Biologik ta`lim jarayonini loyihalashda ta`lim bosqichlari oldida turgan vazifalar



Download 26,24 Kb.
Sana22.07.2022
Hajmi26,24 Kb.
#838808
Bog'liq
MA`RUZA 1


Mavzu 1. Kirish. Ta`lim – tarbiya jarayonini samaradorligini orttirishning dolzarb muammolari. Biologiyani o`qitish samaradorligini orttirish yo`llari. Biologik ta`lim jarayonini loyihalashda ta`lim bosqichlari oldida turgan vazifalar.
Reja:

    1. Biologiyani o`qitish texnologiyalari va loyihalash faning maqsad va vazifalari.

    2. Tai`lim tarbiya jarayonini samaradorligini ortirishning dolzarb muammolari.

    3. Biologik ta`lim jarayoninni loyihalashning zamonaviy modeli.

Biologiyani o`qitish texnologiyalari va loyihalash fani bo`lg`usi biologiya o`qituvchilarining kasbiy tayyorgarligiga zamin tayyorlaydigan biologiyani o`qitishning zamonaviy texnologiyalari va o`quv-tarbiya jarayonini loyihalash mazmunini o`zida ifoda etadi.


Biologiyani o`qitish texnologiyalari va loyihalash o`quv fanining asosiy maqsadi bo`lg`usi biologiya o`qituvchilarning kasbiy tayyorgarligini orttirish, pedagogik tafakkurini kengaytirish, ularda biologiyani o`qitishda zamonaviy pedagogik texnologiyalarni qo`llash uchun zarur bo`lgan metodik bilim, ko`nikmalarni shakllantirish, biologik ta`lim mazmuni, ta`lim-tarbiya jarayonlarini loyihalash strukturasi, zamonaviy yondoshuvlar asosida biologik ta`lim mazmunini loyihalashtirsh imkoniyatlari bilan tanishtirish sanaladi.
Fanining vazifalari:

  • Ta`lim to`g`risida»gi Qonun va Kadrlar tayyorlash milliy dasturida aks etgan vazifalarni amalga oshirish;

  • Talabalarni ta`lim - tarbiya jarayonida pedagogik texnologiyalarni qo`llashga o`rgatish orqali ularni yangi pedagogik texnologiyalarni yaratish va o`zlashtirish yuzasidan maqsadli innovatsiya loyihalarida ishtirok e tishga tayyorlash;

  • Talabalarda biologiya o`qitishda pedagogik texnologiyalardan foydalanish uchun zarur bo`lgan metodik bilimlarni shakllantirish, ko`nikmalarni tarkib toptirish;

  • Talabalarni pedagogik faoliyatga o`z tayyorgarligini tahlil qilishga o`rgatish, tahliliy – tanqidiy, ijodiy va mustaqil fikr yuritish ko`nikmalarini rivojlantirish;

  • Biologik ta`lim mazmuni, shakl va vositalarini loyihalashni samarali hal etish metodikalarini egallashga oid ilmiy-metodik tayyorgarligini orttirish;

  • Innovatsion muhit sharoitida biologiya darslarini, darsdan va sinfdan tashqari mashg`ulotlarni, o`qituvchi hamda o`quvchi faoliyatini loyihalash ko`nikmalarini tarkib toptirish;

  • Bo`lg`usi biologiya o`qituvchisini innovatsion faoliyatga tayyorlash.

O`zbekiston respublikasining mustaqillikka erishishi, jahon hamjamiyatiga yuz tutishi, rivojlangan mamlakatlar bilan iqtisodiy, madaniy-ma’rifiy, diplomatic aloqalarning yol`ga qo`yilishi barcha jabhalar kabi ta’lim tizimini ham isloh qilishni talab etdi.
Birinchi Prezidentimiz I.Karimovning respublikamizda uzluksiz ta’lim tizimini joriy etishning ilmiy nazariy asosi bo`lgan “Ta’lim to`g`risida”gi Qonun va Kadrlar tayyorlash milliy dasturi qabul qilingan 1997 yil 29 avgustdagi Oliy Majlisning IX sessiyasida so`zlagan nutqida o`qituvchilarning shaxsiy kasbiy tayyorganligidagi qator kamchiliklar, jumladan o`qituvchilarning, o`quvchilarning zamonaviy bilim berishga imkon beradigan zamonaviy bilim, ko`nikma va malakalarga ega emasligi, maktablarda ta’lim-tarbiya jarayonida o`qituvchi yakka hokim ekanligi, pedagogic munosabatlar avtoritar prinsipga asoslanishi, o`qituvchi va o`quvchilar o`rtasidagi munosabat majburiy itoatkorlikka asoslanganligi, o`quvchilarda ongli intizomini vujudga keltirishga e’tibor berilmayotganligi,
o`quvchilarning bilish faoliyatiga esa bilim va ko`nikmalarni reproduktiv darajada o`zlashtirishga qaratilganligi, o`quvchilarning faoliyati erkin va mustaqil fikrlashga yo`naltirilmayotganligi ta’kidlanib, ularni bartaraf etish dolzarb muammo ekanligi qayd etilgan.
O`zbekiston Respublikasiining “Ta’lim to`g`risida”gi Qonuni va Kadrlar tayyorlash milliy dasturida uzluksiz ta’lim tizimi oldiga har tomonlama kamol topgan, jamiyatga turmushga moslashgan, ta`lim va kasb-hunar dasturlarini ongli ravishta tanlagan va keyinchalik puxta o`zlashtirish uchun ijtimoiy-siyosiy, huquqiy psixalogik-pedagogik va boshqa tarzdagi sharoitlarni yaratish, jamiyat, davlat va oila oldidagi o`z javobgarligini his etadigan fuqarolarni tarbiyalash kabi davlat buyurtmalarini qo`yadi va maskur buyurtmalarni bajarish uchun quyidagi:

  • ta`limoluvchilarni ma`naviy-axloqiy tarbiyalashning va ma`rifiy ishlarning samarali shakllari va usullarini ishlab chiqarish va joriy etish

  • yangi pedagogic va axbarot texnalogiyalari, tayyorgarlikning modul tizimidan foydalangan holda talablarni o`qitishni jadallashtirish;

  • xalqning boy ma`naviy va intelektual merosi va umumbashariy qadriyatlar asosida ta`limning insonparvarlik yo`nalishini ta`minlash;

  • o`quv-uslubiy majmualarning hamda ta`lim jarayoni didaktik va axbarot ta`minotining yangi avlodini ishlab chiqarish va joriy etish;

  • o`quv jarayonini yuqori sifatli o`quv adabiyotlari va ilg`or pedagogic texnologiyalar bilan ta`minlashni amalga oshirish;

  • milliy mustaqillik prinsplari va xalqning boy intelektual merosi hamda umumbashariy qadryatlar ustuvorligi asosida ta`limning barchadara jabhalari va bo`g`inlarida ta`lim oluvchilarning ma`naviy va ahloqiy fazilatlarini rivojlantirish;

  • ta`lim berishning barcha darajalarida ta`lim oluvchilarni huquqiy, iqtisodiy, ekologik va sanitariya – gigienik ta`limi hamda tarbiyasini takomillashtirish;

  • yuqori malakali pedagogic kadrlar tayyorlash, ta`lim tuzimining kadrlar tayyorlash, ta`lim tizimining kadrlar salohiyatini tubdan yaxshilash, pedagoglarning kasbiy nufuzini oshirish, ta`lim muassasalarini maxsus tayyorlangan pedagog kadrlar bilan t`minlash, ularning faoliyatida raqobatga asoslangan muhitni vujudga keltirish kabi vazifalarni amalga oshirishni nazarda tutadi.

Jamiyatimizda sodir bo`layotgan ijtimoiy-iqtisodiy, ma`naviy-ma`rifiy o`zgarishlar, huquqiy-demokratik jamiyat qurish tamoillari hisobga olingan holda "Milliy istiqlol g`oyasi: asosiy tushuncha va tamoillar” risolada ta`lim tizimi oldiga qo`yiladi:

  • o`quvchi-yoshlar ongi va qalbiga milliy istiqlol mafkurasini singdirish, ta`lim muassasalarida mafkuraviy tarbiyani bugungi kun darajasiga ko`tarish;

  • pedagog kadrlarning mafkura borasidagi bilimlarini chuqurlashtirish kabi vazifalar qo`yiladi;

yuqorida qayd etilgan vazifalarni muvffaqiyatli amalga oshirish uchun avvalo uzluksiz ta`lim tizimida biologiyadan ta`lim-tarbiya jarayonining tashkil etishning ilmiy-nazariy asoslari bo`lgan o`qitish prinsplari va qonuniyatlarini aniqlash zarur.
Mazkur prinsplar va qonuniyatlarni aniqlashda mamlakatimiz ta`lim sohasidagi davlat siyosatining asosiy prinsplarini tahlil qilish zarur.
O`zbekiston Respublikasining “Ta`lim to`g`risida” gi Qonunda mamlakatimizning ta`lim sohasidagi davlat siyosatining asosiy prinsplari sifatida ta`lim va tarbiyaning insonparvar, demokratik xarakterda ekanligi, ta`lim uzluksizligi va izchilligi, ta`lim tizimining dunyoviy xarakterda ekanligi, davlat ta`lim standartlari doirasida ta`lim olishning hamma uchun ochiqligi, Talim dasturlarini tanlashga yagona va tabaqalashtirilgan yondashuv, bilimli bo`lish, isdedodni rag`batlantirish kabilar belgilangan.
Ma`lumki, mamlakatimizning ta`lim sohasidagi davlat siyosatining asosiy prinsplari uzviy ravishta uzluksiz ta`lim tizimining faoliyat ko`rsatish prinsplariga bevosita ta`sir ko`rsatadi va ularni taqazo etadi.
Kadrlar tayyorlash milliy dasturida ta`lim tizimini tubdan isloh qilish, zamon talablari asosida qayta qurish, uzluksiz ta`lim tizimining turlari, ta`lim muassasalari oldidagi vazifalar, kadrlar tayyorlash milliy modelini amaliyotga tadbig` etish masalalari bilan bir qatorda uzluksiz ta`lim tizimining quyidagi faoliyat ko`rsatish prisplari qayd etilgan.
Respulikamizda olib borilayotgan ta`lim sohasidagi islohatlarning mauvaffaqiyatli uzluksiz ta`lim tizimining barcha turlarida ta`lim-tarbiya jarayonini tashkil etishda qo`llaniladigan o`qitish prinsplari ta`lim sohasida davlat siyosatining asosiy prinsplari va uzluksiz ta`lim tizimining faoliyat ko`rsatish prinsplariga qanchalik mos kelishi va ularni amaliyotga joriy etishga safarbar etilganligiga bog`liq.
Ma`lumki, o`qitish prinsplari – ta`lim tizimining tuzilishi, mohiyati, uning qonunlari va qonuniyatlari haqidagi, shuningdek, faoliyatni tashkil etadigan, amaliyotni boshqarishda namoyon bo`ladigan bilimlar majmuasi sanaladi.
O`qitish prinsplari pedagogik faoliyatning mazmuni va ta`lim –tarbiya jarayoning yo`nalishini belgilaydi.
Shunga binoan, biologiyani o`qitish prinsplari ham ikki guruhga ajratildi:

  1. Biologik ta`lim mazmunini belgilaydigan prinsplar.

  2. ta`lim –tarbiya jarayonining yo`nalishini belgilaydigan prinsplar.

1.1-jadval

O`qitish prinsiplari

Biologik ta’lim mazmunini belgilaydigan prinsiplar

Ta’lim-tarbiya jarayonining yo`nalishini belgilaydigan prisiplar

Ilmiylik, sistemal;ilik, ko`rgazmalilik, nazariyani amaliyot bilan bog`lash, samaradorlik, mantiqiy ketma-ketlik, tushunarlilik, ta’lim va tarbiyaning uzviyligi

Ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishning metodologik prinsipi, pedagogik munosabatlarni insonparvarlashtirish va dewmiokratlashtirish, ta’limni individuallashtirish va differensiallashtirish, individual va guruhli yondoshuvni uyg`unlashtirish, onglilik

Quyida ta’lim-tar biya jarayonining yo`nalishini belgilaydigan prinsiplar tavsifi berilmoqda:


Biologik ta’limni tashkil etishda ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishning metodologik prinsipi yetakchi o`rinni egallaydi.
Mazkur prinsip:

  • Kadrllar tayyorlash milliy dasturida ko`zda tutilgan ta’lim sohasini tubdan isloh qilish, uni o`tmishdan qolgan mafkuraviy qarashlar va sarqitlardan xolos etib, ta’lim mazmunini belgilash;

  • Uzluksiz ta’lim tizimi moldidagi davlat va ijtimoiy buyurtmalarni amalga oshirish;

  • Kadrlar tayyorlash nilliy dasturi maqsadlarini amalga oshirish uchun belgilangan vazifalarni amaliyotga tadbiq etish;

  • O`quvchi-yoshlar ongi va qalbiga milliy istiqlol go`yasini singdirish kabi vazifalarni amalga oshirishni nazarda tutadi;

Pedagogik munosabatlarni insonparvarlashtirish prinsipi:

  • Ta’lim mazmunini insonparvarlikka yo`naltirilgan gumanistik g`oya va me’yorlar bilan mujassamlashtirish;

  • Shsxsni o`z imkoniyatlari darajasida rivojlantirib, pirovard natijada ijodiy va ijtimoiy faol, turli hayotiy vaziyatlarni anglab tahlil qiladigan mo`ljalni ongli ravishda mustaqil, to`g`ri oladigan shaxsni shakllantirsh;

  • Har bir shaxsda mavjud bo`lgan uning ehtiyoji, qiziqishi, iqtidori va imkoniyatlari asosida ijobiy fazilat va xislatlatni shakllantirish va rivojlantirish kabilarni amamlga oshirish ga imkon beradi.

Pedagogik munosabatlar va o`qitishni demokratlashtirish prisipi esa:

  • O`qituvchi va o`quvchilarning fuqarolik huquqlarini tenglashtirsh, o`quvchilarga tanlash huquqining berilishi, o`z fikri va nuqtai nazarini erkin bayon etish.

Download 26,24 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish