Ajdodlar xotirasi muqaddas



Download 43.62 Kb.
Sana19.01.2017
Hajmi43.62 Kb.
Ajdodlar xotirasi muqaddas”
(9- may- G`alaba va xotirlash kuniga bag`ishlangan tadbir senariysi).

Maqsad: 9-may G`alaba va xotirlash kuni,Ulug` Vatan urushi ,qatag`onlik yillari qurbonlarimizni xotirlash haqida tushuncha berish;


b) Farzandlarimizni vatanparvar,mard,jasur bo`lishga chaqirish,Ulug` Vatan urushi qatnashchilari,qatag`onlik yillari qurbonlarini xotirlashga chorlash.
Tadbir o`tkaziladigan xona xotira kuniga mos holda bezatilgan.Xonaga Ikkinchi jahon urushida halok bo`lganlar,qatag`onlik yillari qurbonlari xotirasini,yoshi ulug` otaxonlar-u onaxonlarning keksalik gashtini surayotganligini ifodalovchi suratlar osilgan.Ular orasida prezidentimizning yoshlar bilan tushgan surati ham ko`zga tashlanib turibdi.
Yigit:

Do`stim, bir lahza sukut saqlaylik ,

Baxtimiz qurboni bo`lganlar haqqi,

Nomlarin yo`d etib,bir-bir yo`qlaylik ,

Xalqim deb,yurtim deb o`tganlar haqqi.

Qiz:

Kel,do`stim bir lahza quloq beraylik ,

Tinglaylik mardlarning yurak sasini.

Mangulik bog`idan gullar beraylik ,

Qalblarga yozaylik xotirasini .

Yigit:

Ular yosh edilar , hayotga tashna ,

To`yib ham totmagan sevgi otashin ,

Umid g`unchalari barg yozmay yashnab ,

Abadiy qo`yganlar tuproqqa boshin.

Qiz:

Ota edi –ular oilaga bosh ,

Faxrlanib eslar o`g`il-qizlari ,

Nogahon ko`zlardan sizib chiqar yosh ,

Urush solgan dardning bitmas izlari.
Yigit :

Fidolar qabrida kezaman beun,

Mayus bir kuy chalar qalbim torlari. ...

Alvon chechaklarga burkanib bu kun,

Bunda yotar baxtim ijodkorlari.

Qiz:

Kel,do`stim,bir lahza sukut saqlaylik,

Shu qutluq dargohni qilaylik tavof.

Vatan ishonchini dildan oqlaylik,

El-u yurt chekmasin sira iztirob.

Birgalikda:

Kel,do`stim, bir lahza sukut saqlaylik.



(oraga bir lahza jimlik cho`kadi).

(O`quvchilar ohista yurib , safga kelib qo`shiladilar).
1-o`quvchi:

Assalomu –alaykum, hurmatli tadbir ishtirokchilari !Aziz va muhtaram mehmonlar!

9-may Xotira va qadrlash kuni munosabati bilan o`tkazilayotgan tadbirimizga xush kelibsiz!
Xotira o`zlikni anglash , o`tmishni doim yodda tutishga bot-bot da`vat etib turadigan muqaddas tuyg`udir.Inson o`zligini ana shu xotira va qadr tuyg`usi orqali chuqurroq anglaydi.
2- o`quvchi :
Inson,xalq,millat tarixiy xotira bilan tirik, barhayotdir.Ayniqsa, o`tganlarning xayrli ishlarini yodga olmoq, qadrlamoq biz uchun ham farz,ham qarzdir
3- o`quvchi :
9-may ilgarilari Ikkinchi jahon urushida qozonilgan g`alaba sharafiga “G`laba kuni”sifatida nishonlanar edi.Mustaqillik yillarida bu bayram yurtboshimiz sharofati bilan “Xotira va qadrlash kuni” deb e`lon qilindi.
4- o`quvchi :
Biz millat, Vatan,istiqlol kabi so`zlarni hurmat bilan tilga olamiz.Ana shu tushuncha haqida so`z yuritganda ,fikrimizni beixtiyor xotira tuyg`usi band etadi.Inson xotirasi- muqaddas .Shuning uchun ham biz ajdodlarimizni esga olib, ezgu ishlarini yod etamiz .Agar xotira susaysa yoki yo`qolsa , ajdodlar bilan avlodlar o`rtasida uzilish yuz bersa , millat tanazzulga yuz turar ekan.
5- o`quvchi :
Muqaddas sanalgan tushunchalar aslida xotira bilan tirik .U nafaqat o`tmishni unutmaslik ,balki bugungi kunni va kelajakni yorqin tassavur etish ham demakdir .

Xotira insonni kelajakka teran ko`z bilan qarashga o`rgatadi.


6- o`quvchi :
Qadrlash esa oilamiz ustuni bo`lgan xonadonlarimizga fayz-u baraka bag`ishlab ,ishlarimizga oq fotiha tilab turgan nuroniylarimizning hurmatini joyiga qo`yishdir .Qolaversa,insonlarning bir-birlarini qadrlab yurishlari zamirida ham ulug` hikmat yashirin.
Yigit:_Qadamlar,_Qadamlar,_Og`ir_qadamlar,_Etiklar_zarbidan_titragan_tuproq,_Qaerga_ketmoqda_shuncha_odamlar_Qiz'>Yigit:

Butun insoniyat la`natlagan urush xotiralari ,tinchlikning naqadar aziz ne`mat ekanligi , uni ko`zqorqchig`iday asrash lozimligini doimo eslatib turadi.

Nafaqat 45-yillar , balki qatag`on yillaridagi vahshiyliklar ham odamlarni tinchlik uchun bong urushga da`vat etadi.
Qiz:
1937-1939-yillar Qatag`onning qora kunlari O`zbekistonda o`sha yillari manbalarda qayd etilishicha,43 mingdan ziyod kishi qamoqqa olindi.Ularning 6 ming 920nafari esa otib tashlandi.37ming nafari esa qamoq va surgunga mahkum etildi.
Endi qatag`on yillari hayotini aks ettiruvchi sahna ko`rinishini e`tiboringizga havola etamiz.
(Muhammad Yusuf qalamiga mansub,,Qora quyosh,,asari asosida tayyorlangan kichik sahna ko`rinishi namoyish etiladi.Sahnada Abdulla Qodiriy,Tergovchi va boshlovchilar chiqadi).
Boshlovchi: Mana ,Qodiriyni qilishar so`roq:
Tergovchi (g`azabga to`lib):

- “O`tgan kunlar” degan she`r siznikimi?

Qodiriy: Ha,ammo u she`r emas...

Tergovchi:Jim bo`ling,axir she`rmi yo boshqami ,avtori siz-da!

Boshlovchi:Tamom.

Boshqa gapga qolmaydi hojat.

Tergovchi – payg`ambar ,

Tergovchi – Xudo.

Temir zotdan kelgan buyruq-ijozat.

O`zbek yana bitta o`gilidan judo.

(Xazin kuy yangraydi.Sahnaga o`quvchilar chiqishadi).
1-o`quvchi :
Tushimga kiradi Qodiriy bobom , Bemador,bemajol,beorom,behol.

Egniga eski bir to`n kiyib olgan,

Shneldir-u,balki birovdan qolgan.

O`sha to`n egnida,paxol ham borday,

Bobomning yuzlari oqargan qorday.

Yo`q,yuzi somonga o`xshaydi uning,

Charaqlab turguvchi ko`zi to`la mung.
2- o`quvchi :
Rutubatli shimol o`rmonlarida,.

Qayinlar ho`ngrab quyoshni uyg`otar.

Qarang,Cho`lponingiz so`nggi makonda,

Beqasam to`nini yopinib yotar.



3- o`quvchi :

Yotar alpqomatli bahodirlar qator,

Usmonlar,

Qodiriylar,

Shokirlar qator

Yotar Fayzullolar,

Yotar Ahmadlar,

Xudo rahmat qilgur, xudo rahmatlar...



4- o`quvchi :
Ularning sanog`i yulduzdan ham ko`p,

Yurtim,dilbandingiz har giyoh,har cho`p,

Fidolaring bo`lgan farzandlaringiz

Nomdor-u nomsizin hoki poyin o`p.


1-boshlovchi:
Istiqlol fidoyilaridan Abdullo Qodiriy, Abdulhamid Cho`lpon, Abdurauf Fitrat, Usmon Nosir, Behbudiy,Botu , Elbeklarning aziz va tabarruk nomlari yana qaytadan tiklandi.

2-boshlovchi:
Yunusobodda, Bo`zsuv bo`yida , mash`um qatag`on yillari shahidlar qabristoniga aylantirilgan maydonda yodgorlik majmuyi va muzey barpo etilishi ham qatag`on qurbonlarining nomlarini abadiylashtirishda eng savobli ish bo`ldi,deya olamiz.Asosiysi ,yurtboshimizning 2001-yil 1-maydagi farmoniga ko`ra ,31-avgust- ,,Qatag`on qurbonlarini yod etish kuni” deb e`lon qilinishi ham ularga bo`lgan cheksiz hurmat natijasidir.
(O`quvchilar,,Mardona” qo`shg`ini ijro etadilar)

Musiqa davom etadi.Sahna qarong`isida orqaroqda yosh bola go`yo gul terib yuribdi.Boladan salgina nariroqda yosh ona o`tiribdi.Bola gulni onasiga tutadi.Shu payt portlash ovozi eshitiladi .Shu vaqtning o`zida radio karnaydan suxandon ovozi ehitiladi:

Diqqat! Diqqat! Diqqat! Moskvadan gapiramiz .Bugun 1941-yil 22- iyun kuni Gitler Germaniyasi vatanimizga urush e`lon qilmasdan turib,xiyonatkorona hujum boshladi.Hamma vatan mudoafasiga
Musiqa avjiga chiqadi.Bolaning qo`lidagi gullar sochilib ketadi.Ona bolani bag`riga bosadi.U oldinga intiladi.1941-yil deb yozilgan plakatni bir bola ko`tarib o`tadi.Harbiycha kiyingan odamlarning oh-voh , faryod chekib ,yig`i-sig`i bilan urushga jo`natilishi namoyish etiladi.
Yigit:
Qadamlar,

Qadamlar,

Og`ir qadamlar,

Etiklar zarbidan titragan tuproq,

Qaerga ketmoqda shuncha odamlar?
Qiz:Urushga !!!

Yigit: Urushga!

Qiz:Ha .

Yigit: Nahotki,odamlar urush uchun tug`ilgan bo`lsalar?

Qiz:Ular Vatan himoyasiga otlandilar.Ularga g`alaba yor bo`lsin!

Yigit:1941-yil 4-iyun.Berlin.Gitler nemis xalqidan boshqa xalqlarni qirib tashlashni buyurdi.

Qiz:1941-yil sentabr. Nemislar Moskva ostonasiga yaqinlashib qoldilar,sharoit juda qiyin bo`lishiga qaramay ,barcha bir tan-u bir jon bo`lib ,vatanni fashistlarga bermaslikka harakat qiladi.

Yigit:Mana shunday og`ir paytda ,hukumat har bir kishini vatan himoyasiga chaqirdi.Hamma vatan himoyasiga otlandi.Biroq qurbonlar ko`p bo`ldi.Ular vatan ozodligi-yu,go`daklar tabassumi , onalar oromi uchun jonlarini fido etdilar.

Qiz: Ha ,minglab kishilarning nasibalari hayotdan erta uzildi.Ular ham yashashga tashna edilar.

Yigit:1943-yil Xatin (Magnitafondan portlash,faryod,o`q ovozi eshitiladi).

Qiz: Bombalar yog`ildi,

Qaltirar fazo,

Qurbon,qurbon,qurbon qancha?

-Xatin qani ?

-Yo`q,Xatin.

Yigit:Xatin Belorusiya hududida joylashgan oddiy bir qishloq .Bu qishloq o`rmon ichida joylashgan.Unda aholi tinch-totuv yashar edi.

Qiz: To`rt soat davom etgan jangdan so`ng,Xatin butunlay kultepaga aylandi.Fashistlar oddiy,begunoh aholini chumolini qirganday qirib tashladi.

Yigit: Paptizanlar yashiringan joyni bilib olish uchun fashistlar har bir odamni ming bir xil qiynoq bilan so`roq qildilar.Ular hech bir go`dak ,ayol va keksalarni ayamadilar.Fashistlar odamlarni uylariga qamab,butun qishloq aholisini tiriklayin yoqib yubordilar .Fashistlar Belorusiyadagi 64000 ta qishloqni xuddi Xatinday odamlari bilan birga yoqib yuborishgan .Hozirgi kunda Xatin qishlog`i muzeyga aylantirilgan.U yerga ziyoratga borgan ko`pgina yoshlar tinchlik uchun kurashishga ahd qilib qaytadilar.

Qiz: Fashistlar qilgan vahshiyliklarni bir umr aytib ado etolmaymiz.Ular,ayniqsa,keksalarni,bolalarni juda qiynashgan.Ularni poyezdda Germaniyaga olib ketib,tiriklayin pechlarda yoqib yuborishgan.Bularni unitib bo`ladimi ?!Hech qachon unitib bo`lmaydi!

Siz Buxenval`d haqida eshitganmisiz?Yo`q deysizmi? bo`lmasa,tinglang.



1-o`quvchi:

Vaymar yonidadir mash`um Buxenval`d.

Bir vaqtlar oromgoh bo`lgan bu xilvat,

Bir vaqtlar Gyotega baxsh etgan ilhom,

San`at-u muzalar barq urgan ehrom,

Ajal koshonasi bo`lib ishladi,

Yondi XX asr kishilari!

2-o`quvchi:

Panjara eshikdan qo`yaman qadam.

Junjikib ketadi dahshatdan badan,

Mudhish manzaralar ko`zni qiradi.

Dilga titroq solar olam xilqati.

Bu-odam terisi ,odam sochi – bu!

Go`dak kulgisini yoqqan pech- bu!

3- o`quvchi:

To`xta ,bir nafasga idrok et buni,

Bu tarix emasdir,balo quyuni.

Boqaman,qon-u yosh oqqan tuproqqa,

Marhumlar faryodi urar quloqqa.

Tosh qotgan umidlar,payhon orzular,

Qalbim daftariga qon-la yozilar.
4-o`quvchi:
Yo`q !Ularga yig`lash bugun hojatmas,

Faqat ruhlarini yodda tutsak bas .

Ular tiriklarni ,tinlaydi,ammo.

Yer uzra esmasin deydilar vabo.

Aqlga g`aflatni yo`latmangiz hech,

Shunda ,birodarlar,biz uxlaymiz tinch.


5-o`quvchi:
Qaydadir uchchiydi fashist vorisi,

Buxenval`dlar emish- malham dorisi,

Vahm-u sarosima ichra kechalar,

Ular tuzishadi qabih rejalar.

Do`zax yaratishib o`ng-u so`lida ,

Goh Abu Zaabalda,goho Songmida .



6-o`quvchi:
Ogoh bo`ling!- deydi Buxenval`d bongi,

Xazin nola kabi yangrab ohangi,

V`etnam yerida kezar bir sharpa ,

Qoldirdi qonli iz ,kul tepe-tepa.

Hayot quvonchidan bahramand damlar,

Bularni unutmang,aziz odamlar!


Yigit: Lelingrad –Sankt-Peterburg shahrini siz juda yaxshi bilasiz.Bu shahar 200 kundan ortiqroq qamalni o`z boshidan kechirdi, lekin o`z irodasini bukmadi.Gitler Sankt-Peterburg ochlikka chiday olmay ,taslim bo`ladi deb xayol qiladi.

Qiz: 1943- yil Sankt-Peterburg qamalni yorib chiqadi. Sankt-Peterburgliklar azob va qiyinchiliklarga sabr va matonat bilan bardosh berdilar.

Sankt-Peterburgda Piskaryov qabristoni bor.Bu qabristonga Ulug` Vatan urushi qatnashchilari bo`lgan O`zbekiston farzandlari ham ko`milgan.Bu qabriston “Qardoshlik qabristoni” ham deb ataladi.



Yigit:

Qabrlar yotibdi qalashib ,

Va bunda sokinlik hukmron.

O, ruhlar yotibdi adashib,

Bu g`amgin maydonda ko`p giryon.
1-o`quvchi:

Biz ham edik go`zal jussadir,

Qalbimizda yonar edi cho`g`.

Hayotimiz edi shu`lador.

Niyatimiz ezgu va ulug`.


2-o`quvchi:
Biz ham edik baqquvat,mag`rur,

Shahar aro kezardik quvnoq.

Dala-qirni bezaganda gul,

Yashash zavqi o`rtardi porloq.



3-o`quvchi:
Nomard fashist qilganda hamla ,

Shahrimizni asradik mahkam.

Bag`rimizni ochlik tilganda,

Yelkadoshlar bo`lishdi malham.


Hamma:
Shod etmoqqa ruhimizni,oh,

Ziyoratda keldi qadamlar .

Qalbingizga albat qiling jo,

Urushga yo`l qo`ymang,odamlar!


Qiz:

Ulug` vatan urushi davrida Karim Sultonov,Qudrat Suyunov.Sobir Rahimov singari o`zbek o`g`lonlari mislsiz qahramonlik ko`rsatib,Vatanning eng oliy unvoniga sazavor bo`lganlar.Ular ona Vatanimiz uchun jonlarini fido qilganlar.


Yigit:

1945-yil 9-may .Xuddi shu kuni Ulug` Vatan urushi bizning g`alabamiz bilan yakunlandi.


(Kompyuter orqali g`alaba nashidasi tasvirlangan voqealar ekranga tushiriladi.)

Musiqa sadosi yangraydi,qizchaga pochtalon xat berib ketadi.U uzoqlarga termilib o`tirgan onasiga xatni keltirib beradi.Ona xursand bo`lib ,xatni o`qib boshlaydi.Ona xatni o`qib bo`lgach, faryod chekadi,sahnadan chiqib ketadi.

Ayrim askarlar harbiy kiyimda,qo`ltiq tayoqda urushdan qaytadilar.Onalar,keksalar-u bolalar,yosh kelinlar xursand bo`lib,ularni gullar bilan kutib oladi.



Yigit:

Urush g`alaba bilan tugadi-yu,uning jarohati hamon qalbimiz yarasiga aylanib qolmoqda.



Qiz:

Urush natijasida ne-ne shaharlarimiz yonib kul bo`ldi.



Yigit:

Ne-ne o`g`il qizlarimiz zolimlarga qul bo`ldilar.



Qiz:Dorga osilganlar-u ,pechkada tiriklayin kuydirilganlar,esda tursin!
Yigit: Ko`ziga cho`g` bosilganlar,esda, xotirada tursin!
Qiz:Quloqlariga qo`g`shin quyilganlar esda tursin!
Yigit: Beomon so`yilganlar esda tursin!

Hamma: Hech kim! Hech narsa! Hech qachon unutilmaydi!



Qiz:

Qariyib 4 yil davom etgan Ikkinchi jahon urushi insoniyat boshiga juda ko`p kulfatlar soldi.Urush yillari 1,5 million yurtdoshimiz shiddatli janglarda ishtirok etdi.450 mingdan ziyod mard yigitlar tinchlik, osuda turmush uchun bo`lgan qonli janglarda halok bo`ldilar.Urushda yetim qolgan 200 mingdan ortiq bolani o`zbek xalqi o`z tarbiyasiga oldi.Toshkentlik Shoahmad Shomahmudov va Bahriniso opalar oilasi 14 nafar,Hamid Samatovlar oilasi esa 13 nafar,samarqandlik Fotima Qosimovalar oilasi esa 10 nafar yetim bolani o`z qaramog`iga olib,bor mehrini,qalb qo`rini berib,ularni voyaga yetkazdilar.


Yigit:

Bu fidoyi insonlar xotirasiga Toshkent shahrining “Xalqlar do`stligi “maydonida yodgorlik majmuyi ham o`rnatildiki,u bizlarni har doim tinchlikning qadriga yetishga,yurtimizga,millatimizga munosib farzand bo`lishga undaydi.

(“Hazrati inson” asari asosida kichik sahna ko`rinishi ko`rsatiladi).
1-o`quvchi:

“Xotira muqaddas qadriyatdir”,-deyishadi ko`pni ko`rganlar.O`tganlarning xotirasi aziz bo`lib,ularni eslab , ziyorat qilish ota- bobolardan qolgan ,ularning qon-qoniga singib ketgan eng yaxshi odatlardan biridir.Ikkinchi jahon urushida halok bo`lganlar xotirasiga atab mamlakatimizning turli burchaklarida ularga bo`lgan chuqur ehtiromning ramzi sifatida yodgorliklar o`rnatildi.Bu kuni “Motamsaro Ona“haykali yonidagi“Xotira xiyoboni”dan ziyorat qiluvchilarning qadami uzilmaydi.


2-o`quvchi :

Frontdan omon qaytgan va front orqasida o`z mehnatlari bilan g`alabaga hissa qo`shgan yurtdoshlarimiz,urush faxriylari bu kun e`zozda. Shunday baxtli, saodatli kunlarda yashash nasib etgani uchun ham biz ular bilan faxrlanamiz .


3-o`quvchi:

Har birimiz keksa ota –onalarimiz ,bobo-buvilarimizning issiq –sovug`idan xabardor bo`lib turaylik.Ulardan mehr- muruvvatimizni ayamaylik.


4-o`quvchi:

Har birimiz shu aziz Vatanimizni avaylab- asraylik. Kelajagi buyuk Vatanning munosib egalari bo`laylik.Uning sarhadlarida hech qachon o`q ovozi eshitilmasin.


(O`quvchilar ijrosida “Tinchlik” qo`shig`i tinglanadi).

Qiz:

Endi Ulug` Vatan urushi qatnashchilaridan urush haqidagi xotiralarini tinglasak .(Ularning xotiralari tinglanadi).



Yigit:

Aziz o`quvchilar ,qadrli mehmonlar!Bugun biz xotira va qadrlash kuni munosabati bilan o`tkazilgan tadbirda ishtirok etdik va xotiralar ummonida olis-olislarga ,tariximizning o`chmas sahifalariga birozgina bo`lsa-da ,nazar tashladik.Shu munavvar kunlarning bizga naqadar azizligini o`sha muqaddas xotiralar yana bir bor eslatdi.Tinchlikni,ona zaminni asrash lozimligini yodga soldi.



Qiz:

Shu musaffo osmon ,shu yoriq kunlar haqqi-hurmati,tinchligimiz barqaror bo`lsin!

Ozod va obod Vatanimiz kundan-kunga gullab yashnasin.Barchalarimizga baxt-saodat doim yor bo`lsin!

Qiz:

Qalblardan o`chmagay o`tganlar yodi,

Onalar ko`z yoshi,achchiq faryodi.

Ko`kda so`nmas yulduz bo`lib nur sochar,

El-yurtga baxshida mardlar hayoti.

Yigit:

Xotira muqaddas, xotira aziz,

Yaxshilarni eslash naqadar laziz!

To olamda mehr-oqibat bordir,



Chin insonlar nomi o`chmagay hargiz!

Do'stlaringiz bilan baham:


Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2017
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa