Musiqa san’ati



Download 13.86 Kb.
Sana09.09.2017
Hajmi13.86 Kb.

Aim.uz

Musiqa san’ati

Yana bir qadimiy san’at turi - musiqadir. U san’atning noyob turlaridan biri sifatida juda qadimiy tarixga ega. Bu san’at turi barcha davr daholari e’tiborini o‘ziga jalb qilib keldi. Aratsu «Musiqa ko‘ngilga axloqan muayyan ta’sir ko‘rsatuvchi quvvatga ega. Musiqa shunday xislatga ega ekan, u yoshlarni tarbiyalash vositalari qatoriga qo‘shilmog‘i lozim», - deb ta’kidlaydi.

Darhaqiqat, insonni estetik tarbiyalashda, uning estetik didini o‘sirishda musiqa tengsiz ahamiyat kasb etadi. Musiqa san’ati Sharqning buyuk allomalari Beruniy, Forobiy, Ibn Sinolarni ham qiziqtirib kelgan. Bu haqida ular maxsus asarlar ham bitganlar. Masalan, Ibn Sinoning «Al-muddohil ila san’atal musiqiy» asari fikrimizning dalilidir. U mazkur asarda shunday yozadi: «Musiqa hayotbaxsh, oliyjanob, axloqiy xususiyatlarni rivojlantiradi, u insonga xizmat qiladi. Uning ruhiy va axloqiy qiyofasini shakllantiradi». Olimning musiqaning tarbiyaviy ahamiyati haqidagi qarashlari Aratsu fikrlari bilan hamohangdir. Bundan tashqari, Ibn Sino o‘zining tibbiyotga oid «Kitob an-Najot», «Kitob ash-S’hifo», «Donishnoma» kabi asarlarida ham musiqa nazariyasi va amaliyoti xususida nodir fikrlarni bayon etib qoldirgan.

O‘rta Osiyo olimlari Forobiy, Ibn Sino, Najmiddin Kavkabiy, Darveshali Changiy kabi allomalarning musiqa haqidagi kitoblari dunyoning turli tillariga tarjima qilingan va musiqa ilmi rivoji uchun liozir ham xizmat qilib kelmoqda.



Shuni ham aytish lozimki, Sharq mutafakkirlari musiqa, ashula va maqomlarning yaratilish tarixi, shuningdek, kuylarni tinglash va ijro etishda vaqt va makonning roli xususida ham ibratli fikrlarni bayon etadilar. Masalan, Mirzo Ulug‘bek «Bulujiy», «S’hodiyona», «Axloqiy», «Tabriziy», «Usuli ravon» va «Usuli otlig‘» kuylarini, Alisher Navoiy «Isfaxoniy» kuyini ijod qiladilar. Jomiy va Binoiylar musiqaga oid ko‘plab asarlar yozadilar.

Musiqa san’ati ahlining ijodiy faoliyati bilan IX-XII asrlarda vujudga kelgan duvozda (o‘n ikki) maqom kuyi bu davrda yangi taraqqiyot pog‘onasiga ko‘tariladi, takomillashadi va yangi kuylar bilan boyiydi. Demak, musiqa san’ati ham san’atning boshqa turlari va she’riyat bilan uzviy aloqada rivojlandi, mohir san’atkor mashshoqlar, batsakor va hofizlar yetishib chiqdi. Nodir va bebaho musiqiy asarlar yaratildi. Sharq va G‘arb tillaridagi ko‘pgina manbalarda Forobiyning musiqa nazariyasiga bag‘ishlangan qomusiy xarakterdagi «Kitob al musiqiy al kabir» («Buyuk musiqa kitobi») yaratganligi va bu kitob so‘nggi davrlargacha O‘rta va Yaqin Sharqda musiqa nazariyasi va san’atning rivojlanishida muhim qo‘llanma bo‘lib xizmat qilganligi aytiladi.
Katalog: attachments -> article
article -> Axloqning kеlib chiqishi, unda ixtiyor erkinligining ahamiyati va axloq tuzilmasi
article -> Podsho Rossiyasi tomonidan O‘rta Osiyoning bosib olinishi sabablari va bosqichlari
article -> Siyosiy mafkuralarning asosiy ko'rinishlari
article -> Mehnat sohasida ijtimoiy kafolatlar tizimi. Reja: Ijtimoiy himoya qilish tushunchasi va uning asosiy yo’nalishlari
article -> Siyosiy madaniyat va siyosiy mafkuralar Reja
article -> O’zbek Adabiyoti tarixi: Eng qadimgi adabiy yodgorliklar
article -> Ma’naviyatning tarkibiy qismlari, ularning o’zaro munosabatlari va rivojlanish xususiyatlari. Ma’naviyat, iqtisodiyot va ularning o’zaro bog’liqligi
article -> Davlatning tuzilishi
article -> Reja: Geografik o‘rni va chegeralari
article -> Yer resurslaridan foydalanish va ularni muhofaza qilish Reja: Tuproq, uning tabiat va odam hayotidagi ahamiyati. Dunyo yer resurslari va ulardan foydalanish

Download 13.86 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
davlat pedagogika
nomidagi toshkent
guruh talabasi
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
samarqand davlat
navoiy nomidagi
haqida tushuncha
toshkent davlat
ta’limi vazirligi
nomidagi samarqand
vazirligi toshkent
Darsning maqsadi
Toshkent davlat
tashkil etish
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
Ўзбекистон республикаси
Alisher navoiy
matematika fakulteti
bilan ishlash
Nizomiy nomidagi
pedagogika universiteti
sinflar uchun
fanining predmeti
таълим вазирлиги
vazirligi muhammad
maxsus ta'lim
o’rta ta’lim
fanlar fakulteti
ta'lim vazirligi
tibbiyot akademiyasi
Toshkent axborot
махсус таълим
haqida umumiy
Referat mavzu
umumiy o’rta
pedagogika fakulteti
ishlab chiqarish
fizika matematika
universiteti fizika
Fuqarolik jamiyati