х. Ҳамзалиев 1990, Д.А. Азимова 1994, Ш.И. Каримов 1994, С.М. Баҳрамов, Х.К. Фармонкулов, 1996, И.З. Зокиров 1997.)
Орол атрофидаги экологик ҳолатнинг жиддийлиги аёлларнинг соғлигига таъсири катта.Ўсиб келаётган касалликлар орасида биринчи ўринда аёллар камқонлиги касаллиги туради. Бу касаллик сўнгги 10 йил ичида 5 баравар ошган. (О.А. Атаниёзова, 1997). ЖССТ (1996) маълумотлари бўйича камқонлик билан оғриган аёлларда туғруқ пайтидаги ўлим, соғлом аёлларга нисбатан 5-10 баробар кўп учрайди.
Гемоглобин 80 г/л дан паст бўлса, ҳомиладор аёлнинг қон йўқотишга толерантлигини пасайтириб юборади. Гемоглобин 60 г/л дан пасайиб кетса, циркулятор декомпенсация тинч ҳолатда ҳансираш, юрак минутлик хажмининг ошиши билан яққол намоён бўлади.
Туғруқ, аборт, қон йўқотиш ва бошқа асоратлар туғувчи аёлнинг ўлимига сабаб бўлиши мумкин (ПМАСО, 1989).
Гемоглобиннинг 40 г/л дан пасайиб кетиши аёлнинг анемик юрак етишмовчилиги ва ўткир гипоксиядан ўлим кўрсаткичини оширади.
Гемоглобин 40 г/л дан паст бўлган аёл учун 100 г қон йўқотиш ҳам туғруқ пайтида циркулятор шок ва ўлимга олиб келиши мумкин. (ПЧАСО,1989).
ЎЗ Р ССВ тавсиясига кўра анемия туғруққа ва ҳомиладорликка қарши кўрсатма бўлиб ҳисобланади.(1999). Аммо амалиётда акушерлик комплексларига гемоглобини 70-30 г/л ни ташкил этадиган аёллар мурожаат этмоқдалар. Кўпинча бундай аёллар биринчи туғувчилар бўлиб, уларда преэклампсия, акушерлик патологияларини учратиш мумкин. Бу эса акушер- гинекологларни экстремал ҳолатга туширади.Улар аниқ ва юқори даражадаги акушерлик, гематологик, анестезиологик, реанимацион ёрдамини талаб қилади.
ТАСНИФИ :
Темир танқислиги камқонлиги (ТТК) ҳомиладорлар организмида шундай ҳолатки, бунда диагностик кўрсаткичлар бўлиб :

  • Гемоглобин миқдорининг 100 г/л ёки бундан ҳам пасайиши

  • Эритроцитлар 3,5х 10¹² 1/л ёки бундан ҳам пасайиши

  • Ранг кўрсаткичи 0,85 гача

  • Гематокрит сонининг пасайиши 33 % ёки бундан ҳам пастроқ

  • Зардобдаги темир миқдори 10,746 мкмоль/л дан камайиши ҳисобланади.

Ҳозирги вақтда ҳомиладорлар камқонлигининг бир неча хил таснифлари мавжуд. Клиницистлар орасида кўп тарқалгани И.А Кассирский ва Г.А Алексеева (1962,1970) ларнинг таснифи ҳисобланади. Бу усулга асосан камқонликнинг келиб чиқиш сабабларига кўра хиллари қуйидагича:
1. Қон йўқотиш натижасида вужудга келадиган (постгеморрагик) камқонлик.
2. Қон таркибидаги моддалар алмашинувининг бузилиши натижасида юзага келадиган камқонлик:
- темир етишмаслигидан келиб чиқадиган камқонлик;
- 12В (фолат кислотаси) етишмаслигидан келиб чиқадиган камқонлик;
- эритропоэзнинг бузилиши натижасида юзага келувчи
(диэритропоэтик) камқонлик;
- суяк илигида қон ҳосил бўлишининг пасайиши натижасидаги
(гипопластик) камқонлик;
3. Қизил қон таначаларининг ёрилиши натижасида юзага келадиган (гемолитик) камқонлик. Бунинг сабаблари: аллергик шок, сепсис, номуқобил гуруҳдаги қон қуйиш, заҳарланиш ва бошқалар.
Касалликнинг оғирлик даражасига кўра проф. Ю.Қ.Джаббарова (1982) қуйидагича ажратишни таклиф қилди.
Камқонлик бирламчи ёки сурункали, яъни ҳомиладорликдан олдинги ёки иккиламчи, яъни ҳомиладорлик давридаги камқонликка бўлинади. Яна шуни айтиш мумкинки, темир етишмаслигининг 3 босқичи мавжуд:
1- темир моддасининг заҳира еридан йўқолиши (камайиши); 2- унинг қон зардобидан йўқолиши; 3- унинг қизил қон таначаларидан йўқолиши.
Ҳомиладорларда анемиянинг ҳамма турлари учрайди, лекин кўпинча темир танқислиги анемияси кузатилади.ТТА қон зардобида, суяк кўмигида темир моддасининг камайиши билан характерланади. Бунинг натижасида гемоглобин ҳосил бўлиши бузилади, гипохром анемия, тўқималарда трофик ўзгаришлар вужудга келади.( Л.И Идельсон, 1977, 1979)
Ҳомиладорлар ТТА си ва ҳомиладорликдан олдин ҳам бўлган сурункали ТТА си учрайди.ТТА си эритроцитлар сонининг камайиши (эритропения) ва гемоглобин сонининг камайиши (гипохромия) билан ҳарактерланади.

Download 144,5 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4   5   6   7   8




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
axborot texnologiyalari
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
guruh talabasi
O’zbekiston respublikasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
pedagogika instituti
Ўзбекистон республикаси
tashkil etish
haqida tushuncha
таълим вазирлиги
vazirligi muhammad
O'zbekiston respublikasi
toshkent davlat
махсус таълим
respublikasi axborot
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
vazirligi toshkent
saqlash vazirligi
fanidan tayyorlagan
bilan ishlash
Toshkent davlat
sog'liqni saqlash
uzbekistan coronavirus
respublikasi sog'liqni
coronavirus covid
koronavirus covid
vazirligi koronavirus
qarshi emlanganlik
covid vaccination
risida sertifikat
sertifikat ministry
vaccination certificate
Ishdan maqsad
fanidan mustaqil
matematika fakulteti
o’rta ta’lim
haqida umumiy
fanlar fakulteti
pedagogika universiteti
ishlab chiqarish
moliya instituti
fanining predmeti