Muhammad Zahiriddin Boburning «Boburnoma» asari



Download 14.2 Kb.
Sana10.01.2020
Hajmi14.2 Kb.

Aim.uz

Muhammad Zahiriddin Boburning «Boburnoma» asari

Zahiriddin Muhammad Bobur ulug` bobokaloni Amir Temur dahosidan konuniy ravishda hamisha iftixor qilar edi. Hazrati Bobur o`z esdaliklarida Amir Temur nomini doimo zo`r ehtirom, ixlos bilan tilga oladi. «Bobrunoma»ning ilk sahifalaridayok u o`z nasl-nasabi Temurning oliy shajaraisiga borib taqalishini mamnuniyat va g`urur bilan qayd etadi.

Amir Temur 1399 yilda Hindistonni qo`lga kiritadi. «Temur tuzuklari»da bu ulug` mamlakat sari yurishning tarixi, unga qay tariqa uzoq va puxta rejalar tuzilgani-yu ularning qanday qilib amalga oshirilgani haqida batafsil ma`lumotlarni uchratish mumkin.

Mazkur voqealardan so`ng oradan qariyib bir yarim asr vaqt o`tgach, temuriy tojdorlardan biri-Bobur Mirzo Hindiston sari yuz tutmoqqa qaror qiladi. Ulug` ajdodi singari u ham yaqin beklarini to`plab mashvarat qiladi. «Boburnoma»ning 1507-1508 yil voqealari tavsifida quyidagilarni o`qiymiz: «Men va ba`zi ichki beklar Hindiston tarafi bormoqni tarjih qilduk…»

Agar Amir Temur Hindistonni zabt etishdan davlatga davlat, shuhratiga shuhrat ko`shishni, o`z mavkei va nufuzini yanada uyksaltirishni ko`zda tutgan bo`lsa, Bobur Mirzoning niyatlari bo`lakcha – «o`ziga bir er fikrini kilg`ulik», ya`ni muhim bir viloyatni ko`lga kiritshdan iborat edi.

Buuyk me`mor, buuyk bog`bon, buuyk ijodkor sifatida voyaga etgan Bobur Mirzo go`dak chog`idanok sohibkiron Amir Temur joriy etgan, undan meros bo`lib kolgan go`zal bunyodkorlik muhitida tarbiya ko`rgan edi. Ehtimol, shu sababdan bo`lsa kerak, «Boburnoma»da muallif ulug` ajdodining yaratuvchilik ishlarini, uning amru farmoni va g`oyalari bilan barpo kilingan muazzam inshootlarni, bog`u bog`otlarni zavk-shavkka to`lib tasvirlaydi. Bu haroratli tasvirlar bugun ham dilbir g`azalning baytlari yanglig` tassurot koldiradi. Bobur Mirzoning mazkur yodnomalari bo`lmaganida, sohibqironning tarixiy siymosi tugal bo`lmay qolishi shubhasiz edi1.



«Boburnoma» - bebaho asar, turli-tuman ma`lumotlarga boy va uni sinchiklab o`rganish zarurdir. Davlatchilik ishlarini uyrgizishda bek va shahzodalarning o`rni masalasi ham «Boburnoma»da keng yoritilgan. Muallif kaysi bir bek yoki sulton, vazirni ta`riflamasin, avvalo, Amir Temur saltanatining yaxlitligi, uyrt tinchligi va raiyat bilan bog`lik masalalar nuktai nazaridan fikr yuritadi2.

1 Хаyruddin Sultоn. Ikki buyuk tаqdir (Аmir Tеmur siymоsi Bоbur Mirzо tаlqinidа) // O`zbеkistоn оvоzi, 1994 yil 21 iuyn’.

2 Qudrаtullаеv Hаsаn. «G’оlib хizmаt аni ul mаrtаbаg’а еtkurgаndir» Zаhiriddin Muhаmmаd Bоburning dаvlаt bоshqаruvigа оid qаrаshlаri // Mа`rifаt, 2005 yil 3 dеkаbr, 10 dеkаbr, 4 yаnvаr, 14 yаnvаr, 21 yаnvаr.

Download 14.2 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
o’rta maxsus
davlat pedagogika
axborot texnologiyalari
nomidagi toshkent
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
navoiy nomidagi
samarqand davlat
guruh talabasi
ta’limi vazirligi
nomidagi samarqand
toshkent axborot
toshkent davlat
haqida tushuncha
Darsning maqsadi
xorazmiy nomidagi
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
tashkil etish
Alisher navoiy
Ўзбекистон республикаси
rivojlantirish vazirligi
matematika fakulteti
pedagogika universiteti
таълим вазирлиги
sinflar uchun
Nizomiy nomidagi
tibbiyot akademiyasi
maxsus ta'lim
ta'lim vazirligi
махсус таълим
bilan ishlash
o’rta ta’lim
fanlar fakulteti
Referat mavzu
Navoiy davlat
umumiy o’rta
haqida umumiy
Buxoro davlat
fanining predmeti
fizika matematika
universiteti fizika
malakasini oshirish
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
davlat sharqshunoslik
jizzax davlat