Asosiy vositalarni qayta baholash muomalalarini
proporsional qayta baholash
jamg‘arilgan eskirishni hisobdan chiqarish usullari bilan aks ettiring
Yechim:
A.Proporsionalqaytabaholashusuli
Ko‘rsatkichlar
qaytabaholashgacha
Koef.
qaytabaholashdan so‘ng
Boshlang‘ich(qaytabaholangan) qiymat
(-)Jamg‘arilganeskirish
Balansqiymati
Buxgalteriya yozuvlari :
Dt
Kt
Dt
Kt
A. Jam\arilgan eskirish summasini asosiy vosita qiymatiga Hisobdan chiqarishusuli
Ko‘rsatkichlar
qaytabaholashgacha
o‘rtadagifarq
qaytabaHolashdanso‘ng
Boshlang‘ich(qaytabaholangan) qiymat
(-)Jamg‘arilganeskirish
Balansqiymati
Buxgalteriya yozuvlari :
Dt
Kt
Dt
Kt
5.4-masala.Zaxiralar «Avtotexxizmat Lyuks» AJ Rossiya Federatsiyasida ishlab chiqarilgan avtomashinalarni so-tishga ixtisoslashgan. 31.12.2014 y sanasiga kompaniya omborida
Narxi 35 mln so‘mlik- 1 dona VAZ-21093 avtomashinasi Narxi 31 mln so‘mlik - 1 dona VAZ-21007 avtomashinasi
Narxi 24 mln so‘mlik - 1 dona VAZ-2106 avtomashinasi mavjud bo‘lgan
Shu kuni VAZ-21093 avtomashinasi 36 mln so‘mga, VAZ-2106 avtomashinasi esa 24 mln so‘mga sotildi.Ombordagi qoldiq tovarlar qiymati qanchaga teng?
30 mln so‘m
24 mln so‘m
35 mln so‘m d)31mlnso‘m
5.5-masala.Kompaniya 1 birlik tovarni 150 sh.b ga sotib oldi. Ushbu tovar birligining sotib olish muddatidagi bozor baxosi 180 sh.b.ga teng.Xisob davri oxiriga uning bozor baxosi 140 sh.b.ni tashkil kildi va kompaniya bu tovarni sotishga karor kildi.Tovarni sotishga tayyorlash va sotish xarajatlari 10 sh.b.ga teng.
Masalaning sharti:
Kompaniya yil oxirida tovar kiymatini balansda kaysi kiymatda aks ettiradi ?
5.6-masala.
Zaxiralar Hisobi 4-sonli «Tovar moddiy zaxiralar» deb nomlangan BXMS va shu
«Zaxiralar» deb nomlangan 2-sonli MXXS orqali tartibga solinadi.
BXMS № 4 ga asosan material qiymatliklar buxgalteriya xisobiga tannarxda qabul qilinadi.
MHXS № 2 ga asosan tovar-moddiy zaxiralari tannarxi yoki sof sotish qiymatidan qaysi biri
kamroq bo‘lsa, o‘sha bo‘yicha baholanishi lozim.
Sof sotish qiymati - bu odatdagi faoliyat davomida ishlab chiqarishni oxiriga yetkazish bo‘yicha xarajatlar va sotishni amalga oshirish uchun zarur bo‘lgan va taxminiy baholangan xarajatlar chegirib tashlangan sotish bahosidir.
BXMS da shunga o‘xshash yondashuv Hisobot davrining oxirida TMZ ni baholash uchun qo‘llaniladi. Unga ko‘ra tovar-moddiy zaxiralar, agar sotishning sof qiymati ularning haqiqiy tannarxidan past bo‘lsa, sotishning sof qiymati bo‘yicha aks ettiriladi.
Manaviy eskirgan, boshlang‘ich sifatini to‘liq yoki qisman yo‘qotgan yoki ularni sotishning sof qiy-mati pasaygan TMZ buxgalteriya balansida ularni qadrsizlanishi bo‘yicha tuzilgan rezerv summasi-ni ayirgan holda ko‘rsatiladi. TMZ ni qadrsizlanishi bo‘yicha rezerv kompaniyaning moliyaviy nati-jalari hisobidan ularning bozor hamda haqiqiy tannarxi o‘rtasidagi farq summasiga tashkil qili-nadi.Ammo, amaliyotda hamma vaqt ham bu qo‘llanilmaydi.
Masalaning sharti:
2017 yilning yanvar-fevral oylarida balans qiymati (tannarxi) 300 ming so‘m bo‘lgan
«A» nomli TMZ 100 ming so‘mlik tijorat xarajatlari bilan birga 300 ming so‘mga sotildi.
31.12.16sanasiga «A» zaxiraning qoldig‘i 3 mln so‘mni tashkil qiladi.
2017 yilning yanvar-fevral oylarida balans qiymati 3 650 ming so‘m bo‘lgan «B» nomli TMZ qoldig‘i 500 ming so‘mlik tijorat xarajatlari bilan birga 4 500 ming so‘mga sotildi.
31.12.16 sanasiga «B» zaxiraning qoldig‘i 10 mln so‘mni tashkil qiladi.
31.12.2016 y sanasiga nolikvid zaxiralar qiymati 15 ming so‘mni tashkil qildi va ular 2017yili xarajatlarga hisobdan chiqarildi.
Kompaniya 2017 yildan MXXS bo‘yicha hisobot tayyorlashga qaror qildi