Jahon qishloq xo’jaligiga umumiy ta’rif


-jadval. Dunyoda va ayrim mamlakatlarda 1998 yilda kartoshka etishtirish



Download 175 Kb.
bet5/8
Sana11.01.2017
Hajmi175 Kb.
#31
1   2   3   4   5   6   7   8
14-jadval.

Dunyoda va ayrim mamlakatlarda 1998 yilda kartoshka etishtirish

Dunyoda va ayrim mamlakatlarda

Yalpi hosil mln. tonna

Aholi jon boshiga (kg)

Hosildorlik Tsentner/ga

Dunyoda

280

55

150

Polsha

36

910

200

Rossiya

35

230

100

Xitoy

27

25

100

Ukraina

12

330

120

GFR

17

230

300

AQSh

17

65

320

Hindiston

15

18

160

Belorusiya

9

870

135

Niderlandiya

7

470

435

Buyuk Britaniya

6,5

110

350

Fransiya

4,7

110

280

Ispaniya

4,5

115

200

Turkiya

4,1

70

220

Yaponiya

3,1

30

300

Ruminiya

3,4

140

120

Kanada

2,8

100

245

Italiya

2,5

40

200

Ma’lumki, qandli ekinlar shakarqamish hamda qand lavlagidir. Shakarqamish - qadimgi ekinlardan biri bo’lib, uning vatani Belgiyadir. O’rta Yer dengizi mamlakatlariga uni VIII-IX asrlarda arablar keltirgan. Buyuk geografik kashfiyotlardan so’ng u Yangi Dunyoga tarqalib o’zining «ikkinchi vatani»ga ega bo’ldi. Ammo, XVIII asrning oxirlaridagina qand lavlagi qand xom-ashyosiga aylandi. Dastlabki lavlagidan qand oluvchi zavod Germaniyada bunyod etilgan. Shu vaqtdan boshlab ushbu ikki qandli ekinlar muayyan ma’noda o’zaro raqobatlasha boshladilar. XX asr boshlarida lavlagi qandi xalqaro talabning 2/3 qismini qondirdi, lekin uning salmog’i so’nggi yillarda pasayib bordi. Bugungi kunda ham mazkur ekinlar o’rtasidagi mutanosiblik 40/60 bo’lib, bunda shakarqamish ustuvor ahamiyatni kasb etadi.

Shakarqamish – issiqsevar, ko’p yillik ekin bo’lib, 7-8 oy davomida o’rtacha xarorat 150S dan pasaymaydigan, vegetatsiya davridagi yillik ijobiy harorat yig’indisi 5000-60000S ga teng bo’lgan sharoitda o’sadi. Ayni paytda u sezilarli namlikni ham talab etadi. Shu tufayli ham shakarqamish faqatgina tropik, subtropik hamda musson iqlimli mamlakatlarda iqlimlashtiriladi. Uning deyarli barcha hosili (1 mlrd. t. atrofida) rivojlanayotgan mamlakatlarda, shuningdek Xitoy va Kuba hissasiga to’g’ri keladi.

Qand lavlagi - tipik bir yillik mo’tadil mintaqa o’simligi bo’lishi bilan bir qatorda agroiqlim sharoitlariga yuqori talab ko’yuvchi ekindir. U asosan aholi zich joylashgan intensiv qishloq xo’jaligiga ega bo’lgan rayonlarda ekiladi. Uning yalpi hosili dunyo bo’yicha 300 mln. t. ni tashkil etib, asosan iqtisodiy rivojlangan mamlakatlar hissasiga to’g’ri keladi. Ushbu ikki ekin turi faqatgina AQSh hamda Xitoyda sezilarli miqdorda yetishtiriladi.

1998 yilda jahonda qand ishlab chiqarish 110 mln. t. ga yetdi. Uning yetakchi mamlakatlar bo’yicha taqsimlanishini keltirilgan jadval ma’lumotlari asosida tahlil etish mumkin.

Jahon bozoriga har yili taxminan 30 mln. t. qand yetkazib beriladi. Bu asosan shakarqamish qandi bo’lib, Braziliya, Kuba, Avstraliya, Mavrikiya kabi davlatlardan xorijiy Yevropaga, AQSh, MDH davlatlariga, Xitoy, Yaponiyaga, Osiyoning «yangi industrial» mamlakatlariga, ya’ni uning qadoqlanishi amalga oshiriluvchi mamlakatlarga jo’natiladi. Lavlagi qandi xalqaro savdoda juda oz miqdorda ishtirok etadi.




Katalog: files
files -> Amerika qo'shma shtatlari (aqsh)
files -> Shoh va shoir
files -> O‘zbekistonda Oziq-ovqat dasturini amalga oshirishning muhim zaxiralari
files -> O`zbekistonning eng go`zal va betakror makonlaridan biri bu Farg`ona vodiysidir. Iqlim sharoiti, geografik joylashuvi, tabiiy boyliklari kabi qator xislatlariga ko`ra Farg`ona qadimdan e'tibor qozonib kelgan
files -> O‘rta asrlar Sharq allomalari va mutafakkirlarining tarixiy merosi, uning zamonaviy sivilizatsiya rivojidagi roli va ahamiyati
files -> Valyutani tartibga solish to'G'risida o'zbekiston Respublikasi Qonuniga o'zgartishlar va qo'shimchalar kiritish haqida
files -> Vazirlar Mahkamasining
files -> Garov to'G'risidagi o'zbekiston respublikasi qonuniga o'zgartishlar va qo'shimchalar kiritish haqida
files -> Ipoteka to'G'risida qonunchilik palatasi tomonidan 2006 yil 28 iyunda qabul qilingan Senat tomonidan 2006 yil 25 avgustda ma'qullangan
files -> Ўзгартириш ва қўшимчалар билан Ўзбекистон Республикаси Марказий банкида қайта рўйхатдан ўтказилди

Download 175 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
axborot texnologiyalari
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
guruh talabasi
O’zbekiston respublikasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
davlat pedagogika
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
pedagogika instituti
Ўзбекистон республикаси
tashkil etish
haqida tushuncha
vazirligi muhammad
таълим вазирлиги
O'zbekiston respublikasi
toshkent davlat
махсус таълим
respublikasi axborot
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
vazirligi toshkent
saqlash vazirligi
fanidan tayyorlagan
bilan ishlash
Toshkent davlat
Ishdan maqsad
sog'liqni saqlash
uzbekistan coronavirus
respublikasi sog'liqni
fanidan mustaqil
coronavirus covid
koronavirus covid
vazirligi koronavirus
covid vaccination
qarshi emlanganlik
risida sertifikat
sertifikat ministry
vaccination certificate
o’rta ta’lim
matematika fakulteti
haqida umumiy
fanlar fakulteti
pedagogika universiteti
ishlab chiqarish
moliya instituti
fanining predmeti