4 ma’ruza o`zgaruvchan tok turlari. Sinusoidal o`zgaruvchan eyuk ni hosil qilish. (4-soat) reja



Download 367,46 Kb.
bet8/9
Sana30.06.2022
Hajmi367,46 Kb.
#719706
1   2   3   4   5   6   7   8   9
Bog'liq
4-Ma`ruza (1)

4-rasm

5-rasm

Sigim qarshilik. Sig’imi C bo’lgan kondensator zanjiriga sinusoidal kuchlanish U=UMsinwt berilsa, qoplamalar gox musbat, gox manfiy zaryadlanib turadi va undan sinusoidal tok o’tadi. Bunda, IM= yoki I= S.k.li o’zgaruvchan tok zanjiri uchun Om qonunining ifodasidir. Bu ifodaga muvofiq S.k.li zanjirdagi tok fazasi kuchlanish fazasidan 90' o’zuvchi bo’ladi. 5-rasmda S.k.li zanjir sxemasi undagi kattaliklarning o’zgarish grafiklari va vektor diagrammalari ko’rsatilgan. Yuqoridagi Om qonunini ifodasidagi kattalik shartli ravishda sig’im yoki reaktiv qarshilik deb yuritiladi va bilan belgilanadi. Demak, Xc ning qiymati tok chastotasi va zanjir sig’imiga teskaridir proportsionaldir. S.k.ning o’lchov birligi . Ammo bunda ham elektr qarshilik bilan R elektr qarshilik bilan S.k. ning xech qanday fizik o’xshashligi yuk. Kondensator zaryadlanib, uning qoplamalaridagi kuchlanish oshganda elektr maydon energiyasining maksimal qiymati ga etadi va zaryadlanish davrida bu energiya tok manbai tomon yo’naladi. Demak, elektr zanjiriga berilgan energiya ham foydali ishga sarflanmay, tok manbai bilan kondensator oralig’ida ikkilangan chastota bilan tebranib turadi. Bunday befoyda tebranuvchi energiya reaktiv energiya deyiladi. Undan kondensatorning elekr maydonida xosil bo’lgan maksimal quvvat esa sig’im yoki reaktiv quvvat deb yuritiladi. Bu quvvat ham VAR yoki kVAR larda o’lchanadi. S.k.ga ega bo’lgan zanjirdan o’tadigan tok sig’im yoki reaktiv tok deyiladi. Reaktiv tok energiya manbaidan olinadigan aktiv tokni, ya'ni uning foydali ishga sarflanadigan qismini kamaytiradi.
6-rasm.

Aktiv va induktiv qarshilikli zanjir. 7-rasmda Ra va induktiv XL qarshilikli zanjirning sxemasi hamda undagi i tok kuchlanishning vektor diagrammasi ko’rsatilgan. Kirgxofning ikkinchi qonuniga muvofiq bu zanjir uchun tenglama tuziladi. Bundan, tenglamasi kelib chiqadi. Zanjirga sinusoidal kuchlanish U berilsa, zanjirdagi i tok ham sinusoidal, ya'ni bo’ladi. Endi, bo’lgani uchun bo’ladi. Demak, kuchlanishning oniy qiymati U ni aktiv Ua va induktiv UL tashkil etuvchilardan iborat deb qarash mumkin. Bunda Ua tok yo’nalishida, UL esa, tokdan 90' ga o’zuvchi bo’ladi. Ua ning effektiv qiymati ; UL ning effektiv qiymati esa ga teng. Bunday zanjirdagi tok va kuchlanishlarning vektor diagrammasini tuzish uchun asosiy vektor qilib tok vektori I olinadi. So’ngra tok vektori yo’nalishida Ua kuchlanish vektori quyiladi. Bu vektor oxiridan 90' ga o’zuvchi qilib UL vektori o’tkaziladi va ularning yig’indisi dan zanjirdagi kuchlanish vektori U topiladi, ya'ni . Demak, kuchlanishning effektiv qiymati . Bundan kelib chiqadi. - aktiv va induktiv qarshilikli zanjirning to’la qarshiligi deyiladi. Vektor diagrammadagi burchak tok vektori bilan kuchlanish vektori orasidagi faza siljishi burchagidir. Kuchlanish vektori tokaa nisbatan, 6-rasmdagidek, o’zuvchi bo’lsa, musbat, orqada qoluvchi bo’lsa, manfiy xisoblanadi.

Download 367,46 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish