Yil holati uchun Iqtisodiyot



Download 25 Kb.
Sana12.01.2017
Hajmi25 Kb.
Qashqadaryo viloyatining 2015 1-yarim yillikda ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish ko´satkichlari
25-07-2015 yil holati uchun
Iqtisodiyot.
Mamlakatimizda iqtisodiyotning barqaror yuqori o´sish sur´atlarini ta´minlovchi amaldagi strategiyaning izchil davom ettirilgani, shu maqsadda mavjud zaxiralar va imkoniyatlardan keng foydalanilgani natijasida joriy yilning birinchi yarmida viloyatda yalpi hududiy mahsulot ishlab chiqarish hajmi 5 trillion 288,9 milliard so´mni tashkil etdi va o´tgan yilning mos davriga nisbatan 4,6 foiz o´sishga erishildi. Sanoat mahsulotlari ishlab chiqarish 2,4 foizga, qishloq xo´jaligi mahsulotlari hajmi 6,2 foizga, xizmatlar 15,9 foizga oshdi. Tashqi savdo aylanmasining ijobiy saldosi soliq yukini 20,1 foizdan 19 foizga bosqichma-bosqich kamaytirish hisobidan yanada mustahkamlandi. Yuqori iqtisodiy o´sish sur´atlari aholi daromadlarining 23,5 foiz ortishiga yordam berdi. Shuningdek, iste´mol talabini rag´batlantirish bo´yicha qabul qilingan chora-tadbirlar chakana savdo aylanmasi hajmi 11,3 foizga, aholiga pullik xizmatlar ko´rsatish 8,8 foizga oshishida muhim omil bo´ldi.

Hududlarni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish bo´yicha dasturlarni amalga oshirish doirasida ishlab chiqarish sohasida hisobot davrida 103,4 milliard so´mlik investisiya hisobiga 180 ta loyiha hayotga tatbiq etildi. 95 ta yangi sanoat korxonasi ishga tushirilgan bo´lsa, 85 tasida modernizasiya ishlari bajarildi. Natijada o´tgan davrda 3 ta yangi turdagi sanoat mahsuloti - shpaklyovka, bolalar paypoqlari va erkaklar poyabzallari ishlab chiqarish yo´lga qo´yildi.

O´zbekiston Respublikasi Prezidentining "2013-2016 yillarda Qashqadaryo viloyatining sanoat salohiyatini rivojlantirish dasturi to´g´risida"gi qarori bilan tasdiqlangan dasturdan joy olgan 555 ta loyihaning 492 tasi (87,8 foizi) to´liq hayotga tatbiq etildi.



2015 yilning birinchi yarmida hududiy tasarrufdagi sanoat korxonalari tomonidan 452,5 milliard so´mlik sanoat maxsulotlari ishlab chiqarildi yoki o´tgan yilning shu davriga nisbatan ishlab chikarish sur´ati 110,0 foizni tashkil etdi. Ushbu korxonalarda ishlab chiqarilayotgan maxsulotlarning umumiy sanoatdagi ulushi 12,5 foizni tashkil etdi.



2015 yilning birinchi yarmida viloyatda iste´mol tovarlari ishlab chiqarish hajmi o´tgan yilning mos davriga nisbatan 7,4 foizga o´sdi. Jumladan, oziq-ovqat mahsulotlari bo´yicha o´sish 9,2 foizni va nooziq-ovqat mahsulotlari bo´yicha 4,5 foizni tashkil etdi.

Tadbirkorlik faoliyatini qo´llab-quvvatlash va kichik ishlab chiqarish korxonalarini tashkil etish maqsadida joriy yilning birinchi yarmida kichik biznes sub´ektlariga 375,8 milliard so´m, jumladan, 176,6 milliard so´mdan ziyod mikrokreditlar ajratildi va bu borada 2014 yilning shu davriga nisbatan 1,3 barobar o´sish kuzatildi.

Kichik biznes va xususiy tadbirkorlikni qo´llab-quvvatlashga doir chora-tadbirlarning amalga oshirilishi samarasi o´laroq joriy yil birinchi yarmida yalpi hududiy mahsulotda kichik biznesning ulushi 44,4 foiz, sanoatda 15,2 foiz, pullik xizmatlar ko´rsatishda 54,4 foiz, qurilish ishlarida 65,5 foiz, chakana savdoda 22,6 foiz, asosiy kapitalga kiritilgan investisiyalarda 14,9 foizni tashkil etdi. Bugungi kunda ish bilan band bo´lgan aholi qatlamining 78,3 foizi aynan shu sohada mehnat qilmoqda.

Kichik biznes va xususiy tadbirkorlik sub´ektlarining eksportini qo´llab-quvvatlash maqsadida joriy yil boshidan buyon Tashqi iqtisodiy faoliyat milliy banki huzuridagi jamg´arma tomonidan 80 ta tadbirkorlik sub´ektiga yordam ko´rsatilib, shundan 19 ta korxona tomonidan 37 million AQSh dollarilik mahsulot eksport qilinishiga ko´maklashildi.

Jahon bozorida kon´yunkturani oldindan taxmin qilib bo´lmasligi va uning beqarorligi kuchayib borayotganiga qaramasdan, tashqi bozorda xaridorgir mahsulot ishlab chiqarish hajmi va turlarini kengaytirish, ularning raqobatbardoshligini oshirish va eksportchi korxonalarni har tomonlama qo´llab-quvvatlash bo´yicha tizimli chora-tadbirlar ko´rilishi natijasida o´tgan davrda 158,8 million AQSh dollari miqdoridagi mahsulot va xizmatlar eksport qilinishiga erishildi.

Ishlab chiqarishni modernizasiya qilish, texnik va texnologik yangilash, yuqori texnologiyali muhim quvvatlarni ishga tushirishni jadallashtirish, transport va kommunikasiya infratuzilmasini izchil rivojlantirish asosida tarkibiy o´zgarishlarni chuqurlashtirishga qaratilgan investisiya siyosati faol amalga oshirilishi natijasida joriy yilning birinchi yarmida iqtisodiyotda o´zlashtirilgan investisiyalar hajmi 2387,1 milliard so´mni tashkil qildi va 2014 yilning shu davriga nisbatan 25,1 foiz o´sdi.

O´zlashtirilgan kapital mablag´larning 610,6 milliard so´mi markazlashgan va 1776,5 milliard so´mi markazlashmagan investisiyalar xissasiga to´g´ri keldi. Viloyatda ishlab chiqarish inshootlariga 1598,8 milliard so´m, noishlab chiqarish inshootlariga 788,3 milliard so´m mablag´ sarflandi.

Byudjet mablaglari hisobidan 52,5 milliard so´m mablag´ o´zlashtirildi.

Byudjetdan tashqari fond mablag´lari hisobidan 348,2 milliard so´m jumladan, maxalliy byudjet mablag´lari hisobidan 5,6 milliard so´m, sug´oriladigan erlarning meliorativ holatini yaxshilash jamg´armasi mablag´lari hisobidan 17,1 milliard so´m, umumta´lim va sog´liqni saqlash muassasalarini jixozlash, kapital ta´mirlash va rekonstruksiya qilish jamg´armasi mablag´lari xisobidan 42,1 milliard so´m, taraqqiyot va tiklanish jamg´armasi mablag´lari hisobidan 165,9 milliard so´m mablag´ o´zlashtirildi.

Aholi mablag´i xisobidan 299,7 milliard sum mablag´ o´zlashtirildi. Yakka tartibdagi uy-joy qurilishi uchun 70,7 milliard so´m mablag´ sarflanib, 516,9 ming kv metr uy-joylar foydalanishga topshirildi.

Tijorat banklarining moliyaviy barqarorligini yanada oshirish va resurs bazasini rivojlantirish bo´yicha 2011-2015 yillarda respublika moliya-bank tizimini yanada isloh qilish va barqarorligini oshirishning ustuvor yo´nalishlari dasturining amalga oshirilishi va joriy yil boshidan buyon Markaziy bank tomonidan qayta moliyalash stavkasining 10 foizdan 9 foizga tushirilishi tegishli hisobot davrida tijorat banklari tomonidan ajratilgan umumiy kredit portfeli hajmiga nisbatan uzoq muddatli kreditlar ulushi 73,7 foiz bo´lishini ta´minladi. Kredit qo´yilmalari 31,2 foizga, depozitlar 29,8 foizga, aholi omonatlari 30,3 foizga, kichik biznes sub´ektlariga berilgan kreditlar hajmi 32,9 foizga ko´paydi.

Investisiya faolligining yuqori sur´atlari qurilish-montaj ishlarini tashkil etishni takomillashtirish, pudratchi tashkilotlarning moddiy-texnik bazasini rivojlantirish va mustahkamlashga doir chora-tadbirlar bilan bir qatorda qurilish-pudrat ishlari hajmini 9,5 foizga oshirish imkonini berdi.

2015 yilning birinchi yarmida viloyatda axborot-kommunikasiya tizimlarini tashkil etish, yo´l-transport va muhandislik-kommunikasiya qurilishini rivojlantirish borasidagi ishlar izchil davom ettirildi. Xususan, yil boshidan buyon respublika yo´l jamg´armasi mablag´lari hisobidan 113,6 milliard so´m o´zlashtirildi.

"O´zbekiston temir yo´llari" aksiyadorlik jamiyati loyihalari bo´yicha temir yo´l infratuzilmasini rivojlantirish va modernizasiya qilish uchun qiymati 41 milliard so´mlik kapital qo´yilmalar, jumladan, "Maroqand - Qarshi" va "Qarshi - Termiz" temir yo´l uchastkalarini elektrlashtirish loyihalari bo´yicha mos ravishda 36,9 hamda 4,1 milliard so´m mablag´ o´zlashtirildi. Shuningdek, "Qarshi" lokomotiv deposi qayta ta´mirlandi.

Joriy yilning birinchi yarmida viloyat bo´yicha jami 29,9 kilometr ichimlik suvi tarmog´i tortildi.
Aholi va mehnat bozori. Ishga joylashtirish.
2015 yilning birinchi yarmida viloyatda 40,7 ming yangi ish o´rni yaratildi. Ularning 4763 tasi maqsadli dasturlarni amalga oshirish, 11369 tasi tijorat banklari tomonidan kichik korxona va mikrofirmalarni kreditlash, 7299 tasi yakka tartibdagi tadbirkorlikni, 11916 tasi kasanachilikni rivojlantirish hisobidan va boshqa sohalarda tashkil etildi.

2014-2015 o´quv yilida kasb-hunar kollejlari bitiruvchilarining ishlab chiqarish amaliyotini tashkil etish va bandligini ta´minlash maqsadida kompleks chora-tadbirlar ishlab chiqildi. Natijada kasb-hunar kollejlarining 46543 nafar bitiruvchisi korxona va tashkilotlarga biriktirildi.


Tadbirkorlik va kichik biznes
Ishbilarmonlik muhitini shakllantirish, kichik biznes va xususiy tadbirkorlikni har tomonlama qo´llab-quvvatlash va rivojlantirishni yanada kuchaytirish borasida amalga oshirilgan chora-tadbirlar joriy yilning birinchi yarmida 944 ta yangi kichik biznes sub´ektini tashkil etish imkonini berdi. Mazkur ko´rsatkich 2014 yilning shu davriga nisbatan 7 foizga ko´pdir.

Tadbirkorlik faoliyatini qo´llab-quvvatlash va kichik ishlab chiqarish korxonalarini tashkil etish maqsadida joriy yilning birinchi yarmida kichik biznes sub´ektlariga 375,8 milliard so´m, jumladan, 176,6 milliard so´mdan ziyod mikrokreditlar ajratildi va bu borada 2014 yilning shu davriga nisbatan 1,3 barobar o´sish kuzatildi.

Kichik biznes va xususiy tadbirkorlikni qo´llab-quvvatlashga doir chora-tadbirlarning amalga oshirilishi samarasi o´laroq joriy yil birinchi yarmida yalpi hududiy mahsulotda kichik biznesning ulushi 44,4 foiz, sanoatda 15,2 foiz, pullik xizmatlar ko´rsatishda 54,4 foiz, qurilish ishlarida 65,5 foiz, chakana savdoda 22,6 foiz, asosiy kapitalga kiritilgan investisiyalarda 14,9 foizni tashkil etdi. Bugungi kunda ish bilan band bo´lgan aholi qatlamining 78,3 foizi aynan shu sohada mehnat qilmoqda.

Kichik biznes va xususiy tadbirkorlik sub´ektlarining eksportini qo´llab-quvvatlash maqsadida joriy yil boshidan buyon Tashqi iqtisodiy faoliyat milliy banki huzuridagi jamg´arma tomonidan 80 ta tadbirkorlik sub´ektiga yordam ko´rsatilib, shundan 19 ta korxona tomonidan 37 million AQSh dollarilik mahsulot eksport qilinishiga ko´maklashildi. Bundan tashqari, Kitob tumanidagi "Vigit Impeks" fermer xo´jaligiga 500 million so´m miqdorida moliyaviy yordam ko´rsatildi.

2015-2016 yillarda davlat mulkini xususiylashtirish dasturini amalga oshirish doirasida investisiya kiritish majburiyatini olish sharti bilan viloyatdagi 35 ob´ekt investorlarga "nol" qiymatda sotilishi mo´ljallangandi. Joriy yilning 26 iyun hamda 17 iyul kunlari bo´lib o´tgan tanlovda ushbu ob´ektlar investorlarga jami 39,4 milliard so´m investisiya kiritish va 731 ta ish o´rni yaratish majburiyati bilan berilishi tashkil etildi.

Viloyatning sanoat salohiyatini oshirishda O´zbekiston Respublikasi Prezidentining 2014 yil 3 iyuldagi "Davlat mulki ob´ektlarini kichik biznes va xususiy tadbirkorlik sub´ektlariga sotish bo´yicha qo´shimcha chora-tadbirlar to´g´risida"gi qarori yanada keng imkoniyat yaratdi. Qaror asosida Qarshi shahri, Shahrisabz va Nishon tumanlarida kichik "sanoat zonasi"ni tashkil etish ishlari boshlangan. Hozirgi kunda joylarda muhandislik-kommunikasiya tarmoqlarini o´tkazish ishlari olib borilmoqda. Bundan tashqari, Chiroqchi tumanining YEttitom qo´rg´onidan ajratilgan 20 gektar er maydonida 151 ta loyiha bo´yicha kichik "sanoat zonasi" tashkil etish ishlari boshlangan.


Aloqa va axborotlashtirish. Interaktiv davlat xizmatlari
2015 yilning birinchi yarmida viloyatda axborot-kommunikasiya tizimlarini tashkil etish, yo´l-transport va muhandislik-kommunikasiya qurilishini rivojlantirish borasidagi ishlar izchil davom ettirildi 2013-2020 yillarda telekommunikasiya texnologiyalari, aloqa tarmoqlari va infratuzilmalarini rivojlantirish dasturi doirasida zamonaviy texnologiyalar asosida keng miqyosda foydalanish uchun 42,5 kilometrdan ortiq optik tolali tarmoqlar bunyod etildi va zaxiraga olindi.

Joriy yilning yanvar-iyun oylarida viloyat bo´yicha 58,97 kilometr uzunlikdagi OTAL (optik tolali aloqa liniyalari) tortilib, shundan 8,38 kilometri FTTx (uygacha OTAL tortish) loyihasi doirasida, 3,64 kilometri Wi-Fi internet hududlarini tashkil etish loyihasi doirasida va 46,95 kilometri tarmoqni rivojlantirish uchun qo´shimcha EATSlarni o´rnatish doirasida amalga oshirildi.

2015 yil 1 yarim yilida viloyat va tuman markazlaridagi mavjud telefon stansiyalarida foydalanilayotgan abonent nuqtalari (DS-LAM va MSAN portlari) soni 468 taga ko´payib, 21684 ta(102%)ni, sotali aloqa operatorlari tomonidan viloyat hududida o´rnatilgan baza stansiyalari soni 14 taga ko´payib, 1129 ta (101%)ni, “Internet” xizmatlaridan foydalanuvchilar soni 398,33 ming kishini tashkil etmoqda.

O´zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2007 yil 23 avgustdagi 181-sonli qarorida ko´rsatib o´tilgan, aholining davlat boshqaruvida faol ishtirok etishini taminlashga qaratilgan bir qancha interaktiv davlat xizmatlar joriy etilib, viloyat hokimligining rasmiy veb-sayti orqali 12 xil turdagi davlat va 13 turdagi interaktiv xizmatlari ko´rsatilmoqda.

Viloyatdagi o´z rasmiy veb-saytiga ega hokimliklar, davlat va xo´jalik boshqaruvi organlari, korxona, tashkilot va muassasalar soni 58 tani tashkil etib, o´z rasmiy veb-saytlari orqali ko´rsatayotgan interaktiv xizmatlar soni xisobot davrida 37 taga oshirilib, 223 tani (119,00%) tashkil etdi.
Xalqaro aloqalarni rivojlantirish
2015 yilning birinchi yarmida viloyatning umumiy tashqi savdo aylanmasi 414,6 million AQSh dollarini (5 oylik) tashkil etib, shundan, 130,9 million dollar miqdoridagi mahsulotlar eksportga chiqarildi. Import hajmi 283,7 million dollarni tashkil etdi.

Import mahsulotlarining asosiy qismi ya´ni, 251,9 million dollari (89 foizi) mashina va uskunalarga, shundan 160 million dollari kichik korxonalar tomonidan keltirilgan uskuna va jihozlarga to´g´ri keldi.

Viloyat eksportining asosiy qismini ya´ni, 47,5 foizini paxta tolasi, 31 foizini kimyo mahsulotlari, 4 foizini energetika, 11 foizini xizmatlar va 6,5 foizini boshqalar tashkil etdi.

Eksport salohiyatini mustahkamlash va uning tarkibini kengaytirish bo´yicha amalga oshirilgan ishlar natijasida o´tgan davrda 33 ta hududiy korxonalar tomonidan 22 turdagi quritilgan meva-sabzavot, tekstil, qurilish materiallari, farmasevtika va boshqa turdagi mahsulotlar eksporti amalga oshirildi.

Hududiy eksportning geografiyasi kengaytirilib, Latviya, Qozog´iston, Rossiya, Belorussiya, Afg´oniston, Eron, Qirg´iziston, Hindiston, Turkiya kabi davlatlarga meva-sabzavot, poliz, qurilish materiallari va boshqa turdagi mahsulotlar eksport qilindi.
Kitob tumani “Kitob marmar zavodi” MChJ tomonidan Tojikiston davlatiga mikrokalsit, Qarshi tumani “Personal qurilish savdo” MChJ tomonidan Qozog´iston davlatiga bo´r, “Muborak global impeks” korxonasi tomonidan Eron davlatiga oltingugurt, Qarshi tumani “Vud dekor prodakshen” qo´shma korxonasi tomonidan Turkiya davlatiga milamin qog´ozi kabi yangi turdagi mahsulotlar eksporti yo´lga qo´yildi.

Viloyatda AQShning “Kaliforniya qishloq xo´jaligi texnologiyalari instituti”ning tajribalari bilan tanishgan holda ertapishar poliz ekinlari eksportini tashkil qilish bo´yicha loyiha ishlab chiqildi.

Loyiha doirasida “Qashqadaryo tijorat savdo” MChJ bazasi hududidan YEvropaga, jumladan Latviya va u orqali qolgan YEvropa davlatlariga hamda Rossiya va Qozog´iston davlatlariga “Jiyan”, “Torpedo” navli qovunlar eksport qilinmoqda.

Meva-sabzavot va poliz mahsulotlarini YEvropa va MDH davlatlariga eksport qilish uchun avvalom bor jahon talablariga mos keladigan qadoqlash tizimiga e´tibor qaratilib, 2014 yil oxiridan boshlab “O´zmarkazimpeks” kompaniyasi yordamida dunyoda etakchi kompaniyalardan biri Italiyaning “Teko” kompaniyasi tomonidan ishlab chiqarilgan va qiymati 123 ming AQSh dollari bo´lgan poliz va meva-sabzavot mahsulotlarini qadoqlaydigan yangi uskuna o´rnatildi.

Hozirga qadar qiymati 21 million dollarlik 8765 tonna meva-sabzavot va poliz mahsulotlarining eksporti amalga oshirildi.
"Keksalarni e´zozlash yili" Davlat dasturining bajarilishi to´g´risida
2015 yilning birinchi yarmida umumta´lim va sog´liqni saqlash muassasalarini jihozlash, kapital ta´mirlash va rekonstruksiya qilish jamg´armasi mablag´lari hisobidan 42,3 milliard so´m o´zlashtirildi, bu rejadagi yillik hajmning 63,3 foizini tashkil etdi.

"Keksalarni e´zozlash yili" Davlat dasturi ijrosi doirasida joriy yilning 6 oyi davomida viloyatda 167 milliard so´mlik ishlar amalga oshirildi. Sarflangan mablag´ning 15,3 milliard so´mi byudjet va byudjetdan tashqari fondlar, 83,8 milliard so´mi homiylar va ijrochilar hamda 67,9 milliard so´mi bank kreditlari hissasiga to´g´ri keladi. Dasturda birinchi yarim yillikda amalga oshirilishi rejalashtirilgan barcha bandlarning ijrosi ta´minlandi.



Yakkabog´ tumanidagi Saxovat va Shahrisabz tumanidagi Muruvvat internat uylarida yashovchi keksa kishilarni ma´naviy va moddiy qo´llab-quvvatlash bo´yicha chora-tadbirlar kompleksi ishlab chiqilib, 213 million so´mdan oshiq homiylik yordami ko´rsatildi. Reabilitasiya texnika vositalariga muhtoj bo´lgan nogironlardan 77 nafari aravachalar, 39 nafari eshitish moslamalari, 122 nafari hassa va 47 nafari qo´ltiqtayoq bilan ta´minlandi.

"Sog´lom avlod uchun" xalqaro xayriya jamg´armasi viloyat bo´limi tomonidan qo´shimcha tarzda 41 nafar ehtiyojmand nogironga aravacha, hassa va dori-darmon bepul tarqatildi. Joriy yilning o´tgan davrida 220 nafar 1941-1945 yillardagi urush va mehnat fronti faxriysi va 1496 nafar keksa pensioner va nogiron mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi tizimidagi sanatoriyalarda bepul sog´lomlashtirildi. 220 ta korxona va tashkilotlar tomonidan 425 nafar shaxs pensiyaga chiqishdan oldin 1 milliard 278 million 9 ming so´mlik moddiy yordam va qimmatbaho sovg´alar bilan taqdirlandi.

Do'stlaringiz bilan baham:


Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2017
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa