1-mavzu. Joy rel`efini topografik karta va planlarda poprichniklanishi. Reja


Relyefni reja va xaritalarda tasvirlash



Download 446,84 Kb.
Pdf ko'rish
bet2/5
Sana09.02.2023
Hajmi446,84 Kb.
#909715
1   2   3   4   5
Bog'liq
2.1-ma`ruza.Geodeziya (1)

 Relyefni reja va xaritalarda tasvirlash. 
Nishabning gorizont tekisligi 
bilan yoʻnalishidan hosil boʻlgan va burchak oʻlchamida ifodalangan vertikal 
burchak qiyalikning qiyalik burchagi n deb ataladi (2-rasm). Nishab burchagi 


qanchalik katta bo'lsa, qiyalik shunchalik tik bo'ladi.
2-rasm - Nishabning qiyalik va qiyalik burchagini aniqlash 
Tiklikning yana bir xususiyati qiyaligi i. Relyef chizig'ining qiyaligi - bu 
balandlikning gorizontal masofaga nisbati. Formuladan (30-rasm) nishab 
o'lchovsiz qiymat ekanligi kelib chiqadi. U yuzlik (%) yoki mingdan birlik - ppm 
(‰) bilan ifodalanadi. 
Nishab burchagi 45 ° gacha bo'lsa, u gorizontal chiziqlar bilan tasvirlangan, agar 
uning tikligi 45 ° dan ortiq bo'lsa, u holda relyef maxsus belgilar bilan ko'rsatiladi. 
Masalan, reja va xaritalarda tegishli belgi bilan qoya ko'rsatilgan (31-rasm). 
Kontur chiziqlari bo'yicha relyefning asosiy shakllarining tasviri rasmda 
ko'rsatilgan. 3.
3-rasm - Relyef shakllarining kontur chiziqlari bo'yicha tasviri 
Relyefni kontur chiziqlari bilan tasvirlash uchun er uchastkasining 
topografik surati bajariladi. Tekshiruv natijalariga ko'ra relyefning xarakterli 


nuqtalari uchun koordinatalar (ikkita rejali va balandlik) aniqlanadi va reja 
bo'yicha chiziladi (3-rasm). Relyefning xususiyatiga, rejaning masshtabiga va 
maqsadiga qarab relief kesimining balandligi h tanlanadi. 
3-rasm - Relyefning kontur chiziqlari bo'yicha tasviri 
Muhandislik dizayni uchun odatda h = 1 m.Bu holda kontur belgilari bir metrga 
ko'p bo'ladi. 
Reja yoki xaritadagi kontur chiziqlarining joylashuvi interpolyatsiya bilan 
aniqlanadi. Shaklda. 33 51, 52, 53, 54, 55, 56, 57 m belgilari bo'lgan gorizontal 
chiziqlarni qurishni ko'rsatadi. 5 yoki 10 m ga ko'paytiriladigan gorizontal 
chiziqlar chizmada qalinlashtiriladi va imzolanadi. Imzolar raqamlarning yuqori 
qismi relyef tomonini ko'rsatadigan tarzda qo'llaniladi. Shaklda. 33 - 55 m belgisi 
bo'lgan gorizontal chiziq. 
Ko'proq yotqizilgan joylarda chiziqli chiziqlar (yarim gorizontallar) 
qo'llaniladi. Ba'zan chizmani ko'proq ko'rish uchun gorizontallarga qiyalik 
yo'nalishi bo'yicha (suv oqimiga qarab) gorizontallarga perpendikulyar 
joylashtiriladigan kichik chiziqlar qo'yiladi. Bu chiziqlar berghstriches deb ataladi.

Download 446,84 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish