«geodeziya-ii» fanidan amaliy topshiriqlarni bajarish uchun



Download 0,7 Mb.
bet4/5
Sana26.02.2022
Hajmi0,7 Mb.
#470013
1   2   3   4   5
Bog'liq
M E T O D I K K O’ R S A T M A 2021

Mavzu bo’yicha topshiriq
Berilgan boshlang‘ich ma’lumotlar (variantlar) bo’yicha geodezik to`rtburchakni sodda usulda tenglashtiring.

Mavzu: Po`ligonometriya tarmog`ini loyihalash va aniqligini baholash (4-soat)


Amaliy ishning maqsadi: Amaliy mashg’ulotda – Po`ligonometriya tarmog`ini loyihalash va aniqligini baholashni o’rganish uchun olingan boshlang‘ich bilimlarini mustahkamlashlarida o‘qituvchi tomonidan amaliy ko‘rsatma va tavsiyalar berib borishdan iboratdir.
Amaliy ishning vazifasi: Ushbu mashg’ulot – geodezik tarmoqni loyihalashni, parametric usulda tenglashtirishni va aniqlikni baholashni o’rganishdan iboratdir.
Bunda talabalarga qo‘yiladigan asosiy, ya’ni talabalarning bilishi zarur bo‘lgan va bajara olishi shart bo‘lgan talablar mavjud.
1. Talabalar bilishi zarur:
- Po`ligonometriya tarmog`ini loyihalashni, o’lchov asboblarni, tenglashtirish usullarini va tenglashtirishni ketma-ketlikda bajarilish tartibini;

-Poligonometriya to‘rini hisoblashda qo‘llaniladigan formulalardagi parametrlarning belgilanishi bilishlari kerak.


2. Talabalar bajara olishi shart:
- parametrik usulda tenglashtirishni;
-poligonometriya to‘rini tenglashtirish uchun matematik hisoblash ishlarini bajara olishi kerak.
Amaliy ishini bajarish uchun asosiy ma’lumotlar:
Urgut va Qoratepa poligonometriya punktlari orasidagi poligonometriya to‘rini tenglashtirishni qarab chiqamiz. Chap o‘lchangan bi burchaklar va Si tomonlar uzunliklari tayanch punk koordinatalari quyidagi jadvalda keltirilgan.

Direksion burchaklar

Koordinatalar

Mahalla
Urgut

Qoratepa
Navoiy

Urgut

Qoratepa

x

y

x

y

121013'14"

74058'53"

2500

5200

4841,229

6673,463

Burchaklar va tomon uzunliklari qiymatlari

Punkt nomi

Burilish burchaklari

Tomon uzunliklari, Si

Dala o‘lchov aniqliklari

Urgut 1

145020'31"

460,153

m=±0,0004
l=0,000020
mb=2"

2

138015'42"

583,614

3

95004'18"

335,216

4

178035'05"

638,708

5

263014'30"

702,911

6

181019'52"

617,385

7

198044'21"

400,555

Qoratepa 8

193011'30"






5000

4500

4000

3500

3000

2500

2000

5500

4500

5000

5500

6000

6500

7000

7500

Ќоратепа

Навоий

Маҳалла

Ургут

Оғирлик
маркази

8

7

6

5

4

3

2

L = 2766 м
[D2ц.i]=753×104 м2



1-rasm. Poligonometriya to‘rining sxemasi.




Poligonometriya to‘rini tenglashtirish uchun quyidagi matematik hisoblash ishlarini bajaramiz:
1. O‘lchangan bI burchaklarni yig‘amiz (2-ustun)

2. Burchak xatoligini hisoblaymiz.
(1)
Bu yerda ab va ao – boshlang‘ich va oxirgi tomonlar direksion burchaklari, ya’ni ab= 121013'14",
ao =74058'53"
fb= 121013'14"+13930×45'49"– 8×1800–74058'53" = +10"


3. fb xatolikni teskari ishora bilan o‘lchangan burilish burchaklariga tarqatamiz
4. Boshlang‘ich va oxirgi tomonlar direksion burchaklarini qiymatlari tegishli Mahalla – Urgut va Qoratepa – Navoiy tomonlari jadvalga kiritilib, qolgan tomonlar direksion burchaklari quyidagi formula yordamida hisob­lanadi.
an,n+1 = an-1,n+ 1800 -bi

2-rasm
5. Koordinata ortirmalari quyidagicha hisoblanadi.


Dx=S×cosa, Dy=S×sina.
Olingan natijalar jadvalning 5 va 6 ustunlariga kiritib yoziladi.
6. Koordinata orttirmalari xatoliklarini hisoblay­miz
fx=[Dx']–( xo-xb) =2341,221–2341,229 = –0,008 m;
fu=[Du']–(uo-ub) =1473,469–1473,463 = +0,006 m,
bu yerda xo va uo – oxirgi nuqtalar koordinatalari,
xb va ub – boshlang‘ich nuqtalar koordinatalari.
7. Uzunlik bo‘yicha xatolik quyidagi shartni bajarishi kerak.


= 1,0 sm = 0,01 m.

8. fx va fy xatolarni teskari ishora bilan tarqatib Dx va Du qiymatlarni hisoblaymiz.
9. Poligonometriya nuqtalarining koordinatalarini hisoblaymiz
x
(2)
i = xi-1 + Dx
yi = yi-1 + Dy
Olingan natijalarni jadvalning 9 va 10 ustunlariga yozamiz.

10. Poligonometriya nuqtalarining og‘irlik markazi koordinatalarini hisoblaymiz.


XM= m,
UM= m.

11. Og‘irlik markazidan nuqtalargacha bo‘lgan masofalarni aniqlaymiz



Tekshirish: va


12. Poligonometriya yo‘lini shartli tenglamasi

(3)
bu yerda - o‘lchangan burchaklarga kiritiladigan ikkinchi tuzatma
1-jadval
Poligonometriya nuqtalarining koordinatalarini hisoblash jadvali



Punktlar

Burilish
burchaklari

Direksion burchaklar

Tomon uzunlik­lari

Koordinata orttirmalari

Koordinatalar




Dx'

Dy'

Dx

Dy

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10




Mahalla




121013'14"

























Urgut 1

-1
145020'31"

+1
27,593

-1
459,325

27,594

459,324

2500,00

5200,00

1

86033'44"

460,153

2

-1
138015'42"

+1
413,946

-1
411,405

413,947

411,404

2527,594

5659,324

2

44049'25"

583,614

3

-1
95004'18"

+2
256,395

-1
-215,943

256,397

-215,944

2941,541

6070,728

3

319053'42"

335,216

4

-1
178035'05"

+1
478,216

-1
-423,387-

478,217

-423,388

3197,938

5854,784

4

318028'46"

638,708

5

-2
263014'30"

+1
524,657

-1
467,781

524,658

467,780

3676,155

5431,396

5

41043'14"

702,911

6

-1
181019'52"

+1
451,15

421,46 0

451,151

421,460

4200,813

5899,176

6

43003'05"

617,385

7

-2
198044'21"

+1
189,264

-1
352,828

189,265

352,827

4651,964

6320,636

7

61047'24"

400,385

Qoratepa 8 Navoiy

-1
193011'30"













4841,229

6673,463

8

74058'53"




= 1393045'49''

SSi=
3738,542
L = 2766

SDx' =
2341,221

SDy' =
1473,469

SDx =
2341,229

SDy =
1473,463











fx=-0,008, fy=+0,006, fs=0,01

2-jadval
Poligonometriya yo‘lini tenglashtirish jadvali.



Punktlar

SHartli koordinatalar

x

h

x2

x×h

h2

Dx×cosa

Dy×cosa=
Dx×sina

Dy×sina

x'

y'




11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

1

500

200

-1067

-688

1138490

734096

473344

1,655

27,544

458,497

2

527

659

-1040

-229

1081600

238160

52441

293,60

291,802

290,01

3

941

1070

-626

182

391876

-113932

33124

196,11

-165,168

+139,108

4

1198

856

-369

-32

136161

11808

1024

358,05

-317,00

+280,656

5

1676

431

109

-457

11811

-49813

208849

391,61

349,155

311,30

6

2200

899

633

11

400689

6963

121

329,67

307,98

287,71

7

2652

1320

1085

432

1177220

468720

186624

89,46

166,784

310,92

8

2841

1673

1274

785

1623070

1000090

616225




12535

7108

+3101
-3102
-1

+1410
-1406
+4

5960911

2296092

1571752

1660,155

661,097

2078,20

xm=1567 um=888 [x2] [x×h] [h2]
[D2s.i] = [x2] + [h2]=7532

13. Tomon va burchaklar vazni quyidagicha hisoblanadi.


psi= pbi=
p =
q =
q – teskari vazn, - radianning sekund miqdori



14. Korrelat normal tenglamalar koeffitsentlari.




,
,
,
(4)


Bu yerda q =

15. Tekshirish





16. Normal tenglama ko‘rinishi quyidagicha bo‘ladi.

q (5)
q
yoki

Ak2+Sk3+fx = 0
Ck2+Bk3+fy= 0

b u yerdan


k1 =0
k2= (6)
k3 =


N=AB-C2
(4) formulalarga asosan
A = 0,000587×1571752+1660,155 = 2583,706
C = -0,000587×2296092+661,097 = -688,072
B = 0,000587×5960911+2078,20 = 5580,8
N = AB-C2=14419148-473443 = 13945705
17. Olingan natijalarni (6) ga qo‘yib hisoblaymiz.
k1=0


18.O‘lchangan burchak, direksion burchak va tomonlarga tuzatmalar quyidagi formulalar yordamida hisoblanadi.

(7)

Hisoblangan natijalar jadvalning (22-28) ustunlariga kiritiladi

19. Hisoblangan natijalarni tekshirish.





0,011=0,00678+0,00412
0,011=0,0109, 0,011=0,011

20. Koordinata orttirmalariga kiritiladigan tuzatma quyidagi formula yordamida hisoblanadi.



(8)


21. Tekshirish. va (9)
22. Vazn birligi o‘rta kvatratik xatoligi


(10)

23. Poligonometriya yo‘li tenglashtirilgan elementlari funksiyalarining o‘rtacha kvadratik xatoligi


, (11)
bu yerda m – vazn birligi o‘rta kvadratik xatoligi;
- funksiyaning teskari vazni, u quyidagi formula bilan hisoblanadi.
(12)


3-jadval uchun kerak bo‘lgan ma’lumotlar




l=0,000020 A=+2584


mb= 2" B = +5581
r=4×10-8 N=13945705
q = 121,2

3-jadval



q

hiqk2

xiqk3

v

v

Dxik2×1000

Dyik3×1000

v (mm)




21

22

23

24

25

26

27

28

1

121,2

-0,242

-0,362

0,121













0,121

0,08

1,30

1,38

2

121,2

-0,080

-0,353

0,273

+0,394

1,20

1,16

2,36

3

121,2

0,0640

-0,215

0,279

0,673

0,743

-0,608

0,135

4

121,2

-0,0112

-0,126

0,114

0,787

1,386

-1,20

0,19

5

121,2

-0,160

+0,0374

-0,197

0,590

1,52

1,32

2,84

6

121,2

0,00387

+0,217

-0,213

+0,377

1,31

1,20

2,51

7

121,2

0,152

+0,372

-0,220

+0,157

0,548

0,998

1,546

8

121,2

0,276

+0,437

-0,161













11 mm
3-jadvalning davomi

×1000

vs''×cosa

×
×Dy×1000

tuzatma
vDx

vs''×sina

×
×Dx×1000

tuzatma
vDy

29

30

31

32

33

34

35






















0,000586

0,0827

0,270

-0,269

1,1516

0,016

1,1676

0,00191

1,674



0,7850



-0,783

0,6038

0,791



1,3948



0,00326

0,103

+0,7040

-0,701

-0,1269

0,836

0,7091

0,00381

0,142



+1,61



-0,138



-0,1802



1,822



1,6418



0,00286

2,12

1,33



-1,327

0,5769



1,500

2,0769

0,00182



1,83



0,767



-0,765



0,5668



0,821



1,3878



+0,000761

0,73

+0,268

-0,268

0,4616

0,144

0,6056























-Vfx= +45 Afy= -16
Cfy – Vfx= -49 CfX– Afy= +22
1000k2 = 0,0029 1000k3 = 0,00283
qk2 = -0,3515 qk3 = 0,343



Download 0,7 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish