Гравиразведканинг физик ва геологик асослари



Download 350,24 Kb.
bet1/6
Sana26.02.2022
Hajmi350,24 Kb.
#471755
  1   2   3   4   5   6
Bog'liq
Geofizikasi Gravika
Amaliy ish №1, moodle-differencial-1, 1-labaratoriya arifmetik amallar, Kalko Kuznetsova Khimia Kontrolnaya rabota 2, 23634, oraliq, tarix, Raqobat strategiyasi Kimsanov Dilhayot mustaqil ish, Raqobat strategiyasi Kimsanov Dilhayot mustaqil ish, Шоҳи Зинда мажмуаси, 5-topshiriq Mustaqil ish mavzu slaydlar, Tilning asosiy xususiyatlari, Tilning asosiy xususiyatlari, 2 5377769765827775569, 2 5368337210191906560

ГРАВИРАЗВЕДКА (гравитацион қидирув)
ГРАВИРАЗВЕДКАНИНГ ФИЗИК ВА ГЕОЛОГИК АСОСЛАРИ

Гравиразведка – бу Ер пўстининг геологик тузилиши ва фойдали қазилмаларни қидиришнинг геофизик усулидир. Гравиразведка-оғирлик кучи майдонининг Ер юзасида тақсимланишини ўрганишга асосланган. Оғирлик кучи (гравитацион) майдони Ер ичидаги тоғ жинсларининг зичликлари фарқланиши билан боғлиқ. Гравитацион майдонни ҳавода ва космосда, Ер юзасида, денгиз ва океанларда, қудуқларда ва тоғ қазилмаларида кузатилади. Ернинг гравитацион майдони оғирлик кучининг тезланиши ва унинг ҳосилалари билан тавсифланади.


О ғирлик кучи.«Гравитас» лотинча оғирликдир.Оғирлик кучи ернинг тортишиш кучи (F) ва ернинг ўз ўқи атрофида айланиши натижасида ҳосил бўлган марказдан қочма (Р) кучларнинг тенг таъсир этувчиси ҳисобланади.
Демак, оғирлик кучи (G) тортиш кучи (F) ва марказдан қочма кучларни (P) тўпламига тенг. (Расм 10).

Бу кучлар массасининг бирлигига нисбати тезланишлар билан тавсифланади;



Гравиразведкада «оғирлик кучи» деганда «оғирлик кучининг тезланиши» тушунилади. g тезланишини ўлчов бирлиги СГС тизимида Галилей шарафига аталган «гал» ҳисобланади ва у 1см/с2 га тенг. Гравиразведкада миллигал (мгал) ишлатилади. 1мгал=10-3гал.
Си тизимида .
Қайсидир «m» массани Ернинг ҳамма массаси (Мер) F куч билан ўзига тортади. Бу куч бутун олам тортишиш қонуни (Ньютон қонуни) билан аниқланади:
.
Бу ерда, R – “m” массадан Ер марказигача масофа; k – гравитацион доимийлик – бир граммга тенг бўлган, ораси 1 см масофада жойлашган иккита масса орасидаги ўзаро таъсир этувчи кучнинг қийматига тенг:
ёки
Агар, г га тенг бўлса, унда бирлик массани тортишиш кучи га тенг ва Ер марказига йўналтирилган бўлади. Марказдан қочма куч Р айланиш ўқига перпендикуляр бўлган “r” радиус бўйлаб йўналган ва у формула билан аниқланади бурчакли тезлик). Р кучнинг миқдори қутбда 0 га тенг , экваторда максимал миқдорга тенг. Нисбат р/f =1/288 га тенг, демак оғирлик кучи асосан бутун тортишиш кучи билан аниқланади . Ернинг радиуси қутбда ва экваторда ҳар хил бўлгани сабабли . Ернинг ўртача оғирлик кучи 981,26 гал га тенг (Потсдамнинг стандартли қиймати). Ҳар қандай массага эга бўлган жисмни ерга тортадиган куч оғирлик кучи деб аталади.


Download 350,24 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4   5   6




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
O’zbekiston respublikasi
guruh talabasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
Ўзбекистон республикаси
rivojlantirish vazirligi
pedagogika instituti
таълим вазирлиги
махсус таълим
haqida tushuncha
O'zbekiston respublikasi
tashkil etish
toshkent davlat
vazirligi muhammad
saqlash vazirligi
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
respublikasi axborot
vazirligi toshkent
bilan ishlash
Toshkent davlat
uzbekistan coronavirus
sog'liqni saqlash
respublikasi sog'liqni
vazirligi koronavirus
koronavirus covid
coronavirus covid
risida sertifikat
qarshi emlanganlik
vaccination certificate
sertifikat ministry
covid vaccination
Ishdan maqsad
fanidan tayyorlagan
o’rta ta’lim
matematika fakulteti
haqida umumiy
fanidan mustaqil
moliya instituti
fanining predmeti
pedagogika universiteti
fanlar fakulteti
ta’limi vazirligi