Nitrat kislotaning olinishi



Download 5,02 Mb.
Sana21.06.2022
Hajmi5,02 Mb.
#687654
Bog'liq
Kimyo54
Amirova Zilola Abdunazarovna, Boronov Erkin Joraevich, maqolamm, Ртвевладзе Э.В., Пидаев Ш.Р. Каталог древних монет Южного Узбекистана, Axloq va Nafosat falsafasi o'quv qo'llanma, Axloq va Nafosat falsafasi o'quv qo'llanma, Достони Амир Темур Кўрагон китоб, Murodboy Nizanov - Achagul (qissa) @BM9494 by @KUDRATOVS BLOG, Геометрия-II-қисм.-Додажонов-Н, model test, Amaliyot kundaligi 2021, O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi f, Triggerlar va Registrlar Reja, 2-maqola uchun, NIMA QAYERDA QACHON

REJA:

1)NITRAT KISLOTANING FIZIK VA KIMYOVIY XOSSALARI

2)NITRAT KISLOTANING LABORATORIYADA OLINISHI

3)NITRAT KISLOTANING ISHLATILISHI

NITRAT KISLOTANING FIZIK VA KIMYOVIY XOSSALARI

  • Nitrat kislota - faqat gaz shaklida cho'kmasi suvli eritmalarda va ko'k mavjud bo'lishi mumkin zaif tekbazlı kislotasi,. Bu nitrat tuzi yoki nitrat deyiladi. Ular zaharli va kislota o'zi ko'proq barqaror bo'ladi.
  • Kimyoviy formulasi: HNO3.
  • Xossalari. Kimyoviy toza, suvsiz 100 %li nitrat kislota,- rangsiz suyuqlik, o`tkir hidli, zichligi 1,52 g/sm3, +82,60S da qaynaydi, 41,60Sda muzlaydi. Suv bilan har qanday nisbatlarda aralasha oladi. Suyultirilganda issiqlik chiqishi gidratlar hosil bo`lishidan dalolat beradi (HNO3·H2O, HNO3·2H2O).68,4 %li nitrat kislotasi esa azeotrop aralashma bo`lib 121,90S da qaynaydi (65-rasm), bunda u suv bilan birga qo`shilib haydaladi. Nitrat islota issiqlik va yorug`lik ta`sirida parchalanadi.
  • 4HNO3 = 2H2O + 4NO2+ O2

NITRAT KISLOTANING ERISHI

Bu modda bir necha yo'llar bilan erishish mumkin:

1. erigan azot oksidi (III) suvda:

N2O3 (azot oksidi) + H2O (suv) = 2HNO3 (azot kislotasi) 2. erigan azot oksidi (IV) suvda: 2NO3 (azot oksidi) + H2O (suv) = HNO3 (nitrat kislota) + HNO2 (azot kislotasi)

NITRAT KISLOTANING LABORATORIYADA OLINISHI

  •  Laboratoriya sharoitida nitrat kislota uning tuzlariga konsentrlangan sulfat kislota ta’sir ettirib olinadi:
  • KN03+H2S04=HN03+KHS04
  • Reaksiya ohista qizdirilganda sodir bo'ladi (kuchli qizdirilganda 1 1N( ) 3 parchalanib ketadi).
  • S a no at da nitrat kislota ammiakni katalitik oksidlash yo'li bilan olinadi, ammiak esa, o'z navbatida, vodorod bilan havo a/otini biriktirishdan hosil qilinadi. Sanoatda ammiakni oksidlab nitrat kislotaga aylantirishni muhandis-kimyogar I.I.Andreyev kashf etgan. U ammiakni havo kislorod bilan oksidlanishda katalizator — platina to'r ishlatishni taklif etdi.

Misning nitrat kislotasi bilan tasirlashuvi

NITRAT KISLOTANING LABORATORIYADA OLINISHI

  • Nitrat kislota olishning umumiyjarayonini uch bosqichga bo'lish mumkin:
  • 1) ammiakni platina katalizatorda NO ga qadar oksidlash:
  • 4NH3+502=4N0+6H20
  • 2) NO ni havo kislorodi ta’sirida N 0 2 ga qadar oksidlash:
  • 2N0+02=2N02
  • 3) N 0 2 ni mo'l kislorod ishtirokida suvga yuttirish:
  • 4N02+2H20 + 0 2=4HN03
  • Boshlang'ich moddalar — ammiak bilan havo katalizatorni /aharlaydigan zaharli qo'shimchalardan (vodorod sulfid, chang, moy va sh. k.) yaxshilab tozalanadi.

NITRAT KISLOTANING LABORATORIYADA OLINISHI

  • Hosil bo'ladigan kislota suyultirilgan (40—60% li) bo'ladi. Konsentrlangan nitrat kislota (96—98% li) suyultirilgan kislota bilan konsentrlangan sulfat kislota aralashmasini haydash orqali olinadi. Bunda faqat nitrat kislota bug'lanadi.
  • Suyultirilgan nitrat kislota xromli po'latdan yasalgan idishlarda, konsentrlangani — aluminiy idishda saqlanadi va tashiladi. Uning ozroq miqdori shisha idishlarda saqlanadi.

Ajralib chiqqan azot (IV) - oksidi kislotada erib, uni qo`ng`ir yoki qizil ( erigan NO2 ning miqdoriga qarab) rangga bo`yaydi. SHuningdek nitrat kislota kuchli oksidlovchidir. U oltin, platina, tantal, radiy, iridiydan boshqa barcha metallarni eritib tegishli nitratlar yoki oksidlarga aylantira oladi. Kontsentrlangan nitrat kislota ayrim metallarni passivlashtiradi. (U sovuq holda temirni passivlashtirishini Lomonov aniqlagan edi.) masalan, temir, xrom, alyuminiylar o`z yuzasini yupqa oksid parda hosil qilib, metalni nitrat kislotasining takror ta`siridan himoya qiladi. SHu xossasidan foydalanib, kontsentrlangan nitrat kislotasi po`lat va alyuminiy bochkalarda yoki rezervuarlarda tashiladi va shu xildagi idishlarda saqlanadi.

  • Ajralib chiqqan azot (IV) - oksidi kislotada erib, uni qo`ng`ir yoki qizil ( erigan NO2 ning miqdoriga qarab) rangga bo`yaydi. SHuningdek nitrat kislota kuchli oksidlovchidir. U oltin, platina, tantal, radiy, iridiydan boshqa barcha metallarni eritib tegishli nitratlar yoki oksidlarga aylantira oladi. Kontsentrlangan nitrat kislota ayrim metallarni passivlashtiradi. (U sovuq holda temirni passivlashtirishini Lomonov aniqlagan edi.) masalan, temir, xrom, alyuminiylar o`z yuzasini yupqa oksid parda hosil qilib, metalni nitrat kislotasining takror ta`siridan himoya qiladi. SHu xossasidan foydalanib, kontsentrlangan nitrat kislotasi po`lat va alyuminiy bochkalarda yoki rezervuarlarda tashiladi va shu xildagi idishlarda saqlanadi.

E`TIBORINGIZ
UCHUN RAHMAT!
Download 5,02 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
axborot texnologiyalari
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
guruh talabasi
O’zbekiston respublikasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
pedagogika instituti
Ўзбекистон республикаси
tashkil etish
haqida tushuncha
таълим вазирлиги
vazirligi muhammad
O'zbekiston respublikasi
toshkent davlat
махсус таълим
respublikasi axborot
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
vazirligi toshkent
saqlash vazirligi
fanidan tayyorlagan
bilan ishlash
Toshkent davlat
sog'liqni saqlash
uzbekistan coronavirus
respublikasi sog'liqni
coronavirus covid
koronavirus covid
vazirligi koronavirus
qarshi emlanganlik
covid vaccination
risida sertifikat
sertifikat ministry
vaccination certificate
Ishdan maqsad
fanidan mustaqil
matematika fakulteti
o’rta ta’lim
haqida umumiy
fanlar fakulteti
pedagogika universiteti
ishlab chiqarish
moliya instituti
fanining predmeti