11- маъруза Мавзу: Миқдорий тахлил натижаларини математик усулда ишлаб чиқиш. Ўртача қийматнинг ишонч чегарасини хисоблаш



Download 231 Kb.
bet1/3
Sana23.02.2022
Hajmi231 Kb.
#142306
  1   2   3
Bog'liq
11-Миқдорий тахлил натижаларини математик усулда ишлаб чиқиш (1)
2222222222, 2. Loyihalash bo’yicha umumiy tushunchalar, 6-IQTISODIY-TALIMOTLAR-TARIXI-2005-oquv-qollanma-A.Razzaqov-va-bosh, Falsafa, Falsafa, O`RS.Fuq jam, 48451480

Маъруза режаси: 1.Натижани тўғрилиги ва такрорийлиги. 2.Абсолют ва нисбий хатоликлар. 3.Миқдорий тахлил хатолик сабаблари ва уларни йўқотиш чоралари 4. Тахлил натижаларини ўртача қийматдан статистик четланишларини ҳисобга олиш. Адабиётлар: Файзуллаев О. “Аналитик кимё асослари”. Т., “А.Қодирий номли нашриёт”, 2003, Харитонов Ю.Я. “Аналитическая химия. Аналитика”. М.ВШ. 2003,

1.Натижани тўғрилиги ва такрорийлиги.

  • Миқдорий таҳлил бажарилганда физик катталикларнинг қийматлари ҳисобланади ёки бевосита ўлчанади. Барча физик катталиклар ўлчанганда муайян хатоликка (натижани хақиқий қийматдан оз бўлсада четланишга) йўл қўйилади. Шу сабабли тахлил натижалари тўғрилик ва такрорийлик ҳусусиятлари билан тавсифланади. Натижа тўғрилиги тахлил натижасини моддани ҳақиқий таркибига мос келишини англатади.
  • Мисол: Fe(II) массасини аниқлашда ҳақиқий натижа 0,0416 г бўлган ҳолда 4 хил натижа олинди.
  • 1. 0,0408,
  • 2. 0,0386,
  • 3. 0,0478,
  • 4. 0,0392
  • Ўртача –0,0448 г .

Натижа тўғрилиги 0,0448 – 0,0416 = 0,0032 Демак натижанинг тўғрилиги ўртача арифметик қийматни ҳақиқий қийматдан айирмасига тенг. Натижа тўғрилигини кўрсатувчи ушбу катталик тизимли хатолик ҳам дейилади. Ўлчов идиши ёки асбобини ноаниқлиги сабабли бўладиган бундай хатоликларни йўқотиш, ҳисобга олиш учун ўлчов асбоби ёки ўлчов идиши аниқлиги эталон намуна ёки стандарт эритма воситасида текширилади (калибрланади). Такрорийлик – айрим натижани ўртача қийматдан четланишини кўрсатади. Мисол: Fe(II) Такрорийлик 1 0,0408 - 0,0080 2 0,0386 - 0,0030 3 0,0478 0,0416 + 0,0062 4 0,0392 - 0,0024 5 0,0280 - 0,00136

Бу четланишлар айрим тасодифлар туфайли юзага келгани сабабли такрорийлик, кўпинча тасодифий хатолик деб аталади. 2.Абсолют ва нисбий хатоликлар. Тахлил натижаси тўғри бўлиши учун бир неча параллел тажрибалар ўтказилади. Параллел тажрибаларда олинган натижалар ўзаро бир-бирига тўғри келса, натижалар қайта такрорланувчан ҳисобланади. Қайта такрорланувчанлик математик статистика усуллари ёрдамида баҳоланади. Назарий ва амалий натижалар фарқини абсолют қиймати абсолют хатолик дейилади. Абсолют хатолик олинган натижа тўғрилигини кўрсатувчи катталикдир. Абсолют хатолик = Наз ± Амал бу фарқ қанча кичик бўлса, натижа шунча тўғри ва хато кичик бўлади.


Download 231 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
axborot texnologiyalari
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
guruh talabasi
O’zbekiston respublikasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
pedagogika instituti
Ўзбекистон республикаси
tashkil etish
haqida tushuncha
таълим вазирлиги
vazirligi muhammad
O'zbekiston respublikasi
toshkent davlat
махсус таълим
respublikasi axborot
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
vazirligi toshkent
saqlash vazirligi
fanidan tayyorlagan
bilan ishlash
Toshkent davlat
sog'liqni saqlash
uzbekistan coronavirus
respublikasi sog'liqni
coronavirus covid
koronavirus covid
vazirligi koronavirus
qarshi emlanganlik
covid vaccination
risida sertifikat
sertifikat ministry
vaccination certificate
Ishdan maqsad
fanidan mustaqil
matematika fakulteti
o’rta ta’lim
haqida umumiy
fanlar fakulteti
pedagogika universiteti
ishlab chiqarish
moliya instituti
fanining predmeti