Amper kuchini va magnit maydon induksiyasini aniqlash



Download 58.58 Kb.
bet1/2
Sana05.12.2019
Hajmi58.58 Kb.
  1   2
AMPER KUCHINI VA MAGNIT MAYDON

INDUKSIYASINI ANIQLASH

Kerakli asboblar: Taqasimon magnitlar, < Arg’umchoq> simon osilgan o’tkazgich, tok manbai, chizg’ich va ulash simlari.



Ishning maqsadi

Laboratoriya ishini bajarish natijasida talaba;

- Amper qonunini bilishi;

- Amper qonunini qo‘llab doimiy magnitning magnit maydon induksiyasini aniqlay olishi zarur.



Topshiriq

1. Laboratoriya qurilmasining tuzilishi bilan tanishing.

2. Tajriba natijalaridan Amper kuchining qiymatini toping.

3. Magnit maydon induksiyasining modulini hisoblang.


Asosiy nazariy ma’lumotlar


Magnit maydoni deb, harakatlanuvchi zaryadlar, tokli o‘tkazgich va doimiy magnitlar atrofida hosil bo‘ladigan maydonga aytiladi. Demak, magnit maydonini faqat harakatlanuvchi zaryadga, tokli o‘tkazgichga va doimiy magnitlarga ta’sir orqaligina aniqlash mumkin.

Magnit maydoniga joylashtirilgan to‘g‘ri tokli o‘tkazgichga – Amper kuchi ta’sir etadi. Amper qonuni quyidagicha ta’riflanadi. Magnit maydoniga kiritilgan () elementar uzunlikdagi tokli o‘tkazgichga ta’sir etuvchi elementar kuch () o‘tkazgichdan o‘tayotgan tok kuchiga, o‘tkazgichning uzunligi () bilan magnit maydon induksiyasi () ning vektor ko‘paytmasiga to‘g‘ri proporsional

yoki , (1)

bu yerda, vektorning yo‘nalishi tok yo‘nalishi bilan bir xil (1-rasm).



Chekli uzunlikdagi tokli o‘tkazgichga magnit maydoni tomonidan ta’sir etuvchi Amper kuchi quyidagicha aniqlanadi:

, (2)

bunda integrallash o‘tkazgichning butun uzunligi bo‘yicha olinadi. Bir jinsli magnit maydoni () va doimiy tok () bo‘lgan hol uchun esa,

,

bu yerda  burchak - va vektorlar orasidagi burchak.

Agar bo‘lsa, kuchning yo‘nalishi chap qo‘l qoidasi bilan topiladi.

Agar chap qo‘lning kaftiga magnit induksiya vektori tik kirsa, to‘rt barmoq yo‘nalishi elektr tokining yo‘nalishi bo‘yicha joylashtirilsa, bu holda 90o ga ochilgan bosh barmoq, magnit maydoniga kiritilgan tokli o‘tkazgichga ta’sir etuvchi Amper kuchi yo‘nalishini ko‘rsatadi.

Bu holda sin90o=1, va Amper kuchi maksimal bo‘ladi (2-rasm).

Amper qonuni magnit maydonning kuch xarakteristikasi bo‘lgan () ni ta’riflash imkonini yaratadi. Magnit maydon induksiyasi deb, bir birlik tok elementi () ga ta’sir etuvchi Amper kuchining maksimal qiymatiga teng bo‘lgan fizikaviy kattalikka aytiladi



Bunga ko‘ra magnit maydon induksiyasining o‘lchov birligi - tesla (Tl) ning ta’rifini berish mumkin. 1 Tl - bir jinsli magnit maydonining shunday induksiyasiki, bunda maydon yo‘nalishiga perpendikular joylashtirilgan o‘tkazgichdan 1A tok o‘tganda, o‘tkazgichning har bir metriga 1 N kuch ta’sir etadi, ya’ni



.

Download 58.58 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
davlat pedagogika
o’rta maxsus
axborot texnologiyalari
nomidagi toshkent
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
navoiy nomidagi
samarqand davlat
ta’limi vazirligi
toshkent axborot
nomidagi samarqand
guruh talabasi
toshkent davlat
haqida tushuncha
Darsning maqsadi
xorazmiy nomidagi
vazirligi toshkent
Toshkent davlat
tashkil etish
Alisher navoiy
Ўзбекистон республикаси
rivojlantirish vazirligi
pedagogika universiteti
matematika fakulteti
sinflar uchun
Nizomiy nomidagi
таълим вазирлиги
tibbiyot akademiyasi
maxsus ta'lim
ta'lim vazirligi
bilan ishlash
махсус таълим
o’rta ta’lim
fanlar fakulteti
Referat mavzu
Navoiy davlat
haqida umumiy
umumiy o’rta
fanining predmeti
Buxoro davlat
fizika matematika
malakasini oshirish
universiteti fizika
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
jizzax davlat
tabiiy fanlar