Keyingi yillarda mamalakatimizda ilm fan sohalarini rivojlantirish uchun katta ishlar amalga oshirilmoqda. Muhtaram Prezidentimiz Sh


Monoduragay chatishtirishga doir masalalar yechish



Download 160,59 Kb.
bet5/7
Sana03.04.2022
Hajmi160,59 Kb.
#526665
1   2   3   4   5   6   7
Bog'liq
9 синф дарслигидаги масалаларГулнора

Monoduragay chatishtirishga doir masalalar yechish
1.Tovuqlarda gulsimon toj dominant (A), oddiy toj retsessiv (a). Tajribada gulsimon tojli tovuqlar oddiy tojli xo‘rozlar bilan chatishtiril- di. F1 duragaylarning fenotipi va genotipi qanday bo‘ladi? 9-sinf ( 137-bet № 1)
a) agar F1 o‘zaro chatishtirilsa, F2da qanday natija kutish mum­kin?
b) F1 oddiy tojli xo‘rozlar bilan qayta chatishtirilsa-chi?


A- gulsimon
a- oddiy toj
P ♀AA x aa
│ │

Gam: A a

F1 Aa
Gen: geterozigota


a) PAa x Aa
││ ││
Gam: A a A a


F2 AA; Aa;Aa;aa
Gen:1;2;1 Fen:3;1



Fen: Gulsimon toj


b) P Aa x aa
││ │
Gam: A a a
Fb Aa;aa Gen:1;1 Fen:1;1

-7-
2.Quyonlarda yungning normal uzunligi dominant (B), qisqaligi retsessiv belgi (b) hisoblanadi. Quyidagi genotipga ega organizmlar chatishtirilganda qanday fenotipli organizmlar olinadi? 9-sinf ( 137-bet № 2)
B- normal uzun
b- qisqa




a) P Bb x Bb
││ ││
Gam: B b B b


F1 BB; Bb;Bb;bb Gen:1;2;1 Fen:3;1

b) P ♀BB x ♂bb
│ │

Gam: B b

F1 Bb


Gen: geterozigota
Fen: normal uzun


c) P Bb x BB
││ │
Gam: B b B

Fb BB; Bb Gen:1;1 Fen:1;1


3.Pomidor mevasining qizil rangi (A) sariq rangi (a) ustidan dominantlik qiladi. Tajribada urug‘chi va changchi organizmlar qi­zil rangga ega edi, lekin ular chatishtirilganda ¾ qizil, ¼ sariq pomidor hosil bo‘ladi. Ota-onaning va F1 duragaylarning genotipini aniqlang. 9-sinf ( 137-bet № 3)
A- qizil
a-Sariq
P Aa x Aa
││ ││
Gam: A a A a


F1 AA; Aa;Aa;aa
ota-ona genotipi—♀ Aa Aa
Duragaylarning genotipi— AA; Aa;Aa;aa
-8-
4.Gomozigota g‘o‘zaning hosil shoxi cheklanmagan (S) va cheklangan (s) formalari o‘zaro chatishtirildi. F1 va F2 avlodning genotipi­ni va fenotipini aniqlang. 9-sinf ( 137-bet № 4)
S- cheklanmagan s- cheklangan


P ♀SS x ♂ss
│ │

Gam: S s



F1 Ss
P Ss x ♂Ss
││ ││
Gam: S s S s



Gen: geterozigota
Fen: cheklanmagan

F2 SS; Ss;Ss;ss


Gen:1;2;1 Fen:3;1



Diduragay chatishtirishga doir masalalar yechish
1.Pomidor mevasining yumaloq shakli (A) noksimon shakli (a) qizil rangi (B) sariq rangi (b) ustidan dominantlik qiladi. Quyidagi genotipli pomidorlar qanday gametalar hosil qiladi? 9-sinf ( 141-bet № 1)
A- yumaloq B-qizil
a-noksimon b-sariq

a) AABB;
Gam: AB
b) AaBB;
Gam: AB; aB
d) aaBB;
Gam: aB
e) AABb;
Gam: AB;Ab
f) AaBb;
Gam: AB; Ab; aB; ab
g) Aabb
Gam:Ab; ab
h) aabb.
Gam:ab

2.G‘o‘zaning hosil shoxi cheklanmangan (S), gultojibarglari sariq-limon rangdagi (У) formasi hosil shoxi cheklangan (s), gultojibarglari och-sariq rangli (у) formasi bilan chatishtirilganda, 1/4 qism cheklanmagan hosil shoxi, gultojibarglari sariq-limon rangli, 1/4 qism chek l angan hosil shoxi, gultojibarglari sariq-limon rangli, 1/4 qism cheklanmagan hosil shoxi, gultojibarglari och sariq rangli va 1/4 qism cheklangan hosil shoxi, gultojibarglari och sariq rangli o‘simliklar olingan. Chatishtirishda ishtirok etgan ota-ona formalarning genotipini aniqlang. 9-sinf ( 141-bet № 2)
S- cheklanmagan Y-sariq-limon rangdag s- cheklangan y- och-sariq rangl
-9-


P SsYy x ♂ssyy


gam



SY

Sy

sY

sy

sy

SsYY
ch-magan sariq-limon

Ssyy
ch-magan och-sariq

ssYy ch-ngan sariq-limon

ssyy
ch-ngan och-sariq

ota-ona genotipi—♀ SsYy x ♂ssyy




3.No‘xatning uzun poyali, oq gultojibargli formasi kalta poyali, qizil gultojibargli formasi bilan chatishtirilgan, F1 da 120 ta uzun poyali, qizil gultojibargli, F2 da 720 ta o‘simlik hosil bo‘ldi:
a)F1 necha xil genotipga ega bo‘ladi? b) F1 necha xil gameta hosil qiladi? c) F2 dagi o‘simliklarning nechtasi uzun poyali, qizil gul­tojibargli bo‘ladi? d) F2 dagi o‘simliklarning nechtasi uzun poyali, oq gultojibargli bo‘ladi? 9-sinf ( 141-bet №3)
A- uzun poyali B- qizil gultojibargli
a- kalta poyali b- oq gultojibargli


P AAbb x ♂aaBB
│ │ │
Gam: A b a B


F1 AaBb


a) F1 1xil genotipga ega bo‘ladi? AaBb Digeterozigota
Fen: Uzun poyali, qizil gultojibargli
b) F1 4 xil gameta hosil qiladi : AB;Ab;aB;ab


P AaBb x ♂AaBb

F2

Gameta
♀ ♂

AB

Ab

aB

ab

AB

AABB
Uzun,qizil

AABb Uzun,qizil

AaBB Uzun,qizil

AaBb Uzun,qizil

Ab

AABb Uzun,qizil

AAbb Uzun,oq

AaBb Uzun,qizil

Aabb Uzun,oq

aB

AaBB Uzun,qizil

AaBb Uzun,qizil

aaBB Kalta,qizil

aaBb Kalta,qizil

ab

AaBb Uzun,qizil

Aabb Uzun,oq

aaBb Kalta,qizil

aabb Kalta,oq







Gen:1;2;;2;4;1;2;1;2;1
Fen: 9;3;3;1
F2 da 720 ta o‘simlik hosil bo‘ldi:
-10-


c) F2 dagi o‘simliklarning 16 tadan 9 tasi uzun poyali qizil gul­tojibargli bo‘ladi. 720 tadan nechtasi uzun poyali, qizil gul­tojibargli bo‘lishini topamiz. 16------------9
720---------- x= 9·720:16=405 ta uzun poyali, qizil gul­tojibargli bo‘ladi


d) F2 dagi o‘simliklarning16 tadan 3 tasi uzun poyali, oq gultojibargli bo‘ladi. 720 tadan nechtasi uzun poyali,oq gultojibargli bo‘lishini topamiz. 16------------3
720---------- x= 3·720:16=135 ta uzun poyali,oq gultojibargli bo‘ladi
4.Tarvuzning mevasi yumaloq shakli uzunchoq shakli ustidan, yashil po‘choqlisi chipor po‘choqlisi ustidan dominantlik qiladi. Uning yumaloq chipor formasi bilan uzunchoq yashil formasi chatishtirilgan. F1 da 120 ta, F2 da 960 o‘simlik hosil bo‘ldi: 9-sinf ( 141-bet № 4)

  1. ota-onaning, F1 va F2 ning genotipini va fenotipini aniqlang;

  2. F2 necha xil fenotip hosil qiladi?

d) ular orasida yumaloq yashil, uzunchoq chipori nechta?
A-yumaloq B-yashil
a-uzunchoq b-chipor


P AAbb x ♂aaBB
│ │ │
Gam: A b a B


F1 AaBb


a) Gen: Digeterozigota AaBb
Fen: yumaloq yashil
ota-ona genotipi ♀ AAbb x ♂aaBB


P AaBb x ♂AaBb


Gameta
♀ ♂

AB

Ab

aB

ab

AB

AABB
Yumaloq yashil

AABb Yumaloq yashil

AaBB Yumaloq yashil

AaBb Yumaloq yashil

Ab

AABb Yumaloq yashil

AAbb Yumaloq chipor

AaBb Yumaloq yashil

Aabb Yumaloq chipor

aB

AaBB Yumaloq yashil

AaBb Yumaloq yashil

aaBB uzunchoq yashil

aaBb uzunchoq yashil

ab

AaBb Yumaloq yashil

Aabb Yumaloq chipor

aaBb uzunchoq yashil

aabb
uzunchoq chipor
F2







Gen:1;2;;2;4;1;2;1;2;1
Fen: 9;3;3;1
b)F2 4 xil fenotip hosil qiladi

-11-
9/16 Yumaloq yashil


3/16 Yumaloq chipor
3/16 uzunchoq yashil
1/16 uzunchoq chipor
d) 16 ------------ 9 ta yumaloq yashil
960 ---------- x=540 ta yumaloq yashil
16 ------------ 1 ta uzunchoq chipor
960 ---------- x=60 ta uzunchoq chipor
5.No'xat donining sariq rangi (A) yashil rangi (a), tekisligi (B) burishganligi (b), gultojibargining qizil rangi (C) oq rangi (c) ustidan dominantlik qiladi. Quyidagicha genotipga ega formalarni chatishti­rish natijasida hosil bo'lgan no'xatning fenotipini aniqlang: 9-sinf ( 141-bet № 5)


а)AaBbCc x aabbcc б)АаВЬСС x ааВВСс;
A-sariq B-tekis C- qizil a-yashil b-burishgan c-oq
а) AaBbCc x aabbcc

Ota va ona organizmidan hosil bo’lgan gametalarni Pennet katagiga joylaymiz:
abc

ABC

AaBbCc

ABc

AaBbcc

AbC

AabbCc

Abc

Aabbcc

aBC

aaBbCc

aBc

aaBbcc

abC

aabbCc

abc

aabbcc


Fen: 1ta sariq,doni tekis,gultojibargi qizil; 1ta sariq,doni tekis, gultojibargi oq;1ta sariq doni burishgan, gultojibargi qizi;1ta sariq,doni burishgan, gultojibargi oq; 1ta oq tekis qizil; 1ta oq tekis oq;1ta oq burishgan qizil; 1ta oq,doni burishgan , gultojibargi oq


b) АаВЬСС x ааВВСс;



Gameta
♂ ♀

ABC

AbC

aBC

abC

aBC

AaBBCC sariq tekis qizil

AaBbCC sariq tekis qizil

aaBBCC yashil tekis qizil

aaBbCC yashil tekis qizil

abc

AaBbCc sariq tekis qizil

AabbCc sariq burishgan qizil

aaBbCc yashil tekis qizil

aabbCc yashil burishgan qizil

Fen:3 ta sariq,doni tekis, gultojibargi qizil, 1 ta sariq,doni burishgan, gultojibargi qizil, 3 ta yashil,doni tekis, gultojibargi qizil, 1 ta yashil,doni burishgan, gultojibargi qizil
-12-
Noallel genlar ning o‘zaro ta’siriga doir masalalar yechish
1.Tovuqning yong'oqsimon tojli formalari oddiy tojli xo'roz bilan chatishtirilganda quyidagicha natija olingan:
a) tovuq, xo‘rozlarning 50 % yong‘oqsimon, 50 % gulsimon tojli; b) hamma tovuq va xo'rozlar yong'oqsimon tojli; d) tovuq va xo'roz- larning 50 % yong'oqsimon, 50 % no'xatsimon tojli; e) tovuq va xo'roz I arning 25 % gulsimon, 25 % no'xatsimon, 25 % yong'oqsi­mon, 25 % oddiy tojli bo'lgan. Chatishtirishda qatnashgan tovuq va xo'rozlar va F1 durgaylarning genotipini aniqlang. 9-sinf ( 149-bet № 1)
AABB;AaBb-yong’oqsimon
AAbb;Aabb-gulsimon
aaBB;aaBb-no’xatsimon
aabb-oddiy

a) P AABb x ♂aabb





Gameta
♂ ♀

AB

Ab

ab

AaBb yong’oqsimon

Aabb gulsimon



Gen:1;1
Fen: 50 % yong‘oqsimon, 50 % gulsimon tojli

b) P AaBb x ♂AABB





Gameta
♂ ♀

AB

Ab

aB

ab

AB

AABB yong’oqsimon

AABb yong’oqsimon

AaBB yong’oqsimon

AaBb yong’oqsimon

Gen:1;1;1;1
Fen: hammasi yong'oqsimon tojli;

d) P AaBb x ♂aaBB





Gameta
♂ ♀

AB

Ab

aB

ab

aB

AaBB yong’oqsimon

AaBb yong’oqsimon

aaBB no’xatsimon

aaBb no’xatsimon

Gen:1;1;1;1
Fen: 50 % yong'oqsimon, 50 % no'xatsimon tojli
-13-
e) P AaBb x ♂aabb



Gameta
♂ ♀

AB

Ab

aB

ab

ab

AaBb yong’oqsimon

Aabb gulsimon

aaBb no’xatsimon

aabb oddiy

Gen:1;1;1;1
Fen: 25 % gulsimon, 25 % no'xatsimon, 25 % yong'oqsi­mon, 25 % oddiy tojli


2.Xushbo'y no'xat o'simligi gultojibarglarining qizil bo'lishi ikki allel bo'lmagan dominant gen ta’sirida ro'y beradi. Digeterozigota qi­zil gulli xushbo'y no'xat ikkita allel bo'lmagan gen bo'yicha gomozi­gota bo'lgan oq gulli retsessiv xushbo'y no'xat bilan chatishtirilgan. Hosil bo'lgan F1 ning genotipi va fenotipini aniqlang. 9-sinf ( 149-bet №2)
A- xushboy B-qizil
a- hidsiz b- oq
P AaBb x ♂aabb



Gameta
♂ ♀

AB

Ab

aB

ab

ab

AaBb xushbo’y qizil

Aabb xushbo’y oq

aaBb hidsiz oq

aabb hidsiz oq

Gen:1;1;1;1
Fen: 25 % xushbo’y qizil, 25 % xushbo’y oq , 25 % hidsiz oq ,25% hidsiz oq


3.Tovuqlar patining rangli bo lishi С geniga bog‘liq. Bu genning retsessivi с esa rang hosil qilmaydi. Boshqa xromosomada joylash­gan I gen С gen ustidan dominantlik qilgani sababli pat oq rangli bo‘ladi. i geni esa С geniga ta’sir ko‘rsatmaydi.Quyidagicha genotipli tovuq va xo'rozlar chatishtirilsa, F1 da tovuqlarning pati qanday rangda bo'ladi? 9-sinf ( 149-bet № 3) Tovuq zotlarida IICC, IiCC, IiCc, iicc, IIcc, licc genotiplar patning oq bo‘lishi- ni ta’minlaydi. iiCC, iiCc genotiplar esa patning rangli bo‘lishini ta’min etadi


a) P liCc Х iicc;



Gameta
♂ ♀

IC

Ic

iC

ic

ic

IiCc oq

Iicc oq

iiCc rangli

Iicc oq

Gen:1;1;1;1
Fen:3;1 (75% oq,25% rangli)
-14-
b) P IICC X liCc,



Ota va ona organizmidan hosil bo’lgan gametalarni Pennet katagiga joylaymiz:
IC

IC

IICC oq

Ic

IICc oq

iC

IiCC oq

ic

iiCc oq

Gen:1;1;1;1
Fen: hammasi oq rangli


4.G'o'zaning malla va yashil tolali liniyalari chatishtirildi. F1 da malla tolali duragaylar yetishdi. F1 duragay o'z-o'zidan changlanganda F2 da asosan malla, qisman yashil tola va juda oz miqdorda oq tolali o'simliklar hosil bo'lgan. Bu hodisani qanday tushuntirish mumkin? 9-sinf ( 149-bet № 4)
AABB,AaBb - malla
aaBB,aaBb -yashil
AAbb,Aabb-novot
aabb-oq

1) P AABB X aabb AABBX aaBb Bu bilan chtishsa ham F1 malla bo’ladi

Gam: A B a b



F1 AaBb malla


2) AaBb X AaBb



Gameta
♀ ♂

AB

Ab

aB

ab

AB

AABB malla

AABb malla

AaBB malla

AaBb malla

Ab

AABb malla

AAbb novot

AaBb malla

Aabb novot

aB

AaBB malla

AaBb malla

aaBB
yashil

aaBb yashil

ab

AaBb malla

Aabb novot

aaBb yashil

aabb
oq


Gen 1,2,2,4,1,2,1,2,1
Fen 9,3,3,1


5.Makkajo'xorining so'tasi 20 va 8 cm uzunlikda bo'lgan ikkita navi chatishtirilgan. Agar har bir dominant gen so'tani 5 cm, retsessiv gen 2 cm uzunligini namoyon etsa, u holda: a) F1 da so'taning uzun- ligi qancha bo'ladi? b) 3 ta dominant genli formalar F2 dagi 960 ta o'simlikdan necha qismini tashkil etadi? 9-sinf ( 149-bet № 5)
A-5 sm; a-2 sm


-15-
5+5+5+5=20 2+2+2+2=8
P ♀ A1A1A2A2 X ♂ a1a1a2a2
Gam: A1A2 a1a2
5+2+5+2=14 F1 A1a1A2a2
a) F1 14 sm
b) p ♀ A1a1A2a2 X ♂ A1a1A2a2




A1A2

A1a2

a1A2

a1a2

A1A2

A1A1A2A2

A1A1A2a2

A1a1A2A2

A1a1A2a2

A1a2

A1A1A2a2

A1A1a2a2

A1a1A2a2

A1a1a2a2

a1A2

A1a1A2A2

A1a 1A2a 2

a1a1A2A2

a 1a1A2A2

a1a2

A1a1A2a2

A1a1a2a2

a1a1A2a2

a1a1a2a2

16 ta o'simlikdan 3 ta dominant genli formalar 4 ta
16----------- 4 ta
960---------x= 960· 4: 16=240

Download 160,59 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish