Makroiqtisodiy ayniyatlar



Download 13,57 Kb.
Sana22.07.2021
Hajmi13,57 Kb.
#125792
Bog'liq
Makroiqtisodiy ayniyatlar


Makroiqtisodiy ayniyatlar.

Pul va tovar oqimlari hajmlarining bir xilligidan kelib chiqib, 1911 yilda Irving Fisher makroiqtisodiyotda muhim ahamiyatga ega bo’lgan miqdoriy tenglama deb nom olgan ayniyatni ishlab chiqqan:

M*V = Q*P

bu erda: M – pul massasi hajmi; V – pul aylanish tezligi; Q – real ishlab

chiqarilgan YAIM; R – YAIM deflyatori.

Q*P – nominal YAIM, ya’ni pulga talab bo’lsa, M*V – pul taklifini

ifodalaydi.

Yuqorida keltirilgan tenglama daromadlarning doiraviy aylanishini ko’rsatadi. Yana bir makroiqtisodiy ayniyat bo’lib YAIMni hisoblashning ishlab chiqarish usuli hisoblanadi, ya’ni

YAICH – OI = YAIM.

Boshqa makroiqtisodiy ko’rsatkichlarni hisoblashdagi boshqa ayniyatlarni davom ettirish mumkin.

YAIM + xorijdan olingan sof omil daromadlari = YAMD

YAMD – asosiy kapital iste’moli = SMD (sof milliy daromad)

SMD – bilvosita soliqlar + subsidiyalar = MD (milliy daromad)

Yuqorida keltirilgan barcha makroiqtisodiy ayniyatlar MHTdagi asosiy

agregatlarni hisoblashda qo’llaniladi.

Xarajatlar usuli bo’yicha YAIM quyidagicha aniqlanadi:

YAIM=UPI+INH+JPI+SE ,

bu erda: YAIM – yalpi ichki mahsulot; UPI – uy xo’jaliklarining pirovard iste’mol xarajatlari; INH – investitsiya xarajatlari; JPI– davlatning tovar va xizmatlarni xarid qilish xarajatlari (joriy pirovard iste’mol xarajatlari); SE – sof eksport (eksport – import).

Jamg’arish va investitsiya ayniyati quyidagi ko’rinishga ega:

JA = YAIM – UPI – JPI,

UPI+ JPI + INH = JA + UPI + JPI,

yoki


INH = JA.

O’z navbatida, jamg’arish(JA): xususiy jamg’arma (HJ), davlat jamg’armasi (DJ) va tashqi dunyo jamg’armalarini (TJ) qamrab oladi, ya’ni

JA = HJ + DJ + TJ.

Xususiy jamg’armalar quyidagicha shakllanadi:

HJ = (YAIM + TR + DQ – XS) – UPI ,

bu erda: TR – xususiy sektorga davlat transfertlari; DQ – davlat qarzi (qimmatbaho qog’ozlar) bo’yicha olingan foizlar; XS – xususiy sektor tomonidan to’langan soliqlar; UPI – uy xo’jaliklarining pirovard iste’mol xarajatlari.

Davlat jamg’arishini ifodalaydigan ayniyat quyidagi ko’rinishga ega:

DJ = (XS – TR – DQ) – JPI .

Agar davlat jamg’arishi salbiy miqdorga teng bo’lsa, bu davlat byudjetining kamomad bilan ijro etilganligini anglatadi: DB = - DJ

Tashqi dunyo jamg’arishi bo’yicha ayniyat tashqi savdo aylanishi saldosiga ko’ra aniqlanadi:

TJ = M – X yoki TJ = -SE.

Pirovardida yuqorida keltirilgan ayniyatlarni umumlashtirsak, quyidagi

ayniyatlarga ega bo’lamiz:

HJ + DJ + TJ = (YAIM + TR + DQ – XS) – UPI + (XS – TR – DQ) – JPI + (-SE),



HJ + DJ + TJ =YAIM – UPI – JPI – SE,

JA = INH.
Download 13,57 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish