E. A. Abdalina, R. J. Hoshimova



Download 6,52 Mb.
bet4/182
Sana11.07.2022
Hajmi6,52 Mb.
#777631
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   182
Bog'liq
portal.guldu.uz-Darslik

O’qish qoilalari
Jadvaldagi qoidalarni o’qituvchi bilan tahlil qilib o’qib chiqing. So’zlarni yodlang.
Undosh harf va harf birikmalarining uqilishi



Xarflar va harf
birikmalari



O’qilishi



O’qituvchi birgaligida ishlash uchun misollar



g+



a, o, u va


undosh

[g]

,gas (gaz), ,got (oldi), ,guide (tarjimon) "i" harfi o’qilmaydi.
,grey (kulrang), ,globe (globus), ,glass (oyna)

g+



i, e, u



[d3]



,gipsy, ,general, gym lo’li, general, gimnastika zali.

c+



i, e, u
unlilardan oldin



[s]



,senter (o’rta), ,ge ,site (yoddan o’qish). ,sinema (kino). ,susle (davr)

a, o, i va undoshlardan oldin



[b]



,sat (mushuk), ,son ,neet (bog’lamoq), ,sir (chashka), ,besome (bo’lmoq). ,fast (dalil), ,fastogu (fabrika), ,doctor (doktor).

s



so’z boshida va undoshdan keyin



[s]



,spend (sarf qilmoq), ,lists (ro’yxatlar)

unlilar orasida, unlidan va jarangli undoshdan keyin

[z]



,beds (karavotlar), ,please (marhamat).

x

undoshdan oldin va so’z oxirida

[ks]

,text (matn), ,next (keyingi)

urg’uli unlidan oldin

[gz]



E,xam (imtihon), e,xast (aniq).


ck



[k]

,black (qora), ,ticket (chipta)






ch


[k]

,chemist (kimyogar), ,erosh (davr).

[t]



,chop (kotlet), ,cheese (pishloq). ,children (bolalar)


sh

[ ]

,ship (kema), ,shop (do’kon). ,shelf (javon).


Xarflar va harf birikmalari



O’qili-
shi



O’qituvchi birgaligida ishlash misollar
uchun



ph

[f]

,telephone (telefon), ,physics (fizika), ,phrase (jumla).

qu

[kw]

,quite (etarli), quiet (osoyishta), quickly (tez).

th

[р]

,this (bu), ,these (bular), that (o’sha), those (o’shalar), they (ular).

[и]

,three (uch), third (uchinchi), thirst (suvsamoq)

ng

[з]

,long (uzun), bring (olib kelmoq)

O’qish qoidalariga mashqlar


Quyidagi so’zlarni o’qing (unli harflarning qisqa o’qilishi): must
(majbur), bed (so’ri), had (bor edi), French (farangi), sixth (oltinchi), sand (qum), sum (yig’indi), ship (kema), san (qila olmoq), somrade (o’rtoq).
Quyidagi so’zlarii o’qing (unli harflarning alfavitdagidek o’qilishi):
late (kech), die (o’lmoq), tube (mo’ri), China (Xitoy), slave (qul), fame (shuxrat), cube (kub), go (bormoq).
Ko’rsatilgan tovush bilan o’qiladigan so’zlarni toping;
[и] ,they ,thank ,three ,then ,tenth ,this
ular rahmat uch keyin o’ninchi bu

[t] ,each ,fish ,much ,which


har baliq ko’p qaysi
bir

[d3] ,page ,gap ,gun ,gin


bet bo’sh miltiq jin
(ichimlik)

[s] ,has ,bags ,rice ,cent dress


bor xaltalar guruch sent ko’ylak

[-] ,she ,chin ,wish ,check ,chat ,fresh


u jag’ hoxla- tekshir- gap yangi
(ayol) moq moq sotmoq
Grammatika: Ot artikl

Ingliz tilida odatda otdan avval artikl ishlatiladi. Artikl bu yordamchi so’z bo’lib, otning belgilaridan biridir. Artiklda kelishik, rod, birlik va ko’plik shakllari yo’q. Faqat ikki xil artikl bor — noaniq va aniq.


Noaniq artikl (a, an) faqat birlikda ishlatilgan ot oldidan qo’yiladi. Bu artikl bir xil predmetlar ichidan birini yoki qandaydir birortasini anglatadi: Take a map. Kartani (jo’g’rofiya kartasini) oling (kartalar ichidan birorta kartani, bittasini oling).
Undosh harf bilan boshlangan ot oldidan noaniq artikl a, unli bilan boshlangan ot oldidan an shakli ishlatiladi: a tab-le — stol, an apple — olma.
Artikllar [a, an] gapda urg’u olmaydi, keyingi so’z bilan birgalikda o’qiladi: a table [ә’teibl], an apple [әn’жpl].
Aniq artikl the aslida bu, o’sha degan ma’nolarni bildirib, avvallari ko’rsatilgan otlardan oldin ishlatiladi. U bir qancha predmetlar ichidan alohida bittasini ajratib ko’rsatadi va otlarning birlik hamda ko’plik formalaridan oldin quyiladi. Bu artikl the, gapda urg’u olmaydi, keyingi so’z bilan birgalikda o’qiladi: the pen [рәren] ruchka; unli harf bilan boshlanuvchi ot oldidan [рi] deb talaffuz qilinadi: the apple [рi’жpl]olma.
O’zbek tiliga artikl tarjima qilinmaydi,
Take a pen — (birorta, qandaydir) Ruchkani oling,
Take the pen — (shu) Ruchkani oling.
Agar otdan oldin sifatdan yasalgan aniklovchi kelsa, artikl sifatdan avval qo’yiladi: a ad rep [ә’bжd,pen], the big black box [рә’big blжk, bks]
Quyidagi savollarga javob bering


Qaysi so’z oldidan artikl qo’yiladi?
qora, yaxshi, kitob, yurmoq.
Qaysi so’z yoki suz birikmasidan oldin noaniq artikl an qo’yiladi?
Table, old, shelf, box, map.
Qaysi so’z oldidan noaniq artikl tushirilib qoldiriladi?
Table, pen, newspaper, students
Qaysi so’z oldidan aniq artikl [рi] deb o’qiladi?
arm, shelf, farm, box.
Artikl qaerda turishi kerak?
1 new …interesting film; 2 … new interesting film; 3 new interesting … film.
Qaysi gapda ''kitob so’zdan oldin aniq artikl qo’llanilishi kerak?
1. Mem kitob sotib oldim. 2. Bu qiziq kitob. 3. Kitob-javonda.
Qaysi gapda "oynoma" so’zidan oldin noaniq artikl qo’llash kerak?
1. Oynomani olma! 2, Men qiziq oynoma o’qiyapman. 3. Oynoma qiziq.
4. Oymoma yo’qoldi.


Qaysi gapda maqolalar so’zidan avval aniq artikl qo’llaniladi?
1. Maqolalar katta qiziqish uyg’otdi. 2. U har xil maqolalar yozadi.
3. Men qisqa maqolalarni yaxshi ko’raman.


Artikl ishlatilmaydi:
1. Atoqli otlar oldidan: Moscow, England, Mary, Pete.
Lekin ayrim jo’g’rofiy nomlar oldidan aniq artikl ishlatiladi: the United States — Qo’shma Shtatlar, the Volga — Volga, the Black Sea — Qora dengiz.
2. Ot oldidan ko’rsatish yoki egalik olmoshlari kelsa: my box, that box.
3. Moddalarni va mavhumlikni bildiruvchi otlar oldidan:



Download 6,52 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   182




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish