Режа: Ўзгариш, ҳаракат, тараққиёт ва ўзаро алоқадорлик тушунчалари



Download 33,23 Kb.
bet8/8
Sana22.02.2022
Hajmi33,23 Kb.
#101287
1   2   3   4   5   6   7   8
Bog'liq
Ривожланиш фалсафаси

Инкорни инкор қонуни. Ривожланиш жараёнининг йўналиши, шакли ва натижаси, ривожланишдаги тадрижийлик ва ворисийлик бирлиги, янгисининг юзага келиши ва эскининг айрим томонлари нисбатан такрорланишини кўрсатади.
Инкорни инкор қонунига кўра, ривожланиш циклларда амалга ошади, ҳар бир цикл 3 босқичдан иборат: объектнинг дастлабки ҳолати, унинг ўз зидига айланиши (инкор), бу зидлик яна ўз зидига айланиши (инкорни инкор).
Ривожланиш жараёнининг шакли спиралга ўхшайди: ҳар бир цикл ривожланишнинг бир ўрами, спиралнинг ўзи эса цикллар занжиридир. Қонуннинг амал қилиши фақат яхлит, нисбатан тугал ривожланиш жараёнидагина кўринади. Ҳар бир алоҳида босқичда қонун, одатда, тенденция сифатида намоён бўлади.
“Зиддиятларнинг табиатини таҳлил қила туриб, уларнинг ривожланиш жараёнида фақат инкор этиб қолинмасдан, балки инкорнинг инкори сифатида ҳал этилиши тўғрисидаги ғоя” илк бор Гегел томонидан илгари сурилган. Бунда биринчи инкор – зиддиятларнинг топилиши, иккинчиси – уларнинг ҳал этилиши. Яъни, ривожланишнинг юқори босқичи ўз ичига унинг қуйи босқичини қамраб олади ва айни пайтда уни инкор қилади. Демак, инкор этилмоқ – бир вақтнинг ўзида ҳам мавжудликни ҳам юксалишни назарда тутади.
Инкорни инкор қонунига кўра, тараққиёт янада юқорилаб кетувчи чизиқ билан, юксалиб борувчи йўл билан, зигзагсимон шаклда ҳам содир бўлади.
Тараққиёт диалектик инкорларнинг занжиридир, ҳар бир инкор бу занжирнинг халқасидир, бу халқаларнинг ҳар бири олдингисини рад этмайди, балки ундаги ижобий жиҳатларни сақлайди, юқори бўғин, даража, босқичларда тараққиётнинг бутун бойлигини ўзида мужассамлаштиради.
Инкорни инкор жараёнида ворислик намоён бўлади. Ворислик деб, нарса, ҳодиса, билиш тараққиётида янги билан эски ўртасидаги объектив, зарурий боғланишни тушунамиз. Ворислик тараққиётнинг янада юксакроқ шакли қуйироғини, олдингисини мерос қилиб олган ҳолда уни бекор қилмаслигини, балки ўз доирасига олиши ва ўзига бўйсундиришини билдиради.
Хулоса қилиб, инкорни инкор қонуни нарса, ҳодиса, жараёнларда инкор этаётган билан инкор этилаётган ўртасидаги боғланиш, ворисликни тақозо этади, бунинг натижасида диалектик инкор қуруқ, бекорчи инкор этишни билдирмайди, олдинги ривожланишни рад этмайди, уни галдаги тараққиётнинг шарти, босқичи деб ҳисоблайди, олдингидан ижобий, ҳаётчан, истиқболи порлоқ жиҳатларни сақлаб қолади, бошланғич босқичлардаги айрим белгиларни юксак асосда такрорлайди, умуман юқорилаб борувчи хоссага эга бўлган тараққиётнигина ўрганади, ўргатади, ифодалайди.
Download 33,23 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish