Mundarija: kirish I bob. Tilshunoslikni o`rganish obyekti sifatida xitoy tilida so`z yasalishi



Download 267,5 Kb.
bet7/14
Sana26.02.2022
Hajmi267,5 Kb.
#465713
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   14
Bog'liq
Xitoy tilida so\'z yasalishi kompozitsa usuli.

吗 – so’z olmoshli savollar
Bu turdagi savollar asosan “ha” yoki “yo`q” degan javoblarni olish uchun ishlatiladi.
张:你是老师吗?
Zhāng: Nǐshìlǎoshīma?
Chjan: Sen o`qituvchimisan?
王:我不是老师,我是学生。
Wáng: Wǒbúshìlǎoshī, wǒshìxuésheng.
Van: Men o`qituvchi emasman, men talabaman.
老师:你们有问题吗?12
Lǎoshī: Nǐmenyǒuwèntíma?
O`qituvchi: Savollaringiz bormi?
丁:我有。
Dīng: Wǒyǒu.
Din: Menda bor.
李:我没有。
Lǐ: Wǒméiyǒu.
Li: Menda yo`q.

Ta’kid savollar.

Savol beruvchi “ha” degan javobni kutayotgan vaqtda, ko`p hollarda    qo`llaniladi.


Vaziyat: Mashinadan tushib kelayotgan do`stingizni ko`rib, yaqinda yangi mashina olganini so`raysiz .
你买新车了吗?(Ta’kid-inkor savol (你买新车了没有?)bu vaziyatga to`g`ri kelmaydi, chunki bu gapda ta’kidga ishora bor.
Nǐmǎixīnchē lema?
Sen yangi mashina xarid qildingmi?

Inkor savollar.

So`rovchi inkor javobini kutayotgan bo`lsa, inkor gap oxirida so’z gap hosil qilish uchun吗 qo`llaniladi.


Vaziyat: Van ismaloq yeyishdan bosh tortgani uchun, Lidada Van ismaloqni yoqtirmaydi degan fikr paydo bo`ldi.
李:你不喜欢吃菠菜吗?
Lǐ: Nǐbùxǐhuanchībōcàima?
LI: Sen ismaloqni yoqtirmaysanmi?
王:(对),(我)不喜欢。
Wang: (Duì), (wǒ) bùxǐhuan.
Van: (Ha.)Menyoqtirmayman.
呢 - so’z olmoshli savollar.
呢 nafaqat savollarda ishlatiladi. Agar 呢 savolda qo`llanilsa, matn mazmunidan anglaniladigan qismi tushiribqoldirilgan noto`liq gaplarda qo`llaniladi.
Aynan shu savolni takrorlamasdan berish.
王:你在哪里工作?
Wáng: Nǐzàinǎligōngzuò?
Van: Sen qayerda ishlaysan?
李:在中国银行。你呢?(=你在哪里工作?)
Lǐ: ZàiZhōngguóYínháng. Nǐne?
Li: Xitoy bankida, senchi? (= Senchi qayerda ishlaysan?)

Kesimning tushib qolishi. Matn mazmunidan kesim anglansa, u tushib qolishi mumkin.


八的一半是四,六的一半是呢?(六的一半是多少?)
Bā de yíbànshìsì, liù de yíbàn ne?(=Liù deyíbànshìduōshao?)
Sakkizningyarmi – to`rt, oltiningyarmichi?(= oltining yarmi — necha?)
老师:这个问题,李明张力都会回答。王安,你呢?(=你会不会回答?)
Lǎoshī: Zhègewèntí, LǐMíng, ZhāngLìdōuhuìhuídá. WángĀn, nǐne?(=Nǐhuìbúhuìhuídá?)
O`qituvchi: LiMin ham, ChjanLi ham bu savolga javob bera olishadi, VanAn’, senchi? (=Sen javob beraolasanmi?)

Qayerga ketdi?”, “nimabo`ldi?” deb so`rash. Agar kimdir ko`rishni istayotgan kimni yoki nimani ko`rmasa, “nima bo`ldi?” yoki “qayerga ketdi?” ma’nosini anglatuvchi olmoshi qo`llaniladi.

Shuni ham ahamiyatga olish kerakki, ayrim hollarda bu savol “qani …?” tarzida ham tarjima qilinadi. Shuningdek, u joy-o`rinni anglatuvchi …在哪里 zai na li?Savoldan farq qiladi.


Vaziyat: Mey In va uning yigit do`stini doim birga ko`rardik. Lekin bugun kinoda to`qnash kelsak, yigit do`sti u bilan emas.
梅英,你一个人来看电影吗?你男朋友呢?
Méi Yīng, nǐ yí ge rénlái kàn diàn yǐng ma?Nǐ nán péngyou ne?
Mey In film ko`rishga yolg`iz keldingmi?Yigitingchi?(=Unga nimabo`ldi?)
Vaziyat:bir necha yil oldin jo`nab ketgan shahringizga qaytib keldingiz. Siz bir vaqtlar sizning qadrdon qahvaxonangiz bo`lgan bino oldidasiz. Lekin hozir qahvaxona o`rnida boshqa inshoat.
咦,咖啡馆呢?(咦 hayratni anglatuvchi undov so`z)
Yí, kāfēi guǎn ne?
Voy, qahvaxona qayerga ketdi?
Xulosa qilib aytadigan bo’lsak, birinchi bob “Tilshunoslikni o’rganish obyekti sifatida xitoy tilida Kompozitsion usuldagi so’z gaplar” deb nomlanib, birinchi rejasi “Xitoy tilida so’zni ifodalash vositalari” deb nomlanib, xitoy tilida Kompozitsion usuldagi so’z gaplarni ifodalovchi bir qancha vositalar keltirib o’tilib keng va misollari bilan yoritib berildi. Ikkinchi reja esa “Xitoy tilida Kompozitsion usuldagi so’z gaplarning turlari” deb nomlanib, bu rejada Kompozitsion usuldagi so’z gaplarning bir necha xil turlari va qiyoslash usullari tahlil etilib, xitoy tilida ko’p ishlatiladigan so’z savollar keng izohlari va misollari bilan yoritilib berildi.

Download 267,5 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   14




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish