Mustaqil ish fan



Download 165,75 Kb.
bet5/25
Sana09.07.2022
Hajmi165,75 Kb.
#762425
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   25
Bog'liq
yakuniy

An'anaviy iqtisodiyot xo’jalik faoliyatida an’ana va urf-odatlarning ustunligiga asoslanadi. Bunday mamlakatlarda texnik, ilmiy va ijtimoiy rivojlanish juda cheklangan, chunki iqtisodiy tuzilishga, diniy va madaniy qadriyatlarga zid keladi. Ushbu iqtisodiy model qadimgi va o'rta asrlar jamiyatiga xos bo'lgan, ammo u hozirgi rivojlanmagan davlatlarda ham saqlanib qolgan.
Buyruqbozlik iqtisodiyoti korxonalarning aksariyati davlat mulki ekanligi bilan bog‘liq. Ular o'z faoliyatini davlat direktivalari asosida amalga oshiradilar, jamiyatda moddiy ne'matlar va xizmatlarni ishlab chiqarish, taqsimlash, ayirboshlash va iste'mol qilish bo'yicha barcha qarorlar davlat tomonidan qabul qilinadi. Bunga SSSR, Albaniya va boshqalar kiradi.
Bozor iqtisodiyoti resurslarga xususiy mulkchilik, iqtisodiy faoliyatni muvofiqlashtirish va boshqarish uchun bozorlar va narxlar tizimidan foydalanish bilan belgilanadi. Erkin bozor iqtisodiyoti sharoitida davlat resurslarni taqsimlashda hech qanday rol o'ynamaydi, barcha qarorlar bozor ishtirokchilari tomonidan mustaqil ravishda, o'z xavf-xatarlari va tavakkalchiligida qabul qilinadi. Bunga odatda Gonkong kiradi.
Bugungi real hayotda sof buyruqbozlik yoki sof bozor iqtisodiyoti, davlatdan butunlay ozod bo‘lgan misollar yo‘q. Aksariyat mamlakatlar bozor samaradorligini iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solish bilan uzviy va moslashuvchan tarzda birlashtirishga intiladi. Bu kombinatsiya aralash iqtisodiyotni tashkil qiladi.
Aralash iqtisodiyot mamlakatdagi barcha resurslar va moddiy ne’matlarni ishlab chiqarish, taqsimlash, ayirboshlash va iste’mol qilishda davlat ham, xususiy sektor ham muhim rol o‘ynaydigan shunday iqtisodiy tizimni ifodalaydi. Shu bilan birga, bozorning tartibga solish roli mexanizm bilan to'ldiriladi davlat tomonidan tartibga solish, va xususiy mulk jamoat mulki bilan birga mavjud. Aralash iqtisodiyot urushlararo davrda vujudga kelgan va hozirgi kungacha boshqaruvning eng samarali shakli hisoblanadi. Yechish mumkin bo'lgan beshta asosiy vazifa mavjud aralash iqtisodiyot:
q bandlikni ta'minlash;
q ishlab chiqarish quvvatlaridan to'liq foydalanish;
q narxlarni barqarorlashtirish;
q ish haqi va mehnat unumdorligining parallel o'sishi;
q to‘lov balansi muvozanati.
Hozirgi vaqtda Rossiyada ma'muriy-buyruqbozlik tizimi, erkin raqobat bozor iqtisodiyoti va zamonaviy bozor tizimi elementlaridan iborat eklektik iqtisodiy tizim mavjud. Sobiq Sovet Ittifoqining Osiyo respublikalarida ushbu konglomeratga elementlar qo'shiladi. an'anaviy tizim... Shuning uchun mamlakatimizda mavjud bo'lgan mulkiy munosabatlar va tashkiliy shakllarni iqtisodiy tizim (hatto eklektik bo'lsa ham) deb atash ancha shartli. Tizimning muhim xususiyati etishmayapti - uning nisbiy barqarorligi. Darhaqiqat, ichki iqtisodiy hayotda hamma narsa harakatda, o'tish xarakteriga ega. Bu o'tish, aftidan, o'nlab yillarga cho'zilgan va shu nuqtai nazardan, o'tish iqtisodiyotini tizim deb ham atash mumkin.
12. Bozorning mohiyati - bu toifaning asosiy maqsadini ifodalovchi va uning mohiyatini aks ettiruvchi asosiy iqtisodiy funktsiyalarida (4.2-rasm).

Download 165,75 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   25




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish