Yalpi ichki mahsulot va uni hisoblash usullari. YaIm



Download 20,92 Kb.
bet1/5
Sana30.03.2022
Hajmi20,92 Kb.
#519053
  1   2   3   4   5
Bog'liq
mustaqil 1
009, 1-Amaliy mashg'ulot, Bugun xorijda o, Педагогик махорат рус 3 курс 2020 2021 (1) (1), sinf, paxta ishi uydurmasi yoxud jafokash xalq tarixidan bir lavha, уу, Nurmatova F (2), amaliy, 777777777777777, 777777777777777, UMK ekonometriya 2018-2019 11 (1), 777777777777777, 14Savolar, c tilida dastur.2-qism

Yalpi ichki mahsulot va uni hisoblash usullari. YaIM (asosiy hisoblash usullari)


Qisqacha nazariya
Yalpi ichki mahsulot (YaIM) milliy hisoblar tizimining markaziy ko'rsatkichi bo'lib, u ma'lum bir davrda mamlakat rezidentlari tomonidan ishlab chiqarilgan yakuniy mahsulot va xizmatlar qiymatini tavsiflaydi. YaIM ishlab chiqarish natijalarini, iqtisodiy rivojlanish darajasini, iqtisodiy o'sish sur'atlarini va hokazolarni tavsiflash uchun ishlatiladi. YaIM ishlab chiqarilgan mahsulot, ishlab chiqarilgan yakuniy mahsulot va xizmatlar ko'rsatkichi bo'lganligi sababli, u ishlab chiqarish jarayonida foydalaniladigan oraliq tovar va xizmatlar qiymatini o'z ichiga olmaydi, ya'ni. oraliq iste'mol qiymati.
YaIM yalpi asosda hisoblanadi, ya'ni. ishlab chiqarilgan mahsulotdan iste'mol qilingan asosiy kapital miqdorini chegirib tashlashdan oldin. Asosiy kapitalning iste'moli bu holda asosiy kapital qiymatining jismoniy va eskirish natijasida davr mobaynida pasayishi sifatida talqin qilinadi. YaIM ko'rsatkichining o'zgarishini sof ichki mahsulot deb hisoblash mumkin. Bu ko‘rsatkichni yalpi ichki mahsulotdan iste’mol qilingan asosiy kapital miqdorini ayirish yo‘li bilan olish mumkin.
YaIMni quyidagi uchta usulda hisoblash mumkin:

  1. yalpi qo'shilgan qiymat yig'indisi sifatida (ishlab chiqarish usuli);

  2. oxirgi foydalanish komponentlari yig'indisi sifatida (oxirgi foydalanish usuli);

  3. birlamchi daromadlar yig'indisi sifatida (taqsimlash usuli).

Ishlab chiqarishni hisoblash YaIM sanoat yoki tarmoqlar bo‘yicha guruhlangan barcha rezident ishlab chiqarish birliklarining yalpi qo‘shilgan qiymatini yig‘ish yo‘li bilan hisoblanadi. Yalpi qo‘shilgan qiymat ishlab chiqarilgan mahsulot va ko‘rsatilgan xizmatlar qiymati (ishlab chiqarish) bilan ishlab chiqarish jarayonida to‘liq iste’mol qilingan tovar va xizmatlar qiymati (oraliq iste’mol) o‘rtasidagi farqdir.
Tovar va xizmatlarning bozordagi mahsulotini asosiy narxlarda yoki, agar buning iloji bo'lmasa, ishlab chiqaruvchilar narxlarida baholash tavsiya etiladi. Asosiy narx - mahsulot va xizmatlar uchun ishlab chiqaruvchi tomonidan olinadigan narx, mahsulotga to'lanadigan har qanday soliqlar bundan mustasno va mahsulotlarga subsidiyalar. Ishlab chiqaruvchi bahosi - ishlab chiqaruvchi tomonidan tovarlar va xizmatlar uchun olinadigan narx, shu jumladan mahsulot va import uchun to'lanadigan soliqlar va mahsulot va import uchun subsidiyalar bundan mustasno.

Download 20,92 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4   5




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
axborot texnologiyalari
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
guruh talabasi
O’zbekiston respublikasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
davlat pedagogika
toshkent axborot
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
Ўзбекистон республикаси
pedagogika instituti
haqida tushuncha
таълим вазирлиги
tashkil etish
O'zbekiston respublikasi
махсус таълим
toshkent davlat
vazirligi muhammad
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
respublikasi axborot
saqlash vazirligi
vazirligi toshkent
bilan ishlash
Toshkent davlat
fanidan tayyorlagan
uzbekistan coronavirus
sog'liqni saqlash
respublikasi sog'liqni
vazirligi koronavirus
koronavirus covid
coronavirus covid
risida sertifikat
qarshi emlanganlik
vaccination certificate
covid vaccination
sertifikat ministry
Ishdan maqsad
o’rta ta’lim
fanidan mustaqil
matematika fakulteti
haqida umumiy
fanlar fakulteti
pedagogika universiteti
moliya instituti
ishlab chiqarish
fanining predmeti