“O‟lchash qurilmalari elementlari” Тошкент 2022 O‟qituvchi: Raxmatullayev S. A. I-qism Laboratoriya mаshg„ulоtlаri


-rasm. Aylantiruvchi momentni o„lchash uchun kompensatsion usulga



Download 1,28 Mb.
Pdf ko'rish
bet4/4
Sana09.04.2022
Hajmi1,28 Mb.
#539458
1   2   3   4
Bog'liq
1-qism 3-Lab mashg\'ulot

3.5-rasm. Aylantiruvchi momentni o„lchash uchun kompensatsion usulga 
asoslangan asbobning funksional (2.5-rasm, a) va struktura sxemasi
(2.5-rasm, b).


3.5-rasm, b da asbobning struktura sxemasi ko„rsatilgan bo„lib, unda 
O„
1
†O„
5
lar to„g„ri o„zgartish zanjir zvenolari; TO„ – teskari bog„lanish 
zvenosi; 

 ΔM - M
x
 
va 
M
k
 
momentlar farqi; 

– burilish burchagi; 
Φ –
foto-
elementga tushuvchi yorug„lik oqimi;
IΦ 
– fotoelement fototoki;
U
v

kuchaytirgich chiqishidagi kuchlanish; 
 I
– kuchaytirgich chiqishidagi tok. 


Aylantiruvchi va kompensatsiyalovchi momentlar to„la tenglashganda, ya‟ni
Mx = Mk = B s w I,
bu yerda 
B

s

w
lar induksiya, magnitoelektrik mexanizm ramkasini 
yuzasi, ramkani o„ramlar soni. Tenglamani
I
ga nisbatan yechsak,quyidagi ifodaga 
ega bo„lamiz:
I = 1 / Bsw*Mx.
Shunday qilib,zanjirdagi tok bo„yicha o„lchanadigan moment 
M
x
 
to„g„risida 
fikr yuritish mumkin.İfodadan ko„rinib turibdiki,milliampermetr ko„rsatgan tok 
yorug„lik manbaining, fotoelementning, kuchaytirgichning parametrlariga, manba 
kuchlanishiga, shuningdek ramka zanjirining qarshiligiga bog„liq emas, ya‟ni to„g„ri 
o„zgartish zanjiri zvenolarining parametrlariga bog„liq bo„lmaydi. 


O‘lchash o‘gartkichlarining asosiy xarakteristikalari 
Ma‟lumki, o„lchash o„zgartkichlari bir fizik kattalikni u bilan funksional 
bog„langan boshqa bir fizik kattalikka o„zgartirish uchun qo„llaniladi. 
O„lchash o„zgartkichlari tuzilishi, ish prinsipiga ko„ra xilma-xil bo„lsada, ular 
ba‟zi umumiy xarakteristikalarga ega. Bular o„zgartish funksiyasi, darajalash 
(graduirovka) xarakteristikasi, xatoligi, o„lchash diapazoni, sezgirligi va hokazo. 


GOST 8009-84 ga binoan o„zgartish funksiyasi deganda o„lchash 
o„zgartkichida chiqish signali informativ parametrining kirish signali informativ 
parametri bilan funksional bog„liqligi tushuniladi. O„zgartish funksiyasi
Y
= (
X
)
ni ko„pincha tajriba yo„li bilan topishga, ya‟ni o„zgartkichni darajalash 
(graduirovkalash) ga to„g„ri keladi. Darajalash natijalari esa analitik, jadval va 
grafik ko„rinishida ifodalanadi. 
Darajalash natijasida olingan chiqish va kirish qiymatlarining o„zaro 
bog„liqligi o„lchash o„zgartkichining darajalash (graduirovka) xarakteristikasi 
deyiladi va formula, jadval, grafik ko„rinishida berilishi mumkin. 
Ko„pincha o„lchash o„zgartkichlarida chiqish signali nafaqat kirishdagi 
o„lchanadigan kattalikka, balki tashqi faktorlarga ham bog„liq bo„ladi va 
o„zgartish funksiyasi umumiy Y= (X, Z) ko„rinishda ifodalanadi. 


Bu holda o„lchash o„zgartkichini graduirovkalashda Z ning har xil qiymatlarida
qator o„zgartish funksiyalarini aniqlash kerak bo„ladi va bu o„zgartish funksiyasiga 
tashqi faktorlar (omillar) ni ta‟sirini u yoki bu usulda (masalan, tuzatma kiritish bilan, 
avtomatik korreksiyalash bilan) hisobga olish imkonini beradi. 
O„lchash o„zgartkichlarining muhim xarakteristikalaridan biri uning xatoligi 
hisoblanadi. 
O„lchash o„zgartkichining xatoligi haqiqiy va nominal o„zgartish funksiyalari 
orasidagi farq bo„lib o„lchash vositalari (asboblari) xatoliklari singari topiladi. 
 
O‘lchash o‘zgartkichining o‘lchash diapazoni
(doirasi) deb,o„lchash xatoligi 
me‟yorlangan o„lchash kattaligining qiymatlar oralig„iga (chegarasiga) aytiladi. 
O„lchash o„zgartkichlarining yuqorida keltirilgan xarakteristikalaridan tashqari 
parametrlarning mo„tadilligi, ishonchliligi, massasi, narxi, tashqi o„lchamlari va 
parametrlari ham o„rganiladi.


Sinov va nazorat savollari
 
O„lchash o„zgartkichlari bajaradigan funksiyasi (vazifasi) va ish prinsipiga ko„ra 
qanday klassifikatsiyalanadi? 
Burilish burchakni o„lchash asbobini sxemasini tshuntiring. 
O‟lchash o‟zgartkichlari qanday turlarga bo‟linadi? 
O„lchash o„gartkichlarining asosiy xarakteristikalari 


E’TIBORINGIZ UCHUN 
RAXMAT!

Download 1,28 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish