Unli tovushlar orfoepiyasi I unlisi



Download 23,31 Kb.
bet4/4
Sana16.07.2022
Hajmi23,31 Kb.
#810332
1   2   3   4
Bog'liq
2-ma\'ruza

Tekshirish savollari




  1. Orfoepiya nima?


  2. Orfoepiyaning adabiy tildagi ahamiyati?


  3. Unli tovushlar orfoepiyasi haqida nimalarni bilasiz?


  4. Unlilar qanday pozitsiyada ingichka talaffuz qilinadi?


  5. Unlilar qanday undoshlar ta’sirida yo'g'on talaffuz. etiladi?


  6. B,d undoshlari qanday pozitsiyada jarangsiz p,t tarzida talaffuz etiladi?


  7. J,z undoshlari qanday o'rinlarda jarangsizlanadi?


  8. B,q undoshlarining sirg'aluvchi «v» va «g‘»ga o'tishi qanday holatda yuz beradi?


  9. Qanday paytlarda o'zak oxiridagi «k» undoshi «g»ga, «q» undoshi «g'»ga o'tadi?


  10. «G» undoshi bilan boshlangan affikslar qanday so'zlarga qo'shilganda «-ka», «-kan», «-qa», «-qan» tarzida talaffuz qilinadi?


  11. Qanday so'zlar o'zagidagi «o» fe’l yasovchilar qo'shilganda «a»ga o'tadi?


  12. Boshqa tillardan olingan o'zlashma so'zlar orfoepiyasi haqida nimalarni bilasiz?


Orfoepiya — to‘g‘ri (adabiy) talaffuz me’yorlari tizimi.

Qisqa talaffuz — urg'usiz bo‘g‘indagi unlining qisqa va kuchsiz (bilinar- bilinmas) talaffuz etilishi.

Cho‘ziq talaffuz — urg'uli bo‘g‘indagi unlining urg‘usiz bo‘g‘indagi unlidan cho'ziqroq bo‘lishi. Bu xususiyat ruscha leksik o‘zlashmalarda, ayniqsa, sezilarli bo‘ladi.

Ingichka talaffuz — unli tovushlarning sayoz til orqa «k», «g», «ng», til o'rta «y» va bo‘g‘iz undoshi «h» bilan yondosh bo'lganda old qator fonema tarzida ingichka talaffuz etilishi.

Yo‘g‘on talaffuz — unli tovushlarning chuqur til orqa «q», «g‘», «x» undoshlari ta’sirida orqa qator fonema tarzida yo'g'onlashuvi.

Jarangsizlanish — ayrim jarangli undoshlarning so'z oxirida yoki assimilativ holatlarda jarangsiz undosh tarzida talaffuz etilishi.

Intervokal holat — undosh fonemaning ikki unli orasida qo'llanishi. Bunday pozitsiyada (ko‘p bo‘g‘inli so'zlarda) portlovchi «q» undoshi sirg'aluvi «g‘» tarzida (qishloq > qishlog‘imiz kabi), jarangsiz «k» undoshi jarangli «g» tarzida (telpak > telpagim kabi) talaffuz qilinadi.
Download 23,31 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish