Kartoshka biologiyasi va yetishtirish texnologiyasi



Download 19,61 Kb.
bet1/3
Sana13.07.2022
Hajmi19,61 Kb.
#792783
  1   2   3
Bog'liq
Kartoshka biologiyasi va yetishtirish texnologiyasi


Kartoshka biologiyasi va yetishtirish texnologiyasi

Reja:


1 .Kartoshkaning xalq xo`jaligidagi axamiyati, kelib chiqishi, tarkalishi va xosildorligi.
2 .Sistematikasi, biologik xususiyati va navlari
3. Kartoshkani eqish: yerni, urugni eqishga tayyorlash, eqish usullari, muddati va meyori.
4. Kartoshka ekinini parvarish kilish va xosilni yigib olish.

1. Kartoshka xalq xo`jaligida oziq-ovqat, yem-xashak va texnik axamiyatiga ega. Dunyo qishloq xo`jaligida kartoshka, sholi, bugdoy va makkajo`xori bilan bir katorda yetakchi urinni egallaydi.


Kartoshkani tuganak mevasi 25% gacha kuruk moddalarga (kraxmal 14-22%, oqsil 1,4-3,0% to`qima -1,0 moy-0,3% va 0,8-1,0% kul moddalar) xar xil vitaminlarga boy.
Kartoshka oziq-ovqat sifatida ko`p istemol qilinadigan maxsulot bo`lib, uni ikqinchi non xam deyishadi. Dunyoda 500 dan ortik taom tayyorlanadi. Kartoshka eng axamiyatli yemxashak o`simligi xam xisoblanadi. Uning tuganak mevalari va poyasi chorva mollariga ozuka sifatida ishlatiladi. 100 kg tuganagi 29,5 oziq birligiga teng. Kartoshka palagining 100 kg mi 8,5 oziq birligiga teng.
Sanoatda xam kartoshkadan spirt, kraxmal dekstrin, glyukoza, kauchuk va boshqa maxsulotlar olishda, xom ashyo xisoblanadi. Kraxmalligi 17,5% bo`lgan 1 t kartoshkadan 112 l spirt, 55 kg suyuk karbonot angidrid, 1500 l barda olinadi.
U agrotexnik axamiyatga ega, chunki kartoshka ekilgandan so`ng tuproq begona utlardan tozalandi. Shu sababli u yaxshi utmishdosh ekin xisoblanadi.
Kartoshkani vatani Janubiy Amerika xisoblanadi, bu mintakada kartoshka bizning eramizdan 1-2 ming yil avval ekib kelingan va uning ko`pchilik yovvoyi turlari madaniylashtirilgan.
Kartoshka XU1-asrda Yevropaga yani Ispaniyaga keltirilgan va undan boshqa Yevropa mamlakatlariga tarkalgan Rossiyaga kartoshka Gollandiyadan keltirilgan va X1X-asrning yarimlarida Rossiyada kartoshka ko`p tarkala boshlab,katta maydonlarga ekilgan.
Uzbekistonda kartoshka utgan asrning 60 yillarida tarkaldi va asosan XX-asr boshlarida va undan keyingi yillarda ko`prok ekila boshlandi.
Kartoshkaning tashqi sharoitga tez moslashishi dunyoda tez tarkalishiga va asosiy oziq-ovqat ekini bo`lishiga sabab bo`ldi.
Xozirgi vaqtda kartoshka dunyoning xamma kitalarida ekiladi. Dunyoda FAO malumotlariga karaganda (1994 yil) kartoshka 18 mln gektar yerga ekilgan.
Yevropa mamlakatlarida kartoshka ko`p ekiladi, Dunyo ekin maydonini 35%ni tashqil qiladi. Bo`lardan ko`prok Polsha (2,26 ml.ga), Germaniya (yaqin 1 ml.ga) va boshqalarda ekiladi. Kartoshka AKShda xam ko`p ekiladi. Xamdustlik mamlakatlardan kartoshka ko`prok Rossiya. Ukraina, Belorussiya va Baltik buyi mamlakatlarida ekiladi. Uzbekistonda oxirgi yillari kartoshkani eqish maydoni ancha kengaydi va 1998 yil 52,7 ming gektar erga ekilgan Kartoshka yuqori xosilli ekin. Uzbekiston 1998 yil O`rtacha xosildorlik 121,0 sentnerni tashqil kildi.

Download 19,61 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish