№1-2 A. Nisbiylik nazariyasida tezliklarni almashtirish formulalarini keltirib chiqaring. Norelyativistik holni tahlil qiling



Download 122,88 Kb.
bet1/3
Sana21.11.2019
Hajmi122,88 Kb.
#26607
  1   2   3
Bog'liq
1-2-02 Matnazarova Shaxrizoda
Davron.KBX.A1, 1-2-02 Yo'ldoshev Azizbek, 2 5461078941525607524, Бошқариш системалари элементлари ва қурилмалари фанидан МИ, Ultratovushli sarf o'chagichlar, Документ Microsoft Word (5), Mustaqil talim (1), Document, 2 5197294617279596090, 2 5197294617279596090, 1-17 guruh. Diplom oldi amaliyot 216 soat.xlsx 200420165321, xat va buyruq MOK iyun, @Kutubxona Elektron-Ayol mukarramdir, Раззокова Гузал2020
F-1702 guruh talabasi Matnazarova Shaxrizoda .Elektrodinamika.

Nazariy topshiriq № 1-2

A.Nisbiylik nazariyasida tezliklarni almashtirish formulalarini keltirib chiqaring. Norelyativistik holni tahlil qiling.

Lorentz almashtirishlaridan foydalanib , moddiy nuqtaning biror sanoq sistemadagi tezligi bilan boshqa bir sanoq sistemadagi tezliklari orasidagi bog’lanishni kelritib chiqamiz. Ya’ni K’ sanoq sistemasidagi tezlik bilan K sanoq sistemasidagi tezliklar orasidagi bog’lanishni keltirib chiqaramiz (K’ Sistema K sistemaga nisbatan V tezlik bilan x o’qi bo’ylab harakatlanmoqda). (1)

(2)

Lorenyz almashtirishlari esa quyidagicha ifodalanishi bizga ma’lum: (3)

  1. , (2) ifodalarni hisobga olgan hoda uchun ifodani hisoblab topamiz qolgan holler uchun ham huddi shunday kelib chiqadi : (4)

(5)

(4)- , (5)- ifodalar nisbiylik nazaryasida tezliklarni almashtirish qonunini ifodalaydi.

Endi norelativistik holni tahlil qilamiz. Agar shart bajarilsa bu ifodalar klassik mexanikadagi biz bilgan Galeliy almashtirishlariga keladi, ya’ni, kichik tezliklarda Galiley almashtirishlari to’g’riligini ko’rsatadi. Bu shart bajarilganda



bo’ladi va (4)-(5) – ifodalar quyidagi ko’rinishga keladi.

(6)

bu esa biz bilgan Galileyning tezliklarni almashtirish formulasidir. Agar sanoq sistemada moddiy nuqtaning tezligi o’qiga parallel bo’lsa, ya’ni . U holda:
(7)


(7)- ifoda nisbiylik nazaryasida parallel tezliklarni qo’shish formulasini ifodalaydi.

B.Maxsus nisbiylik nazaryasida burchak qanday almashadi? Yorug’lik aberratsiyasini tushuntiring.

Tezliklarni almashtirish formulalaridan foydalanib nisbiylik nazaryasida burchaklarni almashtirish formulalarini keltirib chiqarish mumkin. K va sanoq sistemalarining koordinata o’qlari o’zaro parallel bo’lsin. sistemada moddiy nuqta tekisligida o’qqa nisbatan burchak hosil qilibtezlik bilan harakat qilayotgan bo’lsin shu burchakni K sistemaga nisbatan aniqlaymiz. Buning uchun ekanligidan va (4) va (5) – ifodalardan foydalanamiz.

(8)

Bu formula nisbiylik nazaryasida burchaklarni almashtirish qununini beradi. Yorug’lik bir muhitdan boshqa muhitga o’tishi natijasida o’z harakat yo’nalishini o’zgartirishiga yorug’lik aberratsiyasi deyiladi. Yorug’lik aberratsiyasi astranomiyada ham ishlatiladi, ya’ni aberratsiya tufayli yulduzlar osmon sferasida biror burchakka siljib ko’rinadi. Bu burchakka aberratsiya burchagi deyiladi. (8)- ifodani yorug’lik uchun tatbiq qilamiz, ya’ni, deb olsak (8)-ifoda quyidagi ko’rinishga keladi:

(9)

Bu ifodadan θ burchakning sin va cos larni aniqlaymiz.

(10)

V<

(11)

- aberratsiya burchagi ya’ni, kuztuvchi uchun yorug’lik manbayining ko’rinish burchagi bilan haqiqiy burchagi orasidagi ayirma. Aberratsiya burchagi juda kichik ekanligini ekanligini inobatga olib (11)- ifodadan burchakni topamiz.

(12)

(12)- ifodadan yorug’liknig aberratsiya burchagini aniqlash mumkin.


Download 122,88 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
axborot texnologiyalari
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
guruh talabasi
O’zbekiston respublikasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
davlat pedagogika
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
pedagogika instituti
Ўзбекистон республикаси
tashkil etish
haqida tushuncha
vazirligi muhammad
таълим вазирлиги
O'zbekiston respublikasi
toshkent davlat
махсус таълим
respublikasi axborot
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
vazirligi toshkent
saqlash vazirligi
fanidan tayyorlagan
bilan ishlash
Toshkent davlat
Ishdan maqsad
sog'liqni saqlash
uzbekistan coronavirus
respublikasi sog'liqni
fanidan mustaqil
coronavirus covid
koronavirus covid
vazirligi koronavirus
covid vaccination
qarshi emlanganlik
risida sertifikat
sertifikat ministry
vaccination certificate
o’rta ta’lim
matematika fakulteti
haqida umumiy
fanlar fakulteti
pedagogika universiteti
ishlab chiqarish
moliya instituti
fanining predmeti