Adabiyot so'z san'ati uvchi! -~ ildan boshlab «Adabiyot»



Download 414,79 Kb.
bet29/51
Sana11.01.2017
Hajmi414,79 Kb.
#18
1   ...   25   26   27   28   29   30   31   32   ...   51
oyna ko 'zlarini 0 'pirib tushirardi»;

«Ichimizda eng ko'p qo'rqmaydigan, eng battol Qosim cho'loq...» Ishonamizki, Siz ham bugun xuddi shunday tilda - sodda, barchaga

oson tushuniladigan so'zlar bilan gaplashasiz.

~rdagi alohida diqqat talab qiladigan inson obrazi Fanorchi ota ekanini sezib turibsiz. Xo'sh, bu keksa kishi bizning yodimizda qanday sifatlari bilan saqlanib qoladi?

Awalo, Fanorchi otaning tashqi ko'rinishi - portretiga e'tibor qarataylik. Ota <


bo 'yli, burushiq yuzli bir chol». «U juda yuvvosh, indamas kishi». Chol «Tursunqul akaning churuk darvozasi tepasiga» o'rnatilgan fanor yoniga «kichkina narvonchasini chaqqon qo 'yib, allaqanday ustalik bi/an ch iqish i»,
..

obkashdek bttkilgan yelkasiga narvonchasini qo 'yib birpasda ko 'zdan»

g'oyib bo'lishi c..holning keksa ekaniga qaramay, anchagina harakatchan va epchilligini ko'rsatadi. Fanorchi otaning o'z ishiga sidqidildan yondashishini esa biz uning «qo '[tig (idan kir ro (molchasini olib, avaylab



fanor oynalarini» artishidan sezib olamiz.

Hikoya davomida Fanorchi ota kayfiyati va ruhiyatida yuz bergan bir o'zgarishni sezgan bo'lsangiz kerak. Bolalar battol Qosim cho'loqning qutqusi bilan yana bir mart a fanor ko'zini o'yib olishgani cholning doimiy harakatlarida o'zgarish yasaydi. Bu safar «Chol kasal odamga 0 'xshab, sekin-sekin pastga tushdi. 0 (siq qoshlari tagida qisilib yotgan ko (zlari ita hammamizga yalingansimon qaradi.. .» deydi hikoyachi.

Endi bu o'zgarish sababini bir mulohaza qilib ko'raylik.

Fanorchi otani, nihoyat, bu bebosh bolalarga ikki og'iz so'z aytishga

majbur qilgan narsa «Tunov kuni kechasi qattiq yomg (ir yog (ib turgan» paytda duch kelgani, o'zi singari keksa kishining qorong'ida ariqqa toyilib

ketib, loyga burkanib qolgani edi! .

Demak, Fanorchi ota fanorga, o'ziga yetkazilgan zararga, ovoragarchilikka, ozorga chidashi mumkin ekan. Axir mahalla bolalari u yondirib ketgan fanorni qayta-qayta sindirishlariga biror marta «I om»

deb og'iz ochmadi-ku «

Shundan bilamizki, Fanorchi otaning qalbi shafqatga, mehrga, bir so'z bilan aytganda, insoniy hislarga limmo-lim to'ladir. Uning uzoq vaqt bolalaming bema'ni qiliqlariga chidab kelgani ham aynan shu fazilati bilan izohlanadi.

Xayriyatki, bu hislar hozirgina beboshlik qilib,. keksa kishining urinishlaridan kekkayib turgan, hatto uning ustidan «piq-piq» kUlayotgan bolalar ko'ngliga ham ko'chadi, ularni insof, shafqat kO'chasiga yetaklaydi.

Endi battol Qosim cho'loqning gapini «cho'rt» kesib tashlaydigan, faqat fanor emas, Fanorchi ota himoyasiga ham dadil chiqa oladigan,
«Kim endi sindirsa, shuni tutib beramiz otamga» deya oladigan Ahmad singari mardona bolalar ham paydo bo'ladi...

Agar Oybekning bu hikoyasini, biz yuqorida namunasini keltirganimizdek, sinchiklab, hafsala bilan tahlil qilishga urinsangiz, undan yana ko'p-ko'p ma'no-mazmunlar topishingiz tayin.

Ishonamizki, bu mustaqil ijodiy mashg'ulot Sizga kelajakda Oybekning yirik asarlari - qissa va romanlarini tushunish, ulaming mohiyatini to'laroq anglashda, albatta, asqatadi. Zero, Oybek adabiyotimiz xazinasini o'zining juda ko'p go'zal asarlari bilan boyitgan benazir yozuvchi hisoblanadi. Y ozuvchining ijodiy merosi 20 tomni tashkil etishi ham buning yorqin dalilidir.

Oybek o'z ijodi davomida bolalik mavzusiga qayta-qayta murojaat etishdan charchamaydi. «Fanorchi ota»dan tashqari uning avvalgi darslarda eslatganimiz «Gulnor opa», «Musicha», «Tillatopar», «Singan umid» singari kichik hikoyalari ham aynan bolalik xotiralari asosida dunyoga kelgan. Agar 1944-yilda yozilgan «Navoiy» romanida buyuk mutafakkiming ziddiyatlarga to'la hayoti tasvirlangan bo'lsa, «Alisheming bolaligi» qissasi to'laligicha bo'lg'usi shoiming yoshlik palIalaridan hikoya qiladi.

Y ozuvchi hayotining so'nggi yillarigacha bolalik kunlarini o'zgacha sog'inch bilan xotirlashni kanda qilmaydi. Bu esdaliklar «Bolalik» nomli hajman yirik qissaning dunyoga kelishiga zamin bo'ladi.

Sizning hozirgi vazifangiz bu qissani to'liq o'qib-o'zlashtirish emas. Yuqori sinflarga o'tganingizda bu ishga navbat keladi, albatta. Bugun «Bolalik» asaridan bir parchani mutolaa qilamiz-da, xuddi bir hovuch suvda dengiz tabiatini his qilgandek, mazkur qissaga xos bo'lgan muhim

jihatlarni sezishga intilamiz.


Katalog: ld
ld -> E. Z. Nuriddinov Nizomiy nomli tdpu «Xorijiy mamlakatlar tarixi» kafedrasi mudiri, tarix fanlari doktori
ld -> Tarix /£} y tv qadimgidunyo I 1
ld -> Mavzu: Qadimgi tarix sivilizasiyasining boshlanishi eng qadimgi odam rivojining bosqichlari
ld -> Rossiya imperiyasining turkistonni bosib olishi, uning istibdodiga qarshi turkiston xalqlarining milliy ozodlik kurashi
ld -> Yillarda arab davlatlari. Urushning arab davlatlariga ta'siri
ld -> Milliy istiqlol g’oyasi: asosiy tushunca va tamoyillar
ld -> Atmosfera havosini muhofaza qilish
ld -> Funksiya parametrlari va argumentlari Kelishuv bo’yicha argumentlar Ko’rinish sohasi. Lokal va global o’zgaruvchilar
ld -> Muhtaram do‘stlar!
ld -> Annotatsiya. «O’zbekiston tarixi» bo’yicha tayyorlagan ma’ruza matnlari fanning barcha ma’lumotlarini o’z ichiga qamrab olgan. O’quvchilarning tarix sohasidagi bilimlarini shakillantirishga qaratilgan

Download 414,79 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   25   26   27   28   29   30   31   32   ...   51




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
axborot texnologiyalari
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
guruh talabasi
O’zbekiston respublikasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
davlat pedagogika
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
pedagogika instituti
Ўзбекистон республикаси
tashkil etish
haqida tushuncha
vazirligi muhammad
таълим вазирлиги
O'zbekiston respublikasi
toshkent davlat
махсус таълим
respublikasi axborot
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
vazirligi toshkent
saqlash vazirligi
fanidan tayyorlagan
bilan ishlash
Toshkent davlat
Ishdan maqsad
sog'liqni saqlash
uzbekistan coronavirus
respublikasi sog'liqni
fanidan mustaqil
coronavirus covid
koronavirus covid
vazirligi koronavirus
covid vaccination
qarshi emlanganlik
risida sertifikat
sertifikat ministry
vaccination certificate
o’rta ta’lim
matematika fakulteti
haqida umumiy
fanlar fakulteti
pedagogika universiteti
ishlab chiqarish
moliya instituti
fanining predmeti