Amper kuchini va magnit maydon induksiyasini aniqlash



Download 58,58 Kb.
bet1/3
Sana07.01.2022
Hajmi58,58 Kb.
#326265
  1   2   3

AMPER KUCHINI VA MAGNIT MAYDON

INDUKSIYASINI ANIQLASH

Kerakli asboblar: Taqasimon magnitlar, < Arg’umchoq> simon osilgan o’tkazgich, tok manbai, chizg’ich va ulash simlari.



Ishning maqsadi

Laboratoriya ishini bajarish natijasida talaba;

- Amper qonunini bilishi;

- Amper qonunini qo‘llab doimiy magnitning magnit maydon induksiyasini aniqlay olishi zarur.



Topshiriq

1. Laboratoriya qurilmasining tuzilishi bilan tanishing.

2. Tajriba natijalaridan Amper kuchining qiymatini toping.

3. Magnit maydon induksiyasining modulini hisoblang.


Asosiy nazariy ma’lumotlar


Magnit maydoni deb, harakatlanuvchi zaryadlar, tokli o‘tkazgich va doimiy magnitlar atrofida hosil bo‘ladigan maydonga aytiladi. Demak, magnit maydonini faqat harakatlanuvchi zaryadga, tokli o‘tkazgichga va doimiy magnitlarga ta’sir orqaligina aniqlash mumkin.

Magnit maydoniga joylashtirilgan to‘g‘ri tokli o‘tkazgichga – Amper kuchi ta’sir etadi. Amper qonuni quyidagicha ta’riflanadi. Magnit maydoniga kiritilgan ( ) elementar uzunlikdagi tokli o‘tkazgichga ta’sir etuvchi elementar kuch ( ) o‘tkazgichdan o‘tayotgan tok kuchiga, o‘tkazgichning uzunligi ( ) bilan magnit maydon induksiyasi ( ) ning vektor ko‘paytmasiga to‘g‘ri proporsional



yoki , (1)

bu yerda, vektorning yo‘nalishi tok yo‘nalishi bilan bir xil (1-rasm).

Chekli uzunlikdagi tokli o‘tkazgichga magnit maydoni tomonidan ta’sir etuvchi Amper kuchi quyidagicha aniqlanadi:

, (2)

bunda integrallash o‘tkazgichning butun uzunligi bo‘yicha olinadi. Bir jinsli magnit maydoni ( ) va doimiy tok ( ) bo‘lgan hol uchun esa,



,

b
u yerda  burchak - va vektorlar orasidagi burchak.


Agar  bo‘lsa, kuchning yo‘nalishi chap qo‘l qoidasi bilan topiladi.

Agar chap qo‘lning kaftiga magnit induksiya vektori tik kirsa, to‘rt barmoq yo‘nalishi elektr tokining yo‘nalishi bo‘yicha joylashtirilsa, bu holda 90o ga ochilgan bosh barmoq, magnit maydoniga kiritilgan tokli o‘tkazgichga ta’sir etuvchi Amper kuchi yo‘nalishini ko‘rsatadi.

Bu holda sin90o=1, va Amper kuchi maksimal bo‘ladi (2-rasm).

Amper qonuni magnit maydonning kuch xarakteristikasi bo‘lgan ( ) ni ta’riflash imkonini yaratadi. Magnit maydon induksiyasi deb, bir birlik tok elementi ( ) ga ta’sir etuvchi Amper kuchining maksimal qiymatiga teng bo‘lgan fizikaviy kattalikka aytiladi



Bunga ko‘ra magnit maydon induksiyasining o‘lchov birligi - tesla (Tl) ning ta’rifini berish mumkin. 1 Tl - bir jinsli magnit maydonining shunday induksiyasiki, bunda maydon yo‘nalishiga perpendikular joylashtirilgan o‘tkazgichdan 1A tok o‘tganda, o‘tkazgichning har bir metriga 1 N kuch ta’sir etadi, ya’ni



.

Download 58,58 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish