Toshkent islom universiteti islom tarixi va falsfasi fakulteti dinshunoslik yo’nalishi I



Download 327,31 Kb.
Sana31.12.2021
Hajmi327,31 Kb.
#266007
Bog'liq
zardushtiylik dini slayd

Истамов Озодбек


ZARDUSHTIYLIKNING

VUJUDGA KELISHI

ZARDUSHTIYLIKNING VUJUDGA KELISHI

  • ZARDUSHTIYLIK mill. avv.II-I mingyilliklarda Markaziy Osiyoda vujudga kelgan dindir.Bu din ,,vahiy,, orqali e’lon qilingan jahon dinlarining eng qadimiysidir.
  • Bu dinning asoschisi Zardusht tug’ulgan va ilk diniyfaoliyatini boshlagan joy hususida 2 xil qarash mavjud:
  • Birinchisi-,,g’arb nazaryasi,, bo’lib, unga ko’ra Midiya (hozirgi Eron hududida) Zardushtning vatani va zardushtiylikning ilk tarqalgan joy deyiladi.
  • Ikkinchisi- ,,sharq nazaryasi,, bo’lib, unga ko’ra Zardusht vatani va zardushtiylikning tarqalgan joyi Xorazm hisoblanadi.

ZARDUSHTIYLIKNING MUQADDAS KITOBI ,,AVESTO,,

  • Zardushtiylik haqida gapirsak gap ko’p, ular haqida biz deyarli malumotga ega- miz. SHuning uchun men ularning muqddas kitobi ,,Avesto,,ning tarkibiy qisimlari bilan tanishtirib, uning qisimlaridan lavhalar keltirmoqchiman.
  • Hozirda bizgacha yetib kelgan ,,Avesto,, Beruniyning malumotiga ko’ra aslining 5/2 qismi holos.U ,,Avesto 30 ,,nask,,edi, majusiylar (zardushtiylar) qo’lida 12 ,,nask,, chamasi qoldi,, deb yozadi.

,,AVESTO,,ning tarkibiy qisimlari.

  • ,,Avesto,,ning saqlanib qolgan 4 ta kitobi bo’lib, birinchisining nomi ,,Videvdat,,( vi-daevodatam - ,,devlarga qarshi qonun,,) deb ataladi. U 22 bob bo’lib, boblari ,,fragard,, deb nomlangan.
  • Ikkinchi kitob ,,Yasna,, deb atalib, Avestoning e’tiborli bo’limi hisoblanadi. Yasna – ,,yaz,,o’zagidan bo’lib, ,,sajda, topinch, namoz,, m’nolarni ifodalaydi. Yasna 72 bobdan iborat bo’lib, boblari ,,ha,haitiy,, deb atalgan.
  • Uchunchi kitob ,,Vispered,, deb nomlangan. U 24 bob bo’lib, boblari ,,karde,, deyilgan.
  • To’rtinchi kitob ,,Yasht,,(gimn) bo’lib, u 22 bobdan iborat.

,,Ashah- Haqiyqat madadi bilan har bir hilqat ikki jahon sirlaridan ogoh bo’lishlari shart. ,,Yetti buyuk qasida,,

,,Biz olamu odam tirikligini yangilovchi va sening bo’lmish ahuraviylar bilan birga yashomoqni istaymiz,, ,,Yasna,, 30-hot.

BUY

  • ,,Ey, ulviy olamning urug’-asosi,bunyodi,,. ,,Iptidoda yozib qo’llarim bilan senga namoz keltiramen… ,,Haqiyqatni va ezgu niyatni yangi etiqod qo’shig’I deb qabul ayladim ,, ,,Yasna,, 28- hot.

DEV

  • ,,Iptidoda bu ikki tug’ishgan nomzodlar andisha, kalom va amalda biri- ezgulik, birisi yomonlik o’zaro suhbat quradilar,, ,,Yasna,, 30-hot.

ER-HOTIN

  • ,,Har bir er va ayol o’zi durust va yaxshi deb bilgan narsasiga amal qilishlari va boshqalarni ham ogohlantirishlari hamda ular ham o’sha narsaga amal qilishlari kerak,, ,,Yetti buyuk yasht,,

HAVF

  • ,, O’shanda sen unga (odamzodga) yo’l tanlash ozodligini inom etding, toki Haqiyqat rahbariga yohud Yolg’on sarvariga itoat aylasin,, ,,Yasna,, 31-hot.

HAYOT: ,,Porlaguvchi oppoq kumushdek odamlarni yo’q ko’lankasi. Koinotning kengliklaridan yelib borar yildirim kabi,, ,,Mehr yasht,,

KOPSAT

  • Tiriklikka darmon baxsh etuvchi malhamni menga oshkor aylagil izn bergil ilohiy kalom va Ezgu Niyat sening irodangni muvofiq istalgan kimsaga yuz ko’rsatsin,, ,,Yasna,, 44-hot.

MITRA

  • Meni nechun yaratding? Kim meni ato ayladi? G’azab va adovat ,qabihlik va gustonlik, ezgulik va tubanlik meni butkul qurshab olganlar,, ,,Yasna,,28-hot.

OYQIZ: ,,Darhqiyqat go’zal uning qo’llari,, ,,Ardvisur Yasht,,

QUYOSH

  • ,,Ahura Mazda ato qilgan yaxshi suvlarga ibodat va olqish, kuch-qudrat tilayman, pokiza va tavfiqli Ardvisura suvlariga,, ,,Ardvisur Yasht,,.

Download 327,31 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish