Reja: Panarthropoda katta tipi umumiy tavsifi. Onixoforalar (Onychophora) tipi umumiy tavsifi. Imillab yuruvchilar (Tardigrada) tipi umumiy tavsifi. Bo‘g‘imoyoqlilar (Arthropoda) tip umumiy belgilari


Artropoda lar yirik 3 ta: Xeletsiralilar, Mandibulatalar va Trilobitlar taksonlariga ajratiladi



Download 47,5 Kb.
bet3/5
Sana07.04.2022
Hajmi47,5 Kb.
#535131
1   2   3   4   5
Bog'liq
1546961143 73718
Independent work, 2 5321089395955076762, 2 5346016406888516169, diskret matematika, Презентация Microsoft PowerPoint (7), BUYRAK KASALLIKLARI, BUYRAK KASALLIKLARI, BUYRAK KASALLIKLARI, BUYRAK KASALLIKLARI, fNbuAJ1vbh5eky7cXe5usiAgWjSR9DtnZOAnkVDu, indikativ rejalashtirish , fNbuAJ1vbh5eky7cXe5usiAgWjSR9DtnZOAnkVDu (1), U3btKkpUzAxoIT6hkZHwW0jqUuiEbaVZzjMh0VJE, 337-Article Text-1395-1-10-20201110, 2. Surhondaryo – Qashqadaryo mahalliy musiqiy uslubi.
Artropoda lar yirik 3 ta: Xeletsiralilar, Mandibulatalar va Trilobitlar taksonlariga ajratiladi.
Cheliceratabular qilich dumlilar, dengiz o’rgimchaklari va barcha o’rgimchaksimonlar.
Mandibulata - 2 ta egizak takson:
Crustacea - krablar moylov oyoqli qisqichbaqalar, suv biylari va boshqalar. Mandibulaning bo’gimoyoqlilarning bosh segmentlari o’simtalar hosil bo’lgan jag’lar.
Tracheata Hashorotlar, ikki juft oyoqlilar ,laboyoqli,ko’poyoqlilar
Trilobitomorpha - qirilib ketgan.
Yuqoridagi taksonlarni bir necha asosiy ummumiy belgilar birlashtiradi, bu belgilar segmentlashgan tana, xitin ekzoskelet, po’st tashlash, bo’g’imli juft oyoqlilar va boshqalar. Bu belgilarning o’zaro aloqasi bo’gimoyoqlilarni bitta umumiy ajdoddan kelib chiqqanligidan dalolat beradi. Evolutsiya jarayonida yuqorida keltirilgan bo’gimoyoqlilarga xos kompleks belgilarni shakllanishi – artropodizatsiya deyiladi.
Natijada bo‘g‘imoyoqlilarda unday tipik belgilar shakllanadiki, qaysiki bu xususiyatlar ularda xilma-xil muhitda yashash imkoniyatlarini kengaytiradi. Bular, tana tuzilishida:
Tagmozis - o’xshash tuzilishga ega bo’lgan segmentlarni guruhlarga, tabaqalarga ajralishi. Alohida vazifalarni bajaruvchi segmentlar guruxi – tagma deb ataladi. Bo’gimoyoqlilar dastlab paydo bo’lgan tagmozisgavdaning oldingi bosh va keying tana qismlarga ajralishdir. Bo’gimoyoqlilarning qadimgi oddiy tuzilish varianti hozirgi bo’g’imoyoqlilarning barchasida modifikatsiyalangan. Ko’pchilik turlarida segmentlar ikki guruhga - ko’krak va qorincha qismlariga ajralgan. Natijada 3 ta tagma- bosh, ko’krak va qorincha paydo bo’lgan. Ba’zi bo’g’imoyoqlilarda bosh segmentlar ko’krak segmentlari bilan birlashib ikkilamchi tagma -“boshko’krak” bo’limini (sefalotoraks) paydo bo’ladi.
Sefalizatsiya - oldingi tagmaning rivojlanishi, bosh qismida sefalon va sefalotoraks funksiyalarining sefallashuvi (bosh, sefalon yoki sefalotoraks) retseptor va neyrointegratsion funksiyasilar hamda ovqatni tutish funksiyasi artropodalar evolutsiyasining asosiy tendensiyasidan biridir.
Bularning tanasi halqali chuvalchanglar kabi segmentlardan tashkil topgan bo‘lsada, hamda segmentlararo parda yo‘qolgan. Terining ustki qismidagi kutikula qalinlashib, u xitin deb ataluvchi organik modda tarkibiga ega bo‘lgan qattiq himoya qobig‘i hosil etgan. Ayni vaqtda mazkur qavat tashqi skelet vazifasini ham bajaradi. (Ichki tomondan bu qavatga muskullar birikadi). Shuning uchun ham bo‘g‘imlarning oraliqlari yupqalashgan. (Po‘st tashlash hodisasi).
So‘nggi takomillanish natijasida (halqali chuvalchanglar parodiyalari) hosil bo‘lgan harakat organlari – oyoqlari maxsus bo‘g‘imlardan tashkil topgan.
Tipning sodda tuzilgan qadimgi avlodlarida oyoqlar soni ko‘p bo‘lib, bir qancha guruhlarida ular xilma-xil vazifalarni bajarishga moslashib o‘zgargan bo‘lishi, bir qanchalarida esa oyoqlar soni kamayishi yuz berganligi xarakterlidir.

Download 47,5 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
axborot texnologiyalari
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
guruh talabasi
O’zbekiston respublikasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
pedagogika instituti
Ўзбекистон республикаси
tashkil etish
haqida tushuncha
таълим вазирлиги
vazirligi muhammad
O'zbekiston respublikasi
toshkent davlat
махсус таълим
respublikasi axborot
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
vazirligi toshkent
saqlash vazirligi
fanidan tayyorlagan
bilan ishlash
Toshkent davlat
sog'liqni saqlash
uzbekistan coronavirus
respublikasi sog'liqni
coronavirus covid
koronavirus covid
vazirligi koronavirus
qarshi emlanganlik
covid vaccination
risida sertifikat
sertifikat ministry
vaccination certificate
Ishdan maqsad
fanidan mustaqil
matematika fakulteti
o’rta ta’lim
haqida umumiy
fanlar fakulteti
pedagogika universiteti
ishlab chiqarish
moliya instituti
fanining predmeti